Πράσινο τείχος στα ντεσιμπέλ

Τα φυτά μπορούν να περιορίσουν αποτελεσματικά τον θόρυβο. Σε αυτό το
συμπέρασμα κατέληξαν ερευνητές του Τμήματος Δασολογίας και Φυσικού
Περιβάλλοντος στο Αριστοτέλειο Πανεπιστήμιο Θεσσαλονίκης, έπειτα από μετρήσεις
στους πιο πολύβουους δρόμους της πόλης.

H παρουσία βλάστησης κοντά σε πολυσύχναστες λεωφόρους και δρόμους ταχείας
κυκλοφορίας μπορεί να μειώσει τον θόρυβο που προκαλούν τα αυτοκίνητα ακόμη και
κατά 10 dB. «Μείωση της τάξης των 10 dB σημαίνει μείωση της έντασης του ήχου
για τον άνθρωπο περίπου στο μισό της αρχικής. Ο θόρυβος δηλαδή που τελικά
καταπονεί το ανθρώπινο αυτί είναι μειωμένος κατά το ήμισυ», εξηγεί ο κ. Παύλος
Σμύρης, καθηγητής Δασοκομίας – Οικολογίας στο Τμήμα Δασολογίας και Φυσικού
Περιβάλλοντος του ΑΠΘ και επιστημονικός υπεύθυνος στην έρευνα που είχε στόχο
να εντοπίσει τρόπους καταπολέμησης της ηχορρύπανσης με τη χρήση… φυτών. «H
διαπίστωση αυτή οδηγεί στο συμπέρασμα πως με την ορθή χρήση δένδρων και θάμνων
μπορούμε να ελέγξουμε την ενόχληση που προκαλεί η ηχορρύπανση και να μειώσουμε
τα υψηλά επίπεδα θορύβου».

Τι διαπίστωσαν

Επόμενο βήμα για τους ερευνητές είναι να διαπιστώσουν αν ορισμένα φυτά είναι
πιο αποτελεσματικά από άλλα στην καταπολέμηση της ηχορρύπανσης και να
αναγνωρίσουν αυτά που πιθανώς θα μπορούσαν να κερδίσουν τον τίτλο
του…«μαχητή του θορύβου». H επιστημονική ομάδα (όπου εκτός από τον κ. Σμύρη
συμμετείχαν η δασολόγος υποψήφια διδάκτωρ Οικολογίας Τοπίου στο ΑΠΘ, κ. Όλγα
Μαυροκορδοπούλου, η κ. Μαρία Ασλανίδου, διδάκτωρ Δασοκομίας – Οικολογίας και ο
μεταπτυχιακός φοιτητής Δασοκομίας – Οικολογίας κ. Ηλίας Πιπινής) βγήκε στους
δρόμους της Θεσσαλονίκης, σε μία προσπάθεια να διαπιστώσει αν και κατά πόσο η
παρουσία φυτών μειώνει την ηχορρύπανση.

Όπου κι αν… έστησαν αυτί, άκουσαν θόρυβο άνω των 65dB (που θεωρείται οριακή
μέτρηση). Διαπίστωσαν όμως πως ακόμη και οι θάμνοι μπορούν να μειώσουν αισθητά
την ηχορρύπανση. Όπως σημειώνει η κ. Μαυροκορδοπούλου, «μπορούμε να έχουμε
αποτελέσματα φυτεύοντας μονές σειρές θάμνων που φτάνουν σε ύψος τουλάχιστον
δύο μέτρα. Οι θάμνοι πρέπει να φυτεύονται έτσι ώστε να μπορούν να αναπτυχθούν
και να είναι πυκνοί, γιατί μεγάλες ασυνέχειες στη δομή τους μειώνουν την
αποτελεσματικότητά τους στη μείωση των θορύβων».

Θάμνοι – δένδρα

Οι ερευνητές επιβεβαίωσαν επίσης πως η παρουσία πάρκων συμβάλλει
αποτελεσματικά στην καταπολέμηση της ηχορρύπανσης, ενώ στους δρόμους ταχείας
κυκλοφορίας (όπου τα επίπεδα της ηχορρύπανσης είναι υψηλότερα καθώς τα οχήματα
αναπτύσσουν μεγαλύτερες ταχύτητες), αποτελέσματα υπάρχουν με φύτευση ενός
συνδυασμού θάμνων και σειρών δένδρων. «Οι θάμνοι που θα χρησιμοποιηθούν πρέπει
να έχουν ύψος δύο – τρία μέτρα και να φυτεύονται ακριβώς δίπλα στον δρόμο»,
αναφέρει η κ. Μαυροκορδοπούλου. «Οι θάμνοι αυτοί ακολουθούνται από σειρές
δένδρων, ενώ το πόσες σειρές δένδρων θα χρησιμοποιήσουμε εξαρτάται από το
μέγεθος της μείωσης των θορύβων που επιθυμούμε να επιτύχουμε. Τα δένδρα που θα
χρησιμοποιηθούν, καλό είναι να έχουν ύψος τουλάχιστον 15 μέτρα».

