H Iνδία κάνει την επανάστασή της

Πριν από μία δεκαετία, ποιο ήταν άραγε το όνειρο ενός Ινδού καταναλωτή; Ένα
αστραφτερό Όστιν Αμπάσαντορ. Ή έστω μία οδοντόκρεμα. H άνοδος του μορφωτικού
επιπέδου του πληθυσμού και η άνευ προηγουμένου οικονομική ανάπτυξη, κυρίως
στον χώρο των ηλεκτρονικών υπολογιστών και των υπηρεσιών, έχουν δημιουργήσει
μια νεαρή και πλούσια μέση τάξη.

Ένα μωρό από την Ινδία πηγαίνει στα Μακντόναλντς του Νέου Δελχί. H νέα γενιά Ινδών δεν έχει πολλά κοινά με τις προηγούμενες

Αυτή η νέα μέση τάξη έκανε την ινδική οικογένεια να τοποθετεί πλέον το
ηλεκτρικό ψυγείο στην κουζίνα, αντί να το εμφανίζει ως τρόπαιο στο καθιστικό.
H νέα θέση του ψυγείου έρχεται να συμβολίσει τον επαναστατικό τρόπο με τον
οποίο οι Ινδοί σκέπτονται και ζουν. Σε αυτό τους βοηθάει ένας αλματώδης ρυθμός
ανάπτυξης, που φέτος αναμένεται να φτάσει το 8%, όπως δήλωσε ο Ινδός υπουργός
Οικονομικών Τζασουάντ Σινγκ.

Στις δύσκολες μέρες της προηγούμενης δεκαετίας, οι οικογένειες που διέθεταν
ψυγείο ήταν υπερήφανες, επειδή μπορούσαν έτσι να αγοράσουν αγαθά και να τα
διατηρήσουν – μόνο όσοι είχαν αρκετό εισόδημα απολάμβαναν αυτή την
πολυτέλεια… Για την αγορά μιας τηλεόρασης ή ενός στερεοφωνικού, ύστερα από
απανωτά οικογενειακά συμβούλια, γίνονταν επισκέψεις σε δεκάδες καταστήματα
προκειμένου να διαπιστωθεί η πλέον συμφέρουσα τιμή.

H νέα Ινδία δεν είναι ίδια με την παλιά. Φτάνει μια βόλτα στα εντυπωσιακά
εμπορικά κέντρα της Χαϊντεραμπάντ ή οποιασδήποτε άλλης ινδικής πόλης για να
διαπιστώσει κανείς την αλλαγή στο λάιφ στάιλ, στη συμπεριφορά των καταναλωτών
και στη νοοτροπία που έχει διαμορφώσει μια ολόκληρη τάξη. Πολυσύχναστοι και
καλά φωτισμένοι δρόμοι, πολύχρωμες διαφημίσεις με φώτα φθορισμού και πάρα
πολλοί αγοραστές. Οι ήχοι από τα κινητά βουίζουν παντού και σκεπάζουν τον ήχο
από τα κουδουνίσματα των ποδηλάτων.

Κινητά και φίρμες. Ο 26χρονος Αμίτ Κουμάρ αλλάζει το κινητό του κάθε
λίγους μήνες. Φοράει τζιν Levi’s και παπούτσια Nike, τρώει στα McDonald’s ή
στη Pizza Express και ψωνίζει από τα εμπορικά κέντρα που είναι γεμάτα από
καταστήματα Benetton, Reebok, Lacoste και Adidas. Το βράδυ συχνάζει με τους
φίλους του σε μια παμπ που λέγεται «Ντάουνινγκ Στριτ 10».

