ΣΠΥPΟΣ EΥAΓΓEΛATΟΣ «Nα κάνω έργα που τα πιστεύω»

«Εξωκαλλιτεχνικές είναι οι αγωνίες που με χαράζουν», λέει ο Σπύρος Ευαγγελάτος

Ήταν 1962 όταν ίδρυσε τη «Νεοελληνική Σκηνή» και έκανε την πρώτη του
σκηνοθεσία: «Φορτουνάτος» του Μαρκαντώνιου Φόσκολου. Είκοσι ενός χρόνων παιδί!
Φοιτητής ακόμα στη Φιλοσοφική, μόλις είχε τελειώσει – το ’61 – τη Δραματική
Σχολή του Εθνικού. Χαρισματικό άτομο ο Σπύρος Ευαγγελάτος, γιος του συνθέτη
Αντίοχου Ευαγγελάτου.

Κάνει, μετά, τη «Μαρία Δοξαπατρή» του Δημητρίου Βερναρδάκη και το 1964 τον
«Χάση» του Δημητρίου Γουζέλη μαζί με τον «Θυέστη» του Πέτρου Κατσαΐτη. «Κάτι
είχε ακουστεί για μένα, αλλά ο “Χάσης” είναι που μου άνοιξε την πόρτα στην
καθαρά επαγγελματική σκηνοθεσία. Ο μέχρι τότε δάσκαλός μου, ο Σωκράτης
Καραντινός, διευθυντής του ΚΘΒΕ, με κάλεσε να σκηνοθετήσω εκεί ένα δικό μου
έργο, τον “Νικόλαο Γαλάτη”».

Το 1966 ο Σπύρος Ευαγγελάτος φεύγει με υποτροφία για σπουδές θεατρολογίας στη
Βιέννη και στη συνέχεια στο Λονδίνο για έρευνες. Μια κατακόρυφα ανοδική πορεία
αρχίζει. Το 1975 ιδρύει το «Αμφι-Θέατρο» και ξεκινάει με έναν μνημειώδη
«Ερωτόκριτο» που στάζει χυμούς. Από τότε και για είκοσι εννιά χρόνια το
«Αμφι-Θέατρο» δίνει το «παρών» χειμώνα – καλοκαίρι με εβδομήντα τέσσερις ώς
τώρα παραγωγές χαρίζοντάς μας μερικές παραστάσεις που σημάδεψαν την ελληνική
σκηνή.

Και φέτος, με γύρω στις διακόσιες σκηνοθεσίες στο βιογραφικό του, σαράντα
ακριβώς χρόνια μετά την επαγγελματικά πανελλήνια πρώτη του έργου που υπέγραφε,
επανέρχεται στον «Χάση» και ανεβάζει πάλι τη γραμμένη το 1790 λαϊκή κωμωδία
του Ζακυνθινού λόγιου – που τότε ήταν μόλις στα δεκαεπτά! – στο «Αμφι-Θέατρο»
της Πλάκας.

Αρχίσατε την πορεία σας με τα παλιά αυτά κείμενα που έχουν δώσει το βασικό
σας «στίγμα». Σας ενδιέφεραν άμεσα ή απλώς θέλατε να κάνετε «κάτι
διαφορετικό»;

«Ήμουν φοιτητής και παράλληλα σπουδαστής στη Σχολή του Εθνικού όταν πρωτάκουσα
για τα κείμενα αυτά από τον Άγγελο Τερζάκη και τον Γεώργιο Ζώρα. Μια μέρα
κατέβαινα την Ιπποκράτους όπου ήταν ένα ιστορικό παλαιοβιβλιοπωλείο –
Βαγιονάκης – Γρηγορόπουλος – και βλέπω στην προθήκη του ένα μισοσκισμένο
βιβλίο: «Φορτουνάτος» του Μάρκου Αντωνίου Φοσκόλου. Έκδοση Στέφανου Ξανθουδίδη
– το είχε εκδώσει το 1922. Εκείνη την ώρα κάτι έκανε μέσα μου «τακ». Πήγα
μέσα, το αγοράζω, αρχίζω να το διαβάζω – γοητεύτηκα. Έτσι ξεκίνησε το
ενδιαφέρον μου. Πρωτοπορία ήταν τότε η “Δωδέκατη Αυλαία” – μια κίνηση νέων
συγγραφέων με φρονήματα προοδευτικά, ο Λεωνίδας Τριβιζάς με το “Κυκλικό
Θέατρό” του, ο Δημήτρης Κολλάτος με τη Μαριέττα Ριάλδη που πρωτοανέβασαν
Μπέκετ και Ιονέσκο… “Εισέβαλα” σαν κάτι εντελώς διαφορετικό –
“μεταμοντέρνος”!». Γελάει.

Καθόμαστε σ’ ένα από τα τραπεζάκια της λαϊκής ζακυνθινής ταβέρνας, στην οποία
έχει με επιτυχία μεταμορφωθεί το φουαγιέ του «Αμφι-Θεάτρου» για να φιλοξενήσει
τον «Χάση». Πάντα ταχύλογος, πάντα λεπτολόγος, πάντα με χιούμορ, πάντα ζεστός
αλλά και πάντα με κλειστές τις «προσωπικές του πύλες».

