Δρόμοι

«H άλλη Αμερική»…

… Έτσι επιγραφόταν ένα βιβλίο του Αμερικανού σοσιαλιστή Μάικλ Χάρινγκτον,
γραμμένο πριν από σαράντα χρόνια, που έξυνε την επιφάνεια της μεταπολεμικής
οικονομικής άνθησης και από κάτω της ανακάλυπτε έναν κρυμμένο κόσμο γεμάτο
φτώχεια. Εκατομμύρια οικογένειες ζούσαν σε συνθήκες που θύμιζαν το Μεγάλο
Κραχ. Παρά τη γενικότερη ευημερία, η φτώχεια ήταν καθημερινή πραγματικότητα
για πάρα πολλούς ανθρώπους. Ένας από τους φανατικούς αναγνώστες αυτού του
βιβλίου ήταν ο πρόεδρος Κέννεντυ. Ένα άλλο βιβλίο, «Οι φτωχοί εργαζόμενοι» του
Ντέιβιντ Σίπλερ, δεν αναμένεται να τύχει παρόμοιας αποδοχής από τον σημερινό
ένοικο του Λευκού Οίκου.

Ο δημοσιογράφος…

… Ντέιβιντ Σίπλερ, βραβευμένος με το Πούλιτζερ, βλέπει με συμπάθεια τους
εργαζομένους που σήμερα συντηρούν την ακόρεστη όρεξη του καπιταλισμού για
χαμηλά αμειβόμενες θέσεις εργασίας. Μας πηγαίνει στις φάρμες της Βόρειας
Καρολίνας, όπου Μεξικανοί λαθρομετανάστες δουλεύουν στα χωράφια με το ελάχιστο
μεροκάματο. Μιλάει με Κορεάτες μετανάστες που νομίζουν πως τα «κάτεργα» των
βιομηχανιών ενδυμάτων του Λος Άντζελες είναι η αφετηρία του αμερικανικού
ονείρου. Τρυπώνει σε μεγάλα «στοκατζίδικα» που πουλάνε τόσο φθηνά, ώστε ο
μοναδικός τρόπος για να κερδίσουν οι ιδιοκτήτες τους είναι να πληρώνουν
ψίχουλα στους εργαζομένους τους. Ο Σίπλερ γράφει για έναν φαύλο κύκλο: «H
φτώχεια φέρνει προβλήματα υγείας και στέγασης. H κακή υγεία και η κακή στέγαση
φέρνουν προβλήματα στη μάθηση και στο σχολείο. H έλλειψη μόρφωσης φέρνει τη
φτώχεια».

Ο κόσμος…

… των επιχειρήσεων δεν βάζει καμιά αξία πάνω από το κέρδος. Όπως στην
ιστορία της Καρολίνας και της κόρης της Άμπερ. Το σχολείο τής Άμπερ απειλεί να
καταγγείλει την Καρολίνα για παραμέληση ανηλίκου, επειδή το εργοστάσιο στο
οποίο εργάζεται και στο οποίο κερδίζει όσα δεν κέρδισε ποτέ έως τώρα – 10
δολάρια την ώρα – τη γύρισε στη νυχτερινή βάρδια. H επιχείρηση αρνείται να την
ξαναφέρει στην ημερήσια βάρδια και έτσι η Καρολίνα αφήνει την Άμπερ, που έχει
διανοητικά προβλήματα, μόνη στο σπίτι. Το γραφείο εργασίας (ανεργίας) «εξηγεί»
πως δεν μπορεί να ασκήσει πίεση στην επιχείρηση, επειδή η Καρολίνα έχει
προσληφθεί ως προσωρινή. «H εργασία στα όρια της φτώχειας σημαίνει πως οι
εργαζόμενοι βλέπουν το χειρότερο πρόσωπο του κόσμου των επιχειρήσεων», γράφει
ο Σίπλερ.

Το βιβλίο του…

… αποκαλύπτει το αρπακτικό είδος του καπιταλισμού που ζούμε σήμερα. Όμως, η
στάση του Σίπλερ μοιάζει ιεραποστολική. Ελπίζει στην καλή θέληση των «από
πάνω» και παροτρύνει τους πλουσίους να εγκαταλείψουν ένα μέρος από τα ολοένα
αυξανόμενα κέρδη τους στη φορολογία για να διατεθούν στους φτωχούς. Φυσικά,
τον ρόλο της διανομής θα αναλάβει το κράτος. Πόσο όμως μπορεί να είναι
αμερόληπτη μια διαχειριστική εκδοχή της εξουσίας; H διανομή του πλούτου μιας
χώρας στους πολίτες της δεν είναι τεχνοκρατικό ζήτημα. Όπως είναι φυσικό,
όποιος έχει πιο μακρύ χέρι, το απλώνει. Το πότε και πώς θα αναλάβει κάποιος να
το κόψει, είναι ζήτημα πολιτικής απόφασης.