TPITH AΠOΨH Mεταξύ λύσεως και διχοτομήσεως

ΟΤΙ όσον αφορά το Κυπριακό ενεργοποιούνται ήδη αδυσώπητες πιέσεις και ότι θα
βρεθούμε σύντομα μπροστά σε τερματικά διλήμματα, δεν υπάρχει αμφιβολία.

Οι νέοι στρατηγικοί ελιγμοί της Άγκυρας αφ’ ενός και το ενταξιακό
χρονοδιάγραμμα για την Κύπρο αφ’ ετέρου, που οδήγησαν στην επαναπαρέμβαση Ανάν
και στις σημερινές διαδικασίες, επιταχύνουν αυτές τις εξελίξεις. Καθώς ο
χρόνος μέχρι την 1η Μαΐου εξαντλείται και αποβαίνει ασφυκτικός όσον αφορά την
εμπρόθεσμη επίλυση του Κυπριακού. Ώστε μία κατά τεκμήριον ενοποιημένη (έστω
και με διαιρετικές ρυθμίσεις) Κύπρος να ενταχθεί στην Κοινότητα.

Γιατί, όπως και να τις δει κάποιος, διαιρετικές είναι οι δομές που απορρέουν
από το σχέδιο Ανάν. Ως αποτέλεσμα των τετελεσμένων, που αποτελούν τη βάση του.
Να μην έχουμε ψευδαισθήσεις. Αυτό είναι, παρεμπιπτόντως, το παράγωγο κόστος
εκείνου που διεπράχθη το 1974. Και που αποβαίνει, θέλουμε ή όχι, βάση τού
εθνικώς επαχθούς μεν, αλλ’ αναπότρεπτου συμβιβασμού. Κι άλλωστε τον έχουμε ήδη
αποδεχθεί. Αλλά με τον όρο να μεταφράζεται σε βιώσιμη λύση. Κι αυτό ακριβώς
είναι το ζητούμενο τελικά.

· H νέα λοιπόν και εν εξελίξει παρέμβαση και πίεση θα επικεντρωθεί εκ
των πραγμάτων στη διαλεκτική απειλή: αφ’ ενός για οριστικοποίηση της
διχοτομήσεως που de facto υφίσταται, αν δεν γίνουν αποδεκτές οι ρυθμίσεις. Και
αφ’ ετέρου της κατά συνέπειαν de jure αποδοχής της. Που τελικά τη νομιμοποιεί.

Αυτό που πολλοί, πολλές φορές, απεκάλεσαν ως ώρα της αλήθειας για το Κυπριακό
προσεγγίζει καλπάζοντας. H αντίστροφη μέτρηση έχει προδήλως ήδη ενεργοποιηθεί.
Και θα σηματοδοτήσει την κρισιμότερη για την Κύπρο (και την Ελλάδα βεβαίως)
ιστορική καμπή. Προσδιορίζοντας έτσι μακροπροθέσμως και κατά τρόπο αμετάκλητο
(και επομένως δυνάμει μη αναστρέψιμο) τη μακροπρόθεσμη προοπτική της Κύπρου.

· Είτε με λύση που ήδη σχηματοποιείται. Είτε και χωρίς λύση. Οπόταν και
εκ των πραγμάτων αυτό θ’ αποβεί de facto ρύθμιση, για λόγους αυτόδηλους. Το
χειρότερο φυσικά. H μη λύση δεν είναι λύση. Εκτός και αν εκ των πραγμάτων
επιβληθεί ως αντίποδας ρυθμίσεων εθνικής ευθανασίας.

H Τουρκία έχει λάβει με το σχέδιο Ανάν τόσα, ώστε να διαπορεί κάποιος πώς δεν
το έχει ασμένως αποδεχθεί εξαρχής. Και φυσικά δεν το έχει αποδεχθεί, γιατί
απλούστατα προσδοκά περισσότερα. Χωρίς κατ’ ανάγκην να δώσει πέραν εκείνων που
δεν διαφοροποιούν τους μακροπρόθεσμους στόχους της. Των οποίων η θεμελιώδης
συντεταγμένη παραμένει πάντα η εδραίωση της τουρκικής παρουσίας και του
στρατηγικού ελέγχου αυτής της κρίσιμης γεωγραφίας. Πράγμα που ευρύνει ποσοτικά
και ανατάσσει ποιοτικά τον ρόλο της στην περιοχή.

