«Mαύρο χρήμα» στην προεκλογική αρένα

Κυριαρχεί το «μαύρο χρήμα» και στη φετινή προεκλογική εκστρατεία, παρά τις
απανωτές νομοθετικές ρυθμίσεις που είχαν ως στόχο την εξάλειψή του. Οι
υποψήφιοι ­ κυρίως των δύο μεγαλων κομμάτων ­ υποχρεώνονται να καταβάλουν
χωρίς απόδειξη ποσά που φτάνουν ως και πέντε φορές πάνω από τα ανώτατα όρια
δαπανών. Στη συνέχεια… απλώς περιγράφουν τον νόμο, για να μην αντιμετωπίσουν
τις συνέπειές του, που φθάνουν πλέον ως την έκπτωση από το βουλευτικό αξίωμα!

«Μια μέτρια εκστρατεία στη Μαγνησία», λέει υποψήφιος της αντιπολίτευσης στην
περιοχή, «κοστίζει γύρω στα πενήντα εκατομμύρια. Δηλαδή, τρεις φορές πάνω από
το όριο. Έτσι, μετά τις εκλογές, όπως κάνουν όλοι, θα υπολογίσω τις δαπάνες
μου με βάση τα όρια και θα κάνω τις ανάλογες προσαρμογές», προσθέτει.

«Πακέτο» 50.000 ευρώ. Άλλος υποψήφιος, σε νομό της Πελοποννήσου, με
μακρά κοινοβουλευτική και κυβερνητική θητεία, βρέθηκε στην αρχή της
προεκλογικής περιόδου απέναντι σε εκπρόσωπο τοπικού εντύπου, ο οποίος του
πρότεινε «πακέτο» προβολής. Με δεδομένο ότι απαγορεύονται οι διαφημιστικές
καταχωρίσεις υποψηφίων, το «πακέτο» συνήθως περιλαμβάνει δύο ή τρεις
συνεντεύξεις, καθημερινή καταχώριση των δελτίων Τύπου που εκδίδει το γραφείο
του υποψηφίου και αναφορά στις περιοδείες και τις ομιλίες στον νομό. «Μου
ζήτησαν εν ψυχρώ 50.000 ευρώ. Όταν τους είπα πως αυτό είναι το όριο των
δαπανών μου και επιπλέον δεν έχω ιδιαίτερη ανάγκη, αφού έχω 97%
αναγνωρισιμότητα στον νομό, αντιπρότεινα 15.000 ευρώ. Τότε, αντέτειναν πως
αυτό είναι άνιση μεταχείριση έναντι των συνυποψηφίων μου. Με κόπο “κλείσαμε”
στις 20.000 ευρώ – χρήματα που φυσικά δεν θα φανούν πουθενά στα προεκλογικά
έξοδα».

«Στον νομό μου μόνο τα τοπικά μέσα θέλουν σαράντα εκατομμύρια ακατέβατα», λέει
άλλος υποψήφιος, επίσης από την Πελοπόννησο. «Με αρκετά “δωρεάν” και καλές
τιμές από φίλους χρειάζονται άλλα δέκα εκατομμύρια για να βγει η εκστρατεία.
Κι όποιος δεν τα δώσει δεν θα “παίξει”. Με δεδομένο ότι πλέον δεν είναι εποχή
της συμμετοχής και των μεγάλων συγκεντρώσεων, έχεις ανάγκη τα μέσα»,
προσθέτει.

«Μέχρι να δώσω κάποια χρήματα, είδα ως και “δημοσκοπήσεις” που έλεγαν ότι δεν
επανεκλέγομαι», λέει υποψήφιος από νομό της Θεσσαλίας, ενώ άλλος, από νομό της
ίδιας περιφέρειας, έβλεπε τη δική του κοινοβουλευτική δραστηριότητα να
«χρεώνεται» στον άλλο βουλευτή του κόμματός του στον νομό.

