Διαστημικός βράχος ή ο δέκατος πλανήτης;

Είναι άραγε «πλανητοειδής» ή ο δέκατος πλανήτης; Αστρονόμοι ανακοίνωσαν
χθες πως ανακάλυψαν το πιο μακρινό αντικείμενο του ηλιακού μας συστήματος.

Πρόκειται για καινούργιο, σκοτεινό και παγωμένο κόσμο, λίγο μικρότερο από τον
Πλούτωνα και τρεις φορές μακρύτερα απ’ αυτόν. Οι αστρονόμοι ονόμασαν τον νέο
«πλανητοειδή» Σέντνα, από τη θεότητα των Ινουίτ που δημιούργησε τα θαλάσσια
πλάσματα της Αρκτικής. Είναι μακράν το πιο παγωμένο και το πιο μακρινό
αντικείμενο που βρίσκεται σε τροχιά γύρω από τον Ήλιο. Απέχει απ’ αυτόν 13
δισεκατομμύρια χιλιόμετρα και η θερμοκρασία του δεν ανεβαίνει ποτέ πάνω από
τους μείον 240 βαθμούς Κελσίου. «Ο Ήλιος μοιάζει τόσο μικρός απ’ αυτή την
απόσταση, ώστε θα μπορούσε κανείς να τον κρύψει με το κεφάλι μιας καρφίτσας»,
δήλωσε ο Μάικ Μπράουν, ο αστρονόμος του Τεχνολογικού Ινστιτούτου της
Καλιφόρνιας που ηγήθηκε της ομάδας των ερευνητών που τον ανακάλυψε. «Ο Σέντνα
ανοίγει ένα νέο παράθυρο στο ηλιακό μας σύστημα», πρόσθεσε. «Πιστεύουμε πως
είναι ένα από τα πλέον πρωτογενή αντικείμενα στο ηλιακό σύστημα. Πολύ λίγα
έχουν συμβεί σε αυτόν από την αρχή του συστήματος αυτού». Μετά την ανακάλυψη
του Πλούτωνα, το 1930, ο Σέντνα είναι το μεγαλύτερο αντικείμενο που βρέθηκε να
κινείται γύρω από τον Ήλιο.

Διάμετρος 2.000 χλμ.

Ο Σέντνα εντοπίστηκε πρώτη φορά πέρυσι στις 14 Νοεμβρίου από το Τηλεσκόπιο
Σάμιουελ Όσιν, κοντά στο Σαν Ντιέγκο της Καλιφόρνιας, και μέσα στις επόμενες
ημέρες παρατηρήθηκε από τηλεσκόπια στη Χιλή, στην Ισπανία, στην Αριζόνα και
στη Χαβάη. Το νέο Διαστημικό Τηλεσκόπιο Σπίτζερ, το οποίο «κοιτάζει» το Σύμπαν
με υπέρυθρους ανιχνευτές που μπορούν να διαπερνούν την κοσμική σκόνη, έδειξε
όμως τώρα πως η διάμετρος του «πλανητοειδούς» αυτού είναι περίπου 2.000 χλμ.
και ίσως να είναι μάλιστα μεγαλύτερος από τον Πλούτωνα, η διάμετρος του οποίου
είναι 2.280 χλμ. H ανακάλυψή πυροδότησε ήδη τη συζήτηση σχετικά με τα ουράνια
σώματα που μπορούν να χαρακτηριστούν πλανήτες. Σε συνέντευξη που παραχώρησε
αργά χθες το βράδυ, ο ίδιος ο Μάικ Μπράουν δήλωσε πως δεν θεωρεί «λογικό» να
χαρακτηριστεί ο Σέντνα πλανήτης. Υποστήριξε πως οι πλανήτες είναι πολύ πιο
ογκώδεις από οποιοδήποτε άλλο αντικείμενο σε μια συγκεκριμένη τοποθεσία, και
εξέφρασε την πεποίθηση πως κοντά στον Σέντνα θα βρεθούν και άλλα, πιο ογκώδη
αντικείμενα. Παράλληλα, σημείωσε πως οι αστρονόμοι δεν διαθέτουν κάποιον
επίσημο ορισμό της λέξης «πλανήτης». Πράγματι, ορισμένοι επιστήμονες
υποστηρίζουν πως ακόμη και ο Πλούτωνας είναι υπερβολικά μικρός για να
χαρακτηριστεί πλανήτης. Ο Μπράουν είναι ένας από αυτούς. Αν όμως ο Πλούτωνας
θεωρηθεί πλανήτης, τότε ο Σέντνα μπορεί ενδεχομένως να είναι ο δέκατος
πλανήτης του ηλιακού μας συστήματος.

Σύμφωνα με τους πρώτους υπολογισμούς, ο Σέντνα απέχει 10 δισεκατομμύρια χλμ.
από τη Γη και βρίσκεται στην περιοχή του Διαστήματος που είναι γνωστή ως Ζώνη
Κούιπερ.

Ζώνη Κούιπερ

Στην περιοχή αυτή υπάρχουν εκατοντάδες γνωστά αντικείμενα και οι αστρονόμοι
πιστεύουν πως υπάρχουν πολύ περισσότερα που δεν έχουν ακόμη ανακαλυφθεί. Τα
περισσότερα είναι μικροί κόσμοι από βράχο και πάγο. Ο Σέντνα είναι σημαντικός
επειδή είναι ο πρώτος τέτοιος κόσμος που ανακαλύπτεται στην κανονική τροχιά
του. Άλλοι παρόμοιοι, αν και μικρότεροι κόσμοι, όπως ο Κουάοαρ και ο Βαρούνα,
είχαν εντοπιστεί στη Ζώνη Κούιπερ, αλλά στη συνέχεια ακολούθησαν διαφορετικές τροχιές.

LINKS:

* www.nasa.gov/

* sirtf.caltech.edu