Στήνουν… φιλικές λεωφόρους

Λωρίδες αποκλειστικής κυκλοφορίας των μέσων μαζικής μεταφοράς,
διαπλατύνσεις των πεζοδρομίων, δημιουργία ποδηλατοδρόμων, όπου είναι εφικτό,
εσοχές για την εξυπηρέτηση του ανεφοδιασμού των καταστημάτων, αλλά και μια
σειρά από επιπλέον μέτρα μπορούν να κάνουν λεωφόρους, με «βαριά» κυκλοφορία,
πιο «φιλικές» για τους πεζούς, τους οδηγούς και το περιβάλλον.

Στα πλαίσια του ευρωπαϊκού προγράμματος «Artists», στο οποίο μετέχουν επτά
χώρες, το Αριστοτέλειο Πανεπιστήμιο της Θεσσαλονίκης προχώρησε στη δημιουργία
μοντέλου παρεμβάσεων που ήδη πιλοτικά εφαρμόζονται στον Δήμο Καλαμαριάς και σε
κεντρικούς δρόμους της Θεσσαλονίκης. Στα πλαίσια της πιλοτικής εφαρμογής, οι
ερευνητές καταγράφουν τις δυσλειτουργίες και τις απόψεις των πολιτών ώστε να
καταλήξουν στη σύνταξη «οδηγού για βιώσιμες οδικές αρτηρίες», ο οποίος θα
μπορεί να εφαρμοσθεί με τις κατάλληλες προσαρμογές σε κάθε πόλη. Ήδη, ανάλογα
προγράμματα εφαρμόζονται σε δήμους της Δανίας, της Σουηδίας, της Ισπανίας, της
Πορτογαλίας, της M. Βρετανίας και της Γερμανίας σε συνεργασία με τοπικά
Πανεπιστήμια.

Για οδηγούς και για πεζούς

«Στόχος της έρευνας είναι να δημιουργήσουμε πιο φιλικές οδικές αρτηρίες για
όλους τους χρήστες τους», εξηγεί η συγκοινωνιολόγος Μαρία Γρηγοριάδου, η οποία
μετέχει στην ερευνητική ομάδα σύνταξης του οδηγού. «Έτσι, επιδιώκουμε να
καταλήξουμε σε μέτρα που θα εξυπηρετούν τόσο τους οδηγούς όσο και τους πεζούς,
καθώς και εκείνους που θέλουν να χρησιμοποιήσουν το ποδήλατό τους στην πόλη».

Έτσι, μεταξύ των μέτρων που περιλαμβάνονται στον οδηγό είναι η λειτουργία
λεωφορειολωρίδων, η διαπλάτυνση των πεζοδρομίων, η δημιουργία ποδηλατοδρόμων,
η κατασκευή χώρων ξεκούρασης των πεζών.

Επίσης, εσοχές για μεταφορτώσεις εμπορευμάτων, ράμπες για άτομα με ειδικές
ανάγκες, υπόγειες διαβάσεις. Αρκετά από αυτά τα μέτρα έχουν ήδη αρχίσει να
εφαρμόζονται στο κέντρο της Θεσσαλονίκης και ειδικότερα στις οδούς Τσιμισκή
και την παραλιακή Λεωφόρο Νίκης.

Απαραίτητη προϋπόθεση να γίνουν τα έργα υποδομής

«Εάν τα μεγάλα έργα δεν συνδυαστούν με παρεμβάσεις, δεν θα είναι
επιτυχημένα», τονίζει ο συγκοινωνιολόγος Βασίλης Δημαρέλος. Όπως λέει, «η
φιλοσοφία της λειτουργίας της υποθαλάσσιας αρτηρίας δεν ήταν μόνο να
απορροφηθεί η κίνηση από τους κεντρικούς δρόμους, αλλά να δημιουργηθεί ακόμη
ένας δρόμος, ώστε να υπάρχει η δυνατότητα επιπλέον παρεμβάσεων στο κέντρο». Σ’
αυτή τη λογική, οι ερευνητές προτείνουν – εφόσον κατασκευαστεί η υποθαλάσσια
αρτηρία – την πεζοδρόμηση της παραλιακής Λεωφόρου Νίκης και τη μεγαλύτερη από
τη σημερινή επέκταση των πεζοδρομίων στο κέντρο.

«Το ζήτημα είναι να διαμορφωθεί μία άλλη νοοτροπία για τη χρήση του
αυτοκινήτου· θέλουμε πόλεις για τους ανθρώπους ή για τ’ αυτοκίνητα;»,
επισήμανε από την πλευρά του ο επικεφαλής του προγράμματος, αναπληρωτής
καθηγητής Πολιτικών Μηχανικών Παναγιώτης Παπαϊωάννου, σημειώνοντας πως καμία
παρέμβαση δεν μπορεί να προχωρήσει στην πράξη, αν δεν υπάρχει παράλληλα η
πολιτική βούληση από την Τοπική Αυτοδιοίκηση.

Για παράδειγμα, όπως είπε, είναι θέμα απόφασης των τοπικών Αρχών στις εισόδους
των πόλεων να καθυστερήσει η ροή του πράσινου στους σηματοδότες και να
διοχετεύεται μικρότερη κίνηση. «Στην πορεία η νοοτροπία του οδηγού που
ταλαιπωρείται εκεί θ’ αλλάξει και θα χρησιμοποιήσει το λεωφορείο», υποστήριξε.