Ανάλογα με την περιφέρεια. «Είμαστε υποχρεωμένοι να διακινούμε μαύρο
χρήμα», λέει άλλος υποψήφιος από τη Μακεδονία. «Δίνουμε δέκα και παίρνουμε
απόδειξη για δύο, προκειμένου να είμαστε εντός των ορίων». Όπως προσθέτει,
υπάρχουν περιφέρειες που ο ανταγωνισμός δεν είναι έντονος μεταξύ των
υποψηφίων. Εκεί, όπως λέει, «κάνεις εκλογές με δέκα-δεκαπέντε εκατομμύρια». Σε
άλλες περιφέρειες όμως, όπου υποψήφιοι των δύο μεγάλων κομμάτων προσδοκούν την
εκλογική νίκη του κόμματός τους αλλά και υπουργικό χαρτοφυλάκιο στη συνέχεια,
ο πήχυς των εξόδων ανεβαίνει ψηλότερα. «Δύο συνάδελφοι, από το ΠΑΣΟΚ ο ένας,
από τη N.Δ. ο άλλος, μοιράσθηκαν το κόστος δημοσκόπησης με βασικό ερώτημα
“ποιος από τους βουλευτές του νομού θα πρέπει να αναλάβει υπουργικά καθήκοντα,
αν κερδίσει το ένα ή το άλλο κόμμα”. Το κόστος ήταν δεκαπέντε εκατομμύρια για
τον καθένα και το πλήρωσαν για τη μάχη των εντυπώσεων», λέει υποψήφιος από τη
Θεσσαλία.

Φυλλάδια – Ψηφοδέλτια. Στις περισσότερες περιπτώσεις, το όριο των
δαπανών καλύπτεται σε ποσοστό 40%-60% μόνο για τη διακίνηση του εκλογικού
υλικού. Συνήθως, οι υποψήφιοι στέλνουν το υλικό τους σε δύο «κύματα». Σε πρώτη
φάση αποστέλλεται το προεκλογικό φυλλάδιο με το βιογραφικό και στη δεύτερη
προστίθενται και τα «σταυρωμένα» ψηφοδέλτια. Το μέσο κόστος του φυλλαδίου (που
έχει τυπωθεί σε καλή τιμή με τη βοήθεια φίλων) μαζί με τα ταχυδρομικά τέλη –
που έχουν μικρή έκπτωση, αλλά το τιμολόγιό τους αυξάνεται όσο πιο κοντά στις
εκλογές γίνεται η αποστολή – είναι 2 ευρώ. «Έχω αρχείο με 30.000 ψηφοφόρους.
Μόνο για “μονή” αποστολή φυλλαδίων χρειάζομαι εξήντα χιλιάδες ευρώ. Το όριο
των δαπανών μου είναι 50.200», σχολιάζει υποψήφιος.

Τηλεγραφήματα. «Ξεκινώ με περίπου επτά εκατομμύρια “κέρδος”, αφού μου
διατέθηκαν δωρεάν οι χώροι για τα δύο εκλογικά μου κέντρα», λέει υποψήφιος της
A’ Πειραιά. Ο ίδιος, μόνο για την αποστολή φυλλαδίων θα πληρώσει τουλάχιστον
τέσσερα εκατομμύρια. Όπως λέει πάντως, άλλοι συνάδελφοί του, που είναι εν
ενεργεία βουλευτές, και από τα δύο μεγάλα κόμματα, έχουν βρει έναν πιο…
οικονομικό τρόπο επικοινωνίας με τους ψηφοφόρους τους. «Αποστέλλουν χιλιάδες
τηλεγραφήματα μέσω του ΟΤΕ. Ο Οργανισμός, επειδή οι βουλευτές έχουν ατέλεια,
στέλνει εκκαθαριστικό στο τέλος της κοινοβουλευτικής περιόδου. Την προηγούμενη
φορά τον λογαριασμό τον πλήρωσε τελικά η Βουλή. Εφόσον επανεκλεγούν, το ίδιο
αναμένουν ότι θα συμβεί και αυτή τη φορά».

Όσο πιο… ψηλά ποντάρουν τόσο ανεβαίνει το κόστος

Για τα αποκαλούμενα “πρωτοκλασάτα” στελέχη των δυο μεγάλων κομμάτων η
προεκλογική εκστρατεία αποδεικνύεται ιδιαίτερα αλμυρή. Όπως για παράδειγμα τα
περίπου 500 χιλιάδες ευρώ που υπολογίζει ότι θα του κοστίσει η εκλογή του
προβεβλημένο στέλεχος της Νέας Δημοκρατίας στην A΄ Αθηνών με βλέψεις για
υπουργικό θώκο. “Είμαστε 4-5 υποψήφιοι στην A΄ Αθηνών που εκτός από την εκλογή
μας μετράει και η σειρά εκλογής μας. “Όχι τόσο για την ουσία αλλά περισσότερο
για το ίματζ, και αυτό το χρυσοπληρώνουμε”. H ίδια διάθεση για εκλογή σε υψηλή
θέση στη B’ Αθηνών αναμένεται να κοστίσει περίπου 700 χιλιάδες ευρώ σε
υποψήφιο με το κόμμα της αξιωματικής αντιπολίτευσης. “Μόνο για να στείλω το
φυλλάδιο μου χρειάζομαι 400 χιλιάδες, άρα έχω ξεπεράσει κατά πολύ το πλαφόν
που έχει επιβληθεί και είμαι αναγκασμένος τα περισσότερα έξοδα μου να τα
περάσω στα “μαύρα””.

