H «νέα» ETA είναι αδίστακτη

Αν οι χθεσινές βομβιστικές επιθέσεις στη Μαδρίτη είναι πράγματι έργο της
ETA, τότε σηματοδοτούν μια δραματική καμπή στη δράση των Βάσκων αυτονομιστών
ανταρτών, που πολλοί Ισπανοί πίστευαν ότι είχαν φθάσει στο τέλος τους.

«Θάνατος στην ETA». Ισπανοί εκδηλώνουν την οργή τους για τη σφαγή, έξω από την έδρα της περιφερειακής κυβέρνησης της Καταλονίας, στη Βαρκελώνη

Με την εξαίρεση της χρονικής στιγμής, ότι δηλαδή έγιναν μόλις τρεις ημέρες
πριν από τις γενικές εκλογές, οι επιθέσεις δεν φέρουν τη «σφραγίδα» των Βάσκων
ανταρτών, αν και οι Ισπανοί πιστεύουν ότι αυτοί είναι οι δράστες. Από το 1968,
που άρχισε τον ένοπλο αγώνα, η ETA σκότωσε περίπου 850 ανθρώπους, αλλά ποτέ
άλλοτε δεν έγινε σφαγή σαν τη χθεσινή και συνήθως οι αντάρτες προειδοποιούσαν
για να μη σκοτωθούν αθώοι πολίτες. Ο Ισπανός πρωθυπουργός Χοσέ Μαρία Αθνάρ
έχει κάνει προτεραιότητα της κυβέρνησής του την εξάρθρωση της ETA. Χθες, ο
στόχος των τρομοκρατών ήταν πολίτες. Δεν τους προειδοποίησε κανείς.
Στριμωγμένοι στη γωνία από τον Αθνάρ, άραγε οι αντάρτες της ETA προσπαθούν να
αποδείξουν ότι υπάρχουν ακόμη;

Πολύ σκληρός πυρήνας

«Πρόκειται ξεκάθαρα για μία απόπειρα να φανούν πριν από τις εκλογές», λέει ο
Ζαν Σαλβιντάν, ειδικός στην ETA στο Γαλλικό Ινστιτούτο Εγκληματολογίας.
«Έπρεπε να κάνουν κάτι για να αποδείξουν την ύπαρξή τους». Οι ειδικοί
υποστηρίζουν ότι η πίεση που ασκείται από τις ισπανικές και τις γαλλικές αρχές
και οι πολυάριθμες συλλήψεις μελών της ETA έχουν περιορίσει την οργάνωση σε
έναν πολύ σκληρό πυρήνα. «Οι επιθέσεις έδειξαν ότι η ETA άλλαξε τακτική στη
δράση της κατά της ισπανικής κυβέρνησης», λέει ο Ρολφ Τόφοβεν, επικεφαλής του
γερμανικού Ινστιτούτου Τρομοκρατικών Ερευνών και Πολιτικής Ασφαλείας. «H
έκταση της επίθεσης δείχνει ότι ίσως πρόκειται για μία νέα τακτική της ETA, με
στόχο να σκοτώνει και να τραυματίζει ολοένα και περισσότερους ανθρώπους».

H ισπανική αστυνομία είχε ανακοινώσει τον Δεκέμβριο ότι είχε αποτρέψει ένα
παρόμοιο σχέδιο, όταν ύποπτοι ως μέλη της ETA σκόπευαν να ανατινάξουν δύο
τρένα, τα οποία θα αναχωρούσαν από τη Μαδρίτη. H ισπανική κυβέρνηση
χρησιμοποιεί σκληρά αστυνομικά μέτρα για να καταπολεμήσει την ETA και αρνείται
να διαπραγματευτεί μαζί της ή να διευρύνει την περιορισμένη αυτοδιοίκηση των
Βάσκων, την οποία απαιτούν οι μετριοπαθείς εθνικιστές. Αυτοί οι εθνικιστές
λένε ότι δεν υπάρχει τρόπος να νικηθεί η ETA χωρίς πολιτική λύση του βασκικού
ζητήματος. Ο ηγέτης του απαγορευμένου σήμερα κόμματος Μπατασούνα, το οποίο
απέσπασε 10% των ψήφων στις βασκικές βουλευτικές εκλογές του 2001, υποστηρίζει
ότι η ETA δεν θα εξουδετερωθεί όσο σκληρά και αν η Μαδρίτη προσπαθεί να τη
συντρίψει. «H Ιστορία μάς διδάσκει ότι όσο δεν λύνεται μια κρίση, μπορεί να
υπάρχουν περίοδοι χωρίς ένοπλη αντίσταση», λέει ο Αρνάλντο Οτέγι, «αλλά στο
τέλος το πρόβλημα πάντα θα επανέρχεται».