H πιο πετυχημένη νέα βιομηχανία που έκανε την εμφάνισή της χάρη σε αυτή την
ανάπτυξη, είναι η βιομηχανία προσωπικών υπολογιστών και των απαραίτητων
περιφερειακών μηχανημάτων τους. Και αυτό κυρίως επειδή η κυβέρνηση δεν
παρενέβη στον νέο αυτόν τομέα. Έτσι η γραφειοκρατία δεν έβαλε το παγερό της
χέρι. Ιδιωτικές εταιρείες, όπως η Infosys, η Wipro και η Tata, άρχισαν χρυσές
δουλειές όχι μόνο συναρμολογώντας ηλεκτρονικά μηχανήματα αλλά και πουλώντας
ακόμα και προγράμματα ή συμβουλές για τρόπους ανάπτυξης δικτύων ηλεκτρονικών
υπολογιστών σε επιχειρήσεις του εξωτερικού – ακόμα και στις ΗΠΑ και την
Ευρώπη. Ακόμα και ο Μπιλ Γκέιτς έφτασε να πει πως «η επόμενη υπερδύναμη του
λογισμικού θα είναι η Ινδία».

Οι μισθοί. Τελειώνοντας το 2000, περισσότερες από 200 εταιρείες που
περιλαμβάνονται στις 1.000 ισχυρότερες του περιοδικού «Fortune»,
χρησιμοποιούσαν ηλεκτρονικό υλικό και υπηρεσίες από την Ινδία, αντί από
εγχώριες εταιρείες. Το μυστικό της επιτυχίας της Ινδίας στον τομέα αυτό είναι
στο ανθρώπινο δυναμικό. Διαθέτει τους περισσότερους αγγλόφωνους τεχνικούς στον
κόσμο, κάτι που της δίνει υπεροχή έναντι της Κίνας. Διαθέτει ακόμα ένα
σημαντικό επιστημονικό δυναμικό στον τομέα της ηλεκτρονικής, που υπολείπεται
μόνον από τις ΗΠΑ. Αλλά το κυριότερο είναι ότι τα ινδικά εργατικά χέρια είναι
φτηνά. Οι μισθοί είναι στο ένα τέταρτο των μισθών των περισσότερων χωρών. Έτσι
οι ξένες εταιρείες γνωρίζουν ότι θα πραγματοποιήσουν οικονομία γύρω στο 40%
συνεργαζόμενες με ινδικές εταιρείες – κάτι όχι ανέφικτο πλέον, με τα σύγχρονα
μέσα επικοινωνίας. Επίσης γλιτώνουν ασφαλιστικές παροχές και τόσα άλλα. Έτσι
στο Σαϊμπεραμπάντ, ένα από τα νεόκτιστα προάστια του Χαϊντεραμπάντ, συναντάς
πολυώροφα γυάλινα μέγαρα που τις προσόψεις τους διακοσμούν πολύχρωμα σήματα
πολύ γνωστών εταιρειών: Oracle, Dell, Microsoft, Infosys, Wipro, HSBC και ΙΒΜ.

«Χοντρά» πορτοφόλια

Παρά τους χαμηλούς μισθούς, οι Ινδοί είναι ικανοποιημένοι, επειδή πήραν τις
μεγαλύτερες αυξήσεις μέσα σε μια δεκαετία. Έτσι οι μισθοί που πρώτα
περιορίζονταν σε 5.000 ώς 9.000 ρουπίες, (68-120 δολάρια τον μήνα) έχουν
αυξηθεί σε 18.000 ώς 30.000 ρουπίες. Μισθοί πείνας για τη Δύση, αλλά σε
σύγκριση με το χαμηλό κόστος ζωής στην Ινδία, οι εργαζόμενοι έχουν πλέον
«χοντρό» πορτοφόλι. Καμία σχέση με την ασκητική ζωή που δίδασκε ο Γκάντι τις
προηγούμενες γενιές. Στην παλιά Ινδία δεν υπήρχαν ηλεκτρικά πλυντήρια ρούχων,
ούτε καταστήματα που να πουλούν έπιπλα, ούτε ρεστοράν, εκτός από εκείνα που
υπήρχαν στα ξενοδοχεία πέντε αστέρων, ούτε σούπερ μάρκετ, ούτε πιστωτικές
κάρτες, ούτε ATM στις τράπεζες, ούτε καλωδιακή τηλεόραση, ούτε σερβιέτες. Όλα
αυτά όμως ανήκουν στο παρελθόν, που παρόλο που είναι τόσο κοντινό μοιάζει να
χάνεται στο βάθος της Ιστορίας.

© The Times, 2004

ΕΠΙΜΕΛΕΙΑ: Κώστας Μπετινάκης