Στις προηγούμενες εκλογικές αναμετρήσεις τα πιο “τρελά” ποσά ξοδευόταν για το
ενοίκιο των εκλογικών κέντρων. “Ευτυχώς ισχύει η απαγόρευση για τα ισόγεια
μαγαζιά και γλιτώσαμε τα 100 χιλιάδες ευρώ που ζητούσανε για ενοίκιο” λέει με
ικανοποίηση υποψήφια βουλευτής της ΝΔ στην A Αθηνών που πλήρωσε μόνο 2000 ευρώ
για το γραφείο της.

Ενοίκιο ενός έτους! Πιο άτυχη υποψήφια της A΄ Αθηνών με το ΠΑΣΟΚ από
την οποία ζητήθηκε να καταβάλει τα ενοίκια ενός έτους για γραφείο που θα
χρησιμοποιούσε μόλις δυο μήνες. Συνολικό κόστος: 8000 ευρώ.

Νέα μόδα τα γραφεία συμβούλων επικοινωνίας τα οποία ανάλογα με το όνομα αλλά
και τις αιτήσεις του πελάτη τους διαμορφώνουν και τις τιμές τους.

Και SMS. Στην κατηγορία νέα μόδα εντάσσονται και τα μηνύματα sms που
καταφθάνουν κατά δεκάδες καθημερινά στα κινητά υποψήφιων ψηφοφόρων. “επέλεξα
να χρησιμοποιήσω τα λεγόμενα call center καταβάλλοντας βέβαια και 20 χιλιάδες
ευρώ, αφού η εταιρεία με διαβεβαίωσε ότι θα έστελνε μηνύματα στα κινητά
περίπου 300 χιλιάδων χρηστών”, εξομολογείται κορυφαίο κυβερνητικό στέλεχος που
“κατεβαίνει” στη Β΄Αθηνών”.

ΠΡΟΕΚΛΟΓΙΚΑ ΠΑΡΤΙ

«Αλμυρό» κέρασμα, παρά τις «φιλικές» τιμές

Στα «αναγκαία» της προεκλογικής εκστρατείας είναι πλέον τα πάρτι. Συνήθως οι
χώροι που τα φιλοξενούν διατίθενται σε ειδικές τιμές στους υποψηφίους ή
εξασφαλίζονται μέσω «φίλων» χωρίς κόστος για τους ίδιους. Και σ’ αυτή την
περίπτωση όμως, ένα ποτό για κάθε ψηφοφόρο κοστίζει «φιλικά» 2 ευρώ. «Δεν
πλήρωσα για τη διάθεση του χώρου, αλλά μου κόστισαν περίπου 3.000 ευρώ τα ποτά
για περίπου 1.500 ανθρώπους που ήρθαν», λέει υποψήφιος από τον Πειραιά, που
έκανε προ ημερών πάρτι.

Τα πράγματα όμως είναι διαφορετικά στις δύσκολες περιφέρειες της A’ και της B’
Αθηνών. Αυτά κοστολογούνται με 10 ευρώ ανά προσκεκλημένο και αναλόγως με την
οικονομική δυνατότητα του υποψηφίου επιλέγεται το μέγεθος του μαγαζιού και
μοιράζονται οι ανάλογες προσκλήσεις. «Στο πάρτι που έκανα φρόντισα να εκτυπώσω
συγκεκριμένο αριθμό προσκλήσεων για να μη πληρώσω τα μαλλιοκέφαλά μου»,
εξομολογείται υποψήφιος της Νέας Δημοκρατίας στη B’ Αθηνών, που το πάθημα
συνυποψηφίων του, όταν τους ζητήθηκε να πληρώσουν 20-25 χιλιάδες για ένα
πάρτι, του έγινε μάθημα. «Εγώ πλήρωσα 10 χιλιάδες και δεν νομίζω να κάνω
άλλο».

Αρχείο. Τέλος, ακριβά μπορεί να κοστίζει και η απόκτηση ενός καλού
αρχείου ψηφοφόρων, ιδιαίτερα για τους νέους υποψήφιους: Ωστόσο, μπορούν να
εξοικονομηθούν κάποια χρήματα: «Προσπαθούμε μέσω τοπικών οργανώσεων να πάρουμε
στοιχεία μελών, μέσω εθνικοτοπικών συλλόγων, μέσω φίλων συνδικαλιστών και
βέβαια κρατάμε τα στοιχεία εκείνων που έρχονται σε επαφή με το πολιτικό μας
γραφείο», λέει υποψήφιος από τον Πειραιά.