Aκριβές στα δάνεια, «φθηνές» στις καταθέσεις οι τράπεζες

Ο Έλληνας δανειολήπτης πληρώνει σχεδόν διπλάσιο επιτόκιο στα καταναλωτικά
δάνεια σε σχέση με τον Ευρωπαίο δανειολήπτη. Ταυτόχρονα, παίρνει λιγότερους
τόκους στις καταθέσεις του.

Στην Ελλάδα, η «ψαλίδα» ανάμεσα στα επιτόκια καταθέσεων και στα επιτόκια των
καταναλωτικών δανείων είναι η μεγαλύτερη σε σχέση με τις άλλες χώρες-μέλη της
Ευρωπαϊκής Ένωσης. Μάλιστα, η «ψαλίδα» αυτή αυξήθηκε τους τελευταίους μήνες
περίπου κατά 0,4 της μονάδας και ανέρχεται πλέον σε δέκα μονάδες, δηλαδή είναι
διπλάσια σε σχέση με την αντίστοιχη στην ευρωζώνη.

H κατάσταση αυτή είναι αποτέλεσμα της πολιτικής συνεχών μειώσεων στα επιτόκια
των καταθέσεων και διατήρησης σταθερών σχεδόν των επιτοκίων στα καταναλωτικά
δάνεια, την οποία εφάρμοσαν οι ελληνικές τράπεζες. H πολιτική αυτή αύξησε τη
διαφορά μεταξύ των επιτοκίων καταθέσεων και καταναλωτικών δανείων από την αρχή
του έτους.

Οι ευρωπαϊκές τράπεζες

Την τακτική να «τρώνε» από τους καταθέτες τους τόκους και να ελαφρύνουν
λιγότερο τους δανειολήπτες ακολουθούν και οι ευρωπαϊκές τράπεζες, οι οποίες,
όμως, προσφέρουν πολύ φθηνότερα δάνεια απο τις ελληνικές. Σύμφωνα με τα
τελευταία στοιχεία της Ευρωπαϊκής Κεντρικής Τράπεζας, το μέσο επιτόκιο
καταναλωτικών δανείων στη ζώνη του ευρώ (μαζί με τις διάφορες επιβαρύνσεις)
είναι 8,23%, όσο δηλαδή ήταν τον Ιανουάριο του 2003. Στην Ελλάδα, το
ονομαστικό επιτόκιο των καταναλωτικών δανείων (χωρίς τις επιβαρύνσεις) είναι
12,31%, έναντι 12,48% τον Ιανουάριο και 12,28% τον Οκτώβριο. Δηλαδή από τις
αρχές του έτους, τα επιτόκια στα καταναλωτικά δάνεια στην Ελλάδα μειώθηκαν
κατά 0,17 της μονάδας.

Εις βάρος του δανειολήπτη

Την ίδια περίοδο, οι τράπεζες μείωσαν τα επιτόκια καταθέσεων περισσότερο (0,24
της μονάδας στο Ταμιευτήριο και 0,54 στις προθεσμιακές ενός έτους). Έτσι, η
«ψαλίδα» μεταξύ επιτοκίων καταθέσεων και καταναλωτικών δανείων αυξήθηκε εις
βάρος του Έλληνα καταθέτη και δανειολήπτη κατά 0,4 της μονάδος. Στην ευρωζώνη
η αντίστοιχη αύξηση της «ψαλίδας» ήταν 0,67 της μονάδας λόγω μείωσης των
επιτοκίων καταθέσεων.

H «ψαλίδα» μεταξύ επιτοκίων καταθέσεων και καταναλωτικών δανείων στην Ελλάδα
είναι γύρω στις 10 ποσοστιαίες μονάδες, δηλαδή σχεδόν διπλάσια από εκείνη στη
ζώνη του ευρώ. Επίσης, η «ψαλίδα» αυτή είναι κατά δύο μονάδες υψηλότερη από το
μέσο επιτόκιο καταναλωτικού δανείου που πληρώνει ένας Ευρωπαίος δανειολήπτης.

Τραπεζικά στελέχη αποδίδουν τα υψηλότερα επιτόκια στα καταναλωτικά δάνεια στην
Ελλάδα σε τρεις βασικούς λόγους:

* Στο υψηλότερο κόστος χρήματος με το οποίο δανείζονται ευρώ οι
ελληνικές τράπεζες,

* στο υψηλό τους λειτουργικό κόστος και

* στην έλλειψη επαρκών συστημάτων μέτρησης κινδύνου (πιστοληπτική
ικανότητα πελάτη).

Θέμα μέσου όρου…

Οι ίδιες πηγές σχετικά με το άνοιγμα της «ψαλίδας», δεδομένης της πτωτικής
τάσης των επιτοκίων του ευρώ, διευκρίνισαν ότι το φαινόμενο αυτό οφείλεται σε
δύο λόγους:

1. H σταδιακή εφαρμογή κλιμακούμενων επιτοκίων στις καταθέσεις, όπου
μέχρι ένα ποσό (π.χ. 1.500 ευρώ) το επιτόκιο είναι μηδενικό και για ποσά (π.χ.
μέχρι 10.000 ή μέχρι 50.000 ευρώ) που αποτελούν την πλειοψηφία των καταθέσεων
το επιτόκιο είναι μικρό, είχε ως αποτέλεσμα να μειωθεί το μέσο επιτόκιο των
καταθέσεων.

2.H απελευθέρωση της καταναλωτικής πίστης οδήγησε πολλούς καταναλωτές
να παίρνουν δάνεια χωρίς δικαιολογητικά και εξασφαλίσεις, των οποίων τα ποσά
φτάνουν μέχρι 30.000 ευρώ, αλλά τα επιτόκια είναι υψηλά (περίπου 11-12%).
Αντίθετα, τα αντίστοιχα επιτόκια για καταναλωτικά δάνεια με δικαιολογητικά και
με εξασφαλίσεις είναι μειωμένα (ξεκινούν από 5%). Και το γεγονός αυτό είχε ως
αποτέλεσμα την αύξηση του μέσου όρου των επιτοκίων στα καταναλωτικά δάνεια.