Στον… δρόμο που χάραξε η Γερμανία

H συμμετοχή όλων των αρχηγών κομμάτων σε μια εφ’ όλης της ύλης συζήτηση
μπορεί να μην έχει προηγούμενο στα ελληνικά χρονικά, σε άλλες χώρες όμως
υπήρξε για πολλά χρόνια η μόνη αποδεκτή μορφή τηλεοπτικής προεκλογικής
συζήτησης. Χαρακτηριστικό παράδειγμα η Γερμανία, όπου ντιμπέιτ με τη συμμετοχή
των αρχηγών όλων των κοινοβουλευτικών κομμάτων γίνονταν από το 1972 ώς το
1987. Οι εκπομπές αυτές ονομάζονταν «φερνζεντεμπάτε» (τηλεοπτική συζήτηση).

Ώς το 1987 στη Γερμανία υπήρχαν μόνο δύο κανάλια κρατικής τηλεόρασης, το ARD
και το ZDF. H τηλεοπτική συζήτηση γινόταν με κοινή σύνδεση σε παγγερμανικό
δίκτυο. Ήταν εφ’ όλης της ύλης και τη συντόνιζαν δύο δημοσιογράφοι, ένας από
κάθε κανάλι. H δουλειά τους ήταν να κατευθύνουν τη συζήτηση και να φροντίζουν
για την ίση κατανομή του χρόνου ανάμεσα στους αρχηγούς. Οι αρχηγοί δεν
απαντούσαν απλώς σε ερωτήσεις, έμπαιναν σε συζήτηση και πολλές φορές σε
αντιπαράθεση μεταξύ τους – ενίοτε σε υψηλούς τόνους και με ανταλλαγή
εκατέρωθεν προσβολών. Το σκηνικό πάντως, ένα στούντιο με έξι αναπαυτικές
πολυθρόνες, θύμιζε περισσότερο μεταμεσονύκτιο τοκ σόου.

Τέσσερα κόμματα

Από το 1972 ώς το 1987 που διεξάγονταν αυτές οι συζητήσεις, στο γερμανικό
Κοινοβούλιο υπήρχαν τέσσερα κόμματα, οι επικεφαλής των οποίων ήταν
προσκεκλημένοι σε αυτές τις συζητήσεις. Οι Σοσιαλδημοκράτες, οι Φιλελεύθεροι,
οι Χριστιανοδημοκράτες και το αδελφό τους κόμμα της Βαυαρίας, οι
Χριστιανοκοινωνιστές του Φραντς Γιόζεφ Στράους. Ώς τις εκλογές του 1980
Σοσιαλδημοκράτες και Φιλελεύθεροι κατέβαιναν στις εκλογές σε συνασπισμό και η
ισορροπία στην αντιπαράθεση ήταν εξασφαλισμένη. Τα ήθη άλλαξαν για πρώτη φορά
το 1982, όταν οι Φιλελεύθεροι του Γκένσερ έσπασαν τη συμμαχία με τους
Σοσιαλδημοκράτες και πήγαν με τους Χριστιανοδημοκράτες του Κολ. Στην
τηλεοπτική συζήτηση που έγινε τρεις μέρες πριν από τις εκλογές, ο
Σοσιαλδημοκράτης υποψήφιος Χανς – Γιόχεν Φόγκελ ήταν μόνος απέναντι σε τρεις
αντιπάλους και βρέθηκε σε εμφανή μειονεκτική θέση.

Στις εκλογές του 1987 οι αρχηγοί των κομμάτων βρέθηκαν για τελευταία φορά όλοι
μαζί σε συζήτηση. Από το 1990 η εμφάνιση των Πρασίνων, του πρώην
Κομμουνιστικού Κόμματος της Ανατολικής Γερμανίας αλλά και της ιδιωτικής
τηλεόρασης άλλαξαν τα δεδομένα.