Mπροστά στη διχοτόμηση

Επιτυχώς πέρασε την πρώτη της μεγάλη δοκιμασία – την κηδεία των δύο
Αλβανόπουλων που πυροδότησαν με τον θάνατό τους τις εθνοτικές συγκρούσεις της
περασμένης εβδομάδας – η εύθραυστη ειρήνη που έχει αποκατασταθεί στο Κόσοβο.
Σήμερα αναμένεται στην περιοχή για μια αξιολόγηση της κατάστασης ο γ.γ. του
ΝΑΤΟ, Γιαπ ντε Χοπ Σέφερ. Διπλωμάτες και αναλυτές, όμως προειδοποιούν….

«Εναπόκειται τώρα στο ΝΑΤΟ, την E.E. και τον ΟΗΕ να καθήσουν στο τραπέζι και
να αρχίσουν να επεξεργάζονται μια συμφωνία ανάμεσα στη Σερβία και το Κόσοβο»,
λέει ο γνωστός ιστορικός Μίσα Γκλένι. «Αν δεν το κάνουν, θα δούμε ένα τρομερό
κύμα αποσταθεροποίησης. Είναι καιρός να αναληφθεί δράση». Παρά τον χρόνο, τα
χρήματα και το προσωπικό που έχει επενδύσει στο Κόσοβο από το 1999 και τον
ΝΑΤΟϊκό βομβαρδισμό της Σερβίας, η διεθνής κοινότητα δίσταζε όλα αυτά τα
χρόνια να καταπιαστεί με το σημαντικότερο ζήτημα – το οριστικό καθεστώς του
Κοσόβου. «Ορισμένοι διπλωμάτες προτιμούν να πιστεύουν ότι μπορούμε να
διαχωρίσουμε το ζήτημα αυτό από την υπόλοιπη περιοχή», λέει στους «Financial
Times» ένας βετεράνος Ευρωπαίος διπλωμάτης. «Δεν μπορούμε όμως. H ειρήνη στα
Βαλκάνια εξαρτάται από το Κόσοβο».

Οι πρόσφατες συγκρούσεις επανέφεραν στην επιφάνεια ένα εφιαλτικό σενάριο: οι
συνεχιζόμενες βιαιότητες ωθούν τους Σέρβους του Κοσόβου να καλέσουν σε βοήθεια
τη Σερβία· οι Αλβανοί του Κοσόβου εκμεταλλεύονται την αναταραχή προκειμένου να
ασκήσουν πιέσεις για ανεξαρτητοποίηση· οι Σερβοβόσνιοι της Βοσνίας και
Ερζεγοβίνης δράττονται της ευκαιρίας προκειμένου να αποχωρήσουν από την
ομοσπονδία Κροατών, Βοσνίων και Σερβοβοσνίων διεκδικώντας την ένωσή τους με τη
Σερβία· μια ανάλογη ευκαιρία αξιοποιούν και οι εθνικιστές Κροάτες, τόσο στην
Κροατία όσο και στη Βοσνία· το Μαυροβούνιο χρησιμοποιεί την αναταραχή στο
Κόσοβο προκειμένου να προωθήσει τον δικό του στόχο ανεξαρτητοποίησης από το
Βελιγράδι· η ένταση δεν αρκεί να μεταδοθεί και στη ΠΓΔΜ, ανάμεσα στις
κοινότητες των Σλάβων και των Αλβανών… «Το βαρέλι με το μπαρούτι περιμένει
να εκραγεί», λέει ο Μίσα Γκλένι.

Οι ευθύνες

Για τον Πολ Γκαρντ, επίτιμο καθηγητή στο Πανεπιστήμιο της Προβηγκίας, ειδικό
στα Βαλκάνια και συγγραφέα του βιβλίου «Ζωή και Θάνατος στη Γιουγκοσλαβία», η
ευθύνη βαρύνει αποκλειστικά τη διεθνή κοινότητα, «η οποία συντήρησε την
αβεβαιότητα όσον αφορά τη μοίρα του Κοσόβου. H διεθνής διοίκηση του Κοσόβου
έχει νόημα μόνο στο πλαίσιο μιας προοπτικής ανεξαρτητοποίησης, η οποία προς το
παρόν αποκλείεται. Παρόλα αυτά, είναι αναπόφευκτη. H αβεβαιότητα οξύνει τα
πάθη». Είναι λοιπόν πιθανός ο διαμελισμός του Κοσόβου ανάμεσα σε έναν σερβικό
Βορρά, επανενωμένο με τη Σερβία, και έναν ανεξάρτητο αλβανικό Νότο; «Δυστυχώς,
ναι», λέει ο Γκαρντ στην «Liberation». «Αν θέλαμε να τον αποφύγουμε, θα έπρεπε
να το είχαμε κάνει από τότε που μπήκε το ΝΑΤΟ στο Κόσοβο, το 1999. Ο
διαμελισμός είναι σήμερα γεγονός. Δεν βλέπω περιθώρια αναστροφής του. H
κατάσταση είναι σχεδόν αδιέξοδη».