Ο συνδυασμός αντηχητικών φραγμάτων και βλάστησης αποδείχθηκε ιδανικός. «Ο
συνδυασμός βλάστησης και αντηχητικών φραγμάτων επιφέρει τα άριστα δυνατά
αποτελέσματα (μείωση από 10 έως 15 dB), θα πρέπει όμως τα φυτά να βρίσκονται
μπροστά από τα αντηχητικά φράγματα», σημειώνει ο κ. Σμύρης.

Γιατί τα φυτά λειτουργούν ως ασπίδα

Τα φυτά δημιουργούν ένα τείχος (σαν από φενιζόλ), το οποίο έχει την
ικανότητα να απορροφά τον θόρυβο. Όπως εξηγεί ο επίκουρος καθηγητής βοτανικής
στο Τμήμα Βιολογίας του Πανεπιστημίου Αθηνών, κ. Νίκος Χριστοδουλάκης,
«ιδιαίτερα τα αείφυλλα και ψηλά δέντρα, μπορούν να δημιουργήσουν μία
αποτελεσματική ασπίδα ενάντια στον θόρυβο». Ο κ. Χριστοδουλάκης σημειώνει ότι
στο εξωτερικό η πρακτική δίπλα σε δρόμους ταχείας κυκλοφορίας να φυτεύονται
συνθέσεις με χαμηλούς πυκνούς θάμνους σε μπροστινή σειρά και ψηλά, αείφυλλα
δέντρα, λίγο ψηλότερα, εφαρμόζεται με ευλάβεια, σχεδόν, ως ένα ιδιαίτερα
αποτελεσματικό μέτρο για τη μείωση του θορύβου.

«Ο θόρυβος στους αυτοκινητοδρόμους δεν προέρχεται πλέον από τις μηχανές – οι
περισσότερες πια είναι αθόρυβες – αλλά από τα λάστιχα που τρίβονται στην
άσφαλτο. Για τη μείωσή του, επιλέγονται αείφυλλα δέντρα, που τοποθετούνται
λίγο πιο ψηλά από μία πυκνή συστάδα θάμνων, έτσι ώστε να δημιουργείται ένα
φυτικό φράγμα, το οποίο θα προκαλεί απόσβεση στον θόρυβος που διαχέεται ψηλά».
Ιδιαίτερα αποτελεσματικά στη μείωση του θορύβου και αείφυλλα φυτά είναι οι
βραχυχίτωνες, οι οποίοι δεν είναι ιδιαίτερα απαιτητικοί σε νερό και τα
τελευταία χρόνια φυτεύονται με μεγαλύτερη συχνότητα δίπλα σε δρόμους ταχείας
κυκλοφορίας, τείνοντας να αντικαταστήσουν τις «καθιερωμένες» λεύκες.

OI ΕΠΙΠΤΩΣΙΕΣ ΣΤΗΝ ΥΓΕΙΑ

Με προβλήματα ακοής 120 εκ.άνθρωποι

Οι ερευνητές του Τμήματος Δασολογίας και Φυσικού Περιβάλλοντος του
Αριστοτελείου Πανεπιστημίου Θεσσαλονίκης συνοψίζουν την επιστημονική γνώση
γύρω από τον θόρυβο και τις επιπτώσεις του στα εξής δεδομένα:

* Περίπου 120 εκατομμύρια άνθρωποι σε ολόκληρο τον κόσμο αντιμετωπίζουν
προβλήματα ακοής.

* Πάνω από τους μισούς κατοίκους της Ευρώπης ζουν σε θορυβώδες
περιβάλλον, ενώ το ένα τρίτο δεν μπορεί να κοιμηθεί τη νύχτα λόγω θορύβου.

* Στη Γερμανία, 4-5 εκατομμύρια άνθρωποι, δηλαδή το 12%-15% των
εργαζομένων, εκτίθενται σε θορύβους της τάξης των 85 dB ή και περισσότερο. Στη
Γερμανία η εξασθένηση της ακοής σε ποσοστό 20% ή και περισσότερο, λόγω
ηχορρύπανσης, αποζημιώνεται.

* Παρατεταμένη έκθεση ή έκθεση σε υπερβολικό θόρυβο μπορεί να
προκαλέσει μόνιμα προβλήματα υγείας, όπως υπέρταση και ασθένειες της καρδιάς.

* Θόρυβος μεγαλύτερος από 80 dB μπορεί να δημιουργήσει επιθετική συμπεριφορά.