H διαφορά είναι ότι τώρα προβάλλει ένα εντελώς άλλο, ένα διαφορετικό «προφίλ»,
την ώρα που τα πράγματα φθάνουν κυριολεκτικά «στο αμήν». Και που όλοι
βιάζονται και σπεύδουν για λύση άρον άρον, προκειμένου να προλάβουν προβλεπτές
επιπλοκές και να υπερβούν απροσδιόριστες συνέπειες, ως αποτέλεσμα της εντάξεως
μιας διχοτομημένης Κύπρου στην Κοινότητα. Με το Κυπριακό άλυτο, να παραμένει
μυλόπετρα στον λαιμό της Ευρωπαϊκής Ενώσεως και των ΝΑΤΟϊκών σχεδιασμών
ευρύτερα.

Άλλωστε, αν τα πράγματα δεν ήταν έτσι δεν θα υπήρχε και λόγος το μεν ευρωπαϊκό
ενδιαφέρον να κορυφώνεται, οι δε αμερικανικές παρεμβάσεις να εκδηλώνονται σε
ανώτατο πλέον επίπεδο. Όχι τόσο από το περί δικαίου αίσθημα και την ευαισθησία
να τερματίσουν ένα πρόβλημα, που άφησαν και να δημιουργηθεί και να υποτραπεί
τελικά σε υπό μετάσταση κακοήθη νεοπλασία, όσο γιατί αυτή επαπειλεί μετάσταση
στις δικές τους υποθέσεις και συμφέροντα.

Αυτή είναι ακριβώς η διαφορά με τα μέχρι τώρα. Και αυτή συνιστά τον
προσδιοριστικό συντελεστή όσων ραγδαίων συντελούνται. Με κορύφωση τις επόμενες
εβδομάδες, οπότε και θα βρεθούμε σε κλοιό αναπόδραστων γεγονότων και λαβίδες
πιέσεων από τις ίδιες αυτές κατευθύνσεις. Με μεθόδευση οριστικών λύσεων.

· Αυτήν τη φορά, η διχοτόμηση δεν θ’ αποτελεί μεσοπρόθεσμη απειλή. Θα
εφάπτεται των εξελίξεων, ως εναλλακτική κατάληξη της μη λύσεως. Έστω και αν η
προσφερόμενη λύση μπορεί να έχει δυναμικές διαιρέσεως και άνισου μερισμού στο
όνομα της πολιτικής ισοτιμίας.

Γιατί στο σχέδιο του γενικού γραμματέα, τα όρια μεταξύ ομοσπονδίας και
συνομοσπονδίας είναι ασαφή έως και ανύπαρκτα. Με την πρώτη ν’ αποτελεί στην
πραγματικότητα παρηγορητικό ψευδώνυμο της δεύτερης. H αλήθεια. Όσο πικρή και
αν είναι.

Κάτι που πρέπει για μας ν’ αποβεί συντεταγμένη των προβληματισμών, προκειμένου
να οδηγηθούμε σε ανάλογες αποφάσεις. Και υπερβάσεις των κρίσιμων διλημμάτων,
τα οποία και θ’ αναδυθούν ως αποτέλεσμα: είτε μιας λύσεως η οποία θα προέλθει
πλέον μόνο από επανασυμβιβασμό. Και την οποία πρέπει να επιδιώξουμε, όσο πικρή
και να είναι. Φθάνει – κι εδώ είναι το ζητούμενο προς χάριν του οποίου ακόμη
δίνεται διαπραγματευτική μάχη από εμάς – αυτή να είναι βιώσιμη. Ώστε να μην
καταρρεύσει και να επανεισπραχθεί σε υποτροπή από τον Ελληνισμό. Είτε της
απευκταίας μη λύσεως, με τη βέβαιη διχοτομική μετεξέλιξή της. Την οποία και
δεν επιθυμούμε.

Αλλά δεν κασσανδρολογούμε. Γιατί στον ορίζοντα υπάρχει ως σημείο θετικής
αναφοράς η 1η Μαΐου.

Ο A. Λυκαύγης είναι σύμβουλος Επικοινωνίας της Κύπρου στην Ελλάδα.