Mε δύο πρόσωπα η Άγκυρα για το Kυπριακό

Αντικρουόμενα μηνύματα εκπέμπει η Άγκυρα σε ό,τι αφορά το Κυπριακό, ενώ την
ίδια στιγμή έχει καταφέρει να κερδίσει την πλήρη στήριξη των Αμερικανών στην
επικοινωνιακή της στρατηγική που στόχο έχει να παρουσιάζεται μια διαλλακτική
Τουρκία, αποφασισμένη να λύσει το Κυπριακό.

Στο επίκεντρο της σύσκεψης, με τη συμμετοχή του Πρωθυπουργού Κώστα Καραμανλή, του Κυπρίου Προέδρου Τάσσου Παπαδόπουλου και της ηγεσίας των δύο υπουργείων Εξωτερικών, θα βρεθεί η στάση Αθήνας και Λευκωσίας κατά την τετραμερή στις 22 Μαρτίου

Αποκαλυπτικό των πραγματικών προθέσεων και απαιτήσεων της Άγκυρας είναι το
έγγραφο που παρέδωσε το τουρκικό υπουργείο Εξωτερικών στον αρμόδιο για τη
διεύρυνση επίτροπο Γκίντερ Βερχόιγκεν, κατά την πρόσφατη συνάντηση της τρόικας
της E.E. στην Άγκυρα. Στο έγγραφο αυτό η Τουρκία ζητεί ουσιαστικά να
καταργηθεί – για την Κύπρο – η Συνθήκη των Αθηνών του 2003 και να υπάρξει νέα
Συνθήκη, μετά τη λύση του Κυπριακού. H νέα αυτή Συνθήκη – που ονομάζεται από
τους Τούρκους Συνθήκη 2004 – θα πρέπει να εγκριθεί εκ νέου από το Ευρωπαϊκό
Συμβούλιο και να επικυρωθεί από τις 24 πλέον χώρες-μέλη.

Στο ίδιο έγγραφο – που έχουν στη διάθεσή τους «TA NEA» – ζητείται η αναστολή
του κοινοτικού κεκτημένου για το βόρειο τμήμα της νήσου για περίοδο 12
τουλάχιστον μηνών, ενώ η ένταξη της Ενωμένης Κυπριακής Δημοκρατίας που θα
προκύψει από τη λύση θεωρείται εξ ολοκλήρου ένταξη νέας χώρας.

Ο επίτροπος κ. Φερχόιγκεν αντέδρασε στις απαιτήσεις της Άγκυρας ξεκαθαρίζοντας
ότι δεν μπορούν να αλλάξουν ούτε οι αποφάσεις της Συνόδου Κορυφής της
Κοπεγχάγης ούτε να καταργηθεί για την Κύπρο η Συνθήκη των Αθηνών και το
σχετικό Πρωτόκολλο 10. Μάλιστα, πριν από μερικές ημέρες, η Κομισιόν ενέκρινε
και τυπικά τον Κανονισμό για την εφαρμογή του Πρωτοκόλλου.

Οι ΗΠΑ. H αντίδραση της Ευρωπαϊκής Ένωσης στις τουρκικές απαιτήσεις,
ωστόσο, έρχεται σε αντίθεση με τη στάση που τηρούν οι Ηνωμένες Πολιτείες, που
ουσιαστικά σπεύδουν να υιοθετήσουν τις θέσεις της Άγκυρας πριν ακόμη αρχίσει η
τετραμερής κι ενώ βρίσκεται σε εξέλιξη η διαπραγμάτευση Παπαδόπουλου –
Ντενκτάς. Αυτό, βέβαια, δεν σημαίνει ότι όλες οι χώρες-μέλη της Ένωσης
συμμερίζονται τις ορθές θέσεις του κ. Φερχόιγκεν – κι αυτός είναι άλλος ένας
λόγος που η Αθήνα δεν επιθυμεί να «ανοίξει» θέμα Κυπριακού στην επικείμενη
Σύνοδο Κορυφής της Ένωσης, στις 25 Μαρτίου.

H Άγκυρα παρέδωσε επίσης έγγραφο με τις θέσεις της στους Αμερικανούς. Σε αυτές
περιλαμβάνεται η παραμονή μεγάλου αριθμού στρατιωτικών δυνάμεων στο νησί,
ακόμη και μετά την ένταξη στην Ένωση, η ενίσχυση των τουρκικών εγγυήσεων και
αρκετές από τις θέσεις του Ραούφ Ντενκτάς που κινούνται εκτός πλαισίου του
σχεδίου Ανάν.

Ο στόχος. H τουρκική κυβέρνηση καταφέρνει έτσι να εμφανισθεί
διαλλακτική δημοσίως και αδιάλλακτη επί της ουσίας υλοποιώντας αυτό που ο
Ταγίπ Ερντογάν έχει περιγράψει ως «θα είμαστε πάντα ένα βήμα μπροστά από την
άλλη πλευρά». Το μόνο νέο στοιχείο στην τουρκική πολιτική είναι ότι πλέον η
Άγκυρα εμφανίζεται να έχει τη βούληση να επιλύσει το Κυπριακό, χωρίς βέβαια
αυτό να σημαίνει ότι σέβεται την ουσία του σχεδίου Ανάν. Και ο στόχος είναι
προφανής: να μη μπορούν να της προσάψουν οι Ευρωπαίοι εταίροι, όταν έρθει τον
Δεκέμβριο η ώρα για να αποφασισθεί εάν θα αρχίσει ενταξιακές διαπραγματεύσεις
με την Ένωση, ότι δεν συνέβαλε στην επίλυση του Κυπριακού.

Κρίσιμη σύσκεψη στην Αθήνα

Μία από τις πλέον κρίσιμες συσκέψεις για την επίλυση του Κυπριακού
πραγματοποιείται αύριο στην Αθήνα, με τη συμμετοχή του Πρωθυπουργού Κώστα
Καραμανλή, του Κυπρίου Προέδρου Τάσσου Παπαδόπουλου και της ηγεσίας των δύο
υπουργείων Εξωτερικών. Στο επίκεντρο της σύσκεψης θα βρεθεί η στάση Αθήνας και
Λευκωσίας κατά την τετραμερή στις 22 Μαρτίου, καθώς και οι διαπραγματεύσεις
Αθήνας και Άγκυρας για την ασφάλεια και τις εγγυήσεις.

Για το τελευταίο αυτό ζήτημα, διπλωματικές πηγές εξέφραζαν τη δυσφορία τους
για το γεγονός ότι ο κ. Παπαδόπουλος έσπευσε να παραδώσει έγγραφο επί του
θέματος στον Αλβάρο ντε Σότο, την περασμένη Δευτέρα, χωρίς να έχει καμία
διαβούλευση με την Αθήνα και χωρίς ουσιαστικά το θέμα να εμπίπτει στη δική του
δικαιοδοσία.

Άλλες διπλωματικές πηγές έλεγαν ότι κατά την τετραμερή διαδικασία η Αθήνα
κινδυνεύει να πέσει θύμα του δόγματος «η Λευκωσία αποφασίσει και η Αθήνα
στηρίζει», εάν η κυπριακή ηγεσία εμφανισθεί πλήρως αρνητική ή οδηγηθεί ακόμη
και στο να συστήσει στους πολίτες της Κυπριακής Δημοκρατίας την καταψήφιση της
συμφωνίας που θα επεξεργασθεί ο κ. Ανάν κατά το δημοψήφισμα.