Και ο Χάσης;

«H παράσταση στηρίζεται στην παλιά διασκευή που είχα ολοκληρώσει όταν
υπηρετούσα στρατιώτης στη Θεσσαλονίκη. Αλλά ενώ στην ηλικία των είκοσι τριών
ετών είχα την ευχέρεια να διαθέτω εννέα ηθοποιούς, στην ηλικία των εξήντα
τριών μπορώ να έχω πέντε μόνον… H ανάγκη όμως σε ωθεί να βρίσκεις λύσεις που
προκαλούν το ενδιαφέρον. H αίσθηση είναι η ίδια, προσπάθησα να ξαναβρώ κάτι
από τη νεανική δροσιά που υπήρχε τότε, αλλά τεχνικά, οπτικά, κινησιολογικά
έχουν βρεθεί άλλες λύσεις».

«Μπήκα στο θέατρο για τα μεγάλα κείμενα»

Δεν περνάει από το μυαλό σας ότι αυτή η γραμμή που έχετε χαράξει με το
«Αμφι-Θέατρο» μπορεί να μην αφορά πια το κοινό; Δεν έχετε σκεφτεί για αλλαγή
πλεύσης;

«Αλλαγή πλεύσης, όχι. Αλλά “διορθώσεις” στην πλεύση και “συμπληρώσεις” έχουν
ήδη γίνει με τις επιλογές και τις σκηνοθεσίες της Λήδας. Κοιτάξτε. Στα
δεκαεπτά ήθελα να γίνω μαέστρος ή σκηνοθέτης. Επέλεξα το θέατρο και έταξα τον
εαυτό μου στο θέατρο για να υπηρετήσω κάποια πολύ μεγάλα κείμενα και να
αναμετρηθώ μαζί τους. Να γίνω ωριμότερος μέσα απ’ αυτά και να κάνω τους θεατές
κοινωνούς ενός μέρους τουλάχιστον από τα μεγάλα αυτά κείμενα. Διαφορετικά δεν
θα είχε νόημα για μένα».

Αλλάζουν όμως οι καιροί…

«Το θέμα είναι αν αλλάξω πορεία να κάνω έργα που τα πιστεύω. Ναι, υπάρχουν
έργα που γίνονται επιτυχίες εμπορικές και πιθανόν καλλιτεχνικές, τα οποία όμως
δεν ταιριάζουν στην ιδιοσυγκρασία μου. Άρα δεν θα κάνω καλή παράσταση αν
πιεστώ. Βέβαια ομολογώ ότι χρειάζεται σκέψη, μια περισυλλογή, μια αναθεώρηση
κάποιων πραγμάτων. Έχω τη μεγάλη τύχη να έχω πλάι μου τη Λήδα Τασοπούλου που
δεν είναι μόνον ένας αγαπημένος σύντροφος, αλλά και ένας σκεπτόμενος άνθρωπος
με δική του προσωπικότητα. Και δυο μυαλά είναι καλύτερα από ένα».

Ετοιμάζει δύο νέα μελετήματα για τον Χορτάτζη και τον Κορνάρο, την κριτική
έκδοση του άγνωστου ευρύτερα έργου «Αμύντας» – ελεύθερη μετάφραση του «Αμύντα»
του Τορκουάτο Τάσο από έναν Κυθήριο ιατροφιλόσοφο ονόματι Γεώργιο Μόρμορη, που
εκδόθηκε ανωνύμως στη Βενετία το 1745 και που είχα την τύχη να εντοπίσω τον
συγγραφέα του» – και παράλληλα τη μετάφραση της «Ανδρομάχης» του Ευριπίδη που
θα ανεβάσει το καλοκαίρι στην Επίδαυρο και μελετάει τον «Ναμπούκο» του Βέρντι
που θα σκηνοθετήσει για τη Λυρική Σκηνή στο Ηρώδειο.

H πληγή της επιχορήγησης

Οι δυσκολίες χαράζουν τα τελευταία χρόνια την πορεία του Σπύρου Ευαγγελάτου
και του «Αμφι-Θεάτρου». Προβλήματα με την αίθουσα του θεάτρου, με την Εφορία,
με τη μείωση της επιχορήγησης… Το τελευταίο τον πλήγωσε και περισσότερο.

«Διαμαρτυρήθηκα για την εισήγηση της Επιτροπής που μείωσε την επιχορήγησή μας.
Ουδείς πολίτης στερείται του δικαιώματος να εφεσιβάλει μια απόφαση. Στην
περίπτωση των επιχορηγήσεων δυνατότητα δευτεροβάθμιας εξέτασης δεν υπάρχει. Τα
επιχειρήματα της Επιτροπής ήταν ότι αλλάξαμε ρεπερτόριο και ότι το ένα από τα
έργα παίχτηκε για πολύ λίγο. Το θέμα δεν είναι αν μεταβάλλεται ένα ρεπερτόριο,
αλλά αν μεταβάλλεται η φυσιογνωμία του. Αυτό δεν ισχύει όταν ανεβάζεις ένα
έργο ανάλογου ύφους με αυτό που έχεις προτείνει και μάλιστα με έντεκα πρόσωπα
αντί ενός έργου με πέντε πρόσωπα Από την άλλη η τελευταία παράσταση παίχτηκε
για πολύ λίγο, γιατί δεν είχα λεφτά να πληρώσω τον κόσμο. Κι αυτό οφείλεται
στην τεράστια καθυστέρηση στην καταβολή των δόσεων».

INFO

«Ο Χάσης» παίζεται στο Φουαγιέ του «Αμφι-Θεάτρου» (Αδριανού 111, τηλ.
210-3233.644) κάθε Πέμπτη και Σάββατο (21.00) και κάθε Κυριακή (19.00)
παράλληλα με το «Τέλος του παιχνιδιού» του Μπέκετ που παρουσιάζεται σε
σκηνοθεσία Λήδας Τασοπούλου στην Κεντρική Σκηνή κάθε Τρίτη και Παρασκευή
(21.00) και κάθε Τετάρτη (19.00).