H πυγμή και τα όρια του Eρντογάν

Την πυγμή του Ταγίπ Ερντογάν αλλά ταυτόχρονα και τα όρια του κόμματος της
Δικαιοσύνης και της Ανάπτυξης αναδεικνύει με χαρακτηριστικό τρόπο η πρωτοφανής
για τα τουρκικά δεδομένα κατά μέτωπο επίθεση που εξαπέλυσε η κυβέρνηση
εναντίον τού μέχρι πρότινος πανίσχυρου ομίλου Ουζάν.
![]() |
|
Ο πρόεδρος του λαϊκίστικου – εθνικιστικού Νέου Κόμματος, Τζεμ Ουζάν, |
Πριν από λίγες ημέρες, εκατοντάδες αστυνομικοί περικύκλωσαν τις εννέα
κατοικίες της οικογένειας Ουζάν και αφού συνέλαβαν δεκατέσσερις σωματοφύλακες
που προέβαλαν αντίσταση, εισήλθαν στις πολυτελείς βίλες και άρχισαν μια
τεράστιας κλίμακας κατάσχεση. Την ίδια ώρα, δικαστικοί υπάλληλοι,
υποστηριζόμενοι από ισχυρές αστυνομικές δυνάμεις, ανελάμβαναν τον έλεγχο των
διακοσίων δεκαεννιά εταιρειών του ομίλου που κατάρρευσε κάτω από το βάρος
απροκάλυπτων παρανομιών και καταχρήσεων που ξεπερνούν συνολικά τα δέκα
δισεκατομμύρια δολάρια.
H αυτοκρατορία του Κεμάλ Ουζάν, του πατέρα του προέδρου του λαϊκίστικου –
εθνικιστικού Νέου Κόμματος Τζεμ Ουζάν, είχε στην κατοχή της τη μεγάλη τράπεζα
IMAR Bank, που κατέρρευσε πριν από έναν χρόνο, δύο μεγάλες μονάδες παραγωγής
και διανομής ηλεκτρικής ενέργειας, που κατασχέθηκαν πριν από λίγους μήνες, τον
μεγάλο δημοσιογραφικό όμιλο STAR, τη δεύτερη μεγαλύτερη εταιρεία κινητής
τηλεφωνίας στην Τουρκία, Telsim, και δεκάδες άλλες μικρότερες εταιρείες.
Κρύβονται. Εδώ και λίγες ημέρες η οικογένεια δεν ελέγχει πια τίποτα ενώ
πολλά μέλη της κρύβονται στο εξωτερικό, καθώς έχουν καταδικαστεί από
αμερικανικό δικαστήριο για την κατάχρηση τεσσάρων δισεκατομμυρίων δολαρίων από
τη Nokia και τη Motorolla, προκαλώντας έτσι εντάσεις στις τουρκο-αμερικανικές
σχέσεις.
Οι προκλητικές παρανομίες της οικογένειας Ουζάν ήταν γνωστές από τις αρχές της
δεκαετίας του ’90, αλλά οι στενές σχέσεις που διατηρούσαν με μεγάλους
πολιτικούς, όπως ο Σουλεϊμάν Ντεμιρέλ, και κυρίως οι σκοτεινές προνομιακές
σχέσεις τους με το τουρκικό παρακράτος, δεν επέτρεπαν σε καμία κρατική ή
πολιτική αρχή να πλήξει τα συμφέροντά τους.
Οι πρώτοι κακοί οιωνοί για τους Ουζάν ήταν οι ριζικές διαρθρωτικές αλλαγές του
τραπεζικού συστήματος που προώθησε ο Κεμάλ Ντερβίς αμέσως μετά την οικονομική
κρίση του 2001 και που κατέστησαν δυνατό τον ανεξάρτητο και αυστηρό κρατικό
τραπεζικό έλεγχο, ανοίγοντας ουσιαστικά τον δρόμο για την κατάρρευση της
τράπεζας του ομίλου.
Το Νέο Κόμμα. Το μεγάλο όμως «λάθος» ήταν η ίδρυση του Νέου Κόμματος
από τον Τζεμ Ουζάν. Το κόμμα αυτό, που απευθύνεται στις απεγνωσμένες λαϊκές
μάζες, έλαβε 7,6% στις εκλογές του 2002 και εξακολουθεί να έχει στις
δημοσκοπήσεις το ίδιο ποσοστό, σε αντίθεση με όλα τα άλλα κόμματα της χώρας.
Ο Ταγίπ Ερντογάν αντιμετώπισε το Νέο Κόμμα ως σοβαρό αντίπαλο και ύστερα από
σαφείς προειδοποιήσεις, εξαπέλυσε την ολοκληρωτική του επίθεση στον όμιλο.
Το ένστικτο της επιβίωσης
«Ο Ερντογάν δεν είναι – ακόμα τουλάχιστον – μέρος του παραδοσιακού συστήματος
διαπλεκομένων συμφερόντων που εδώ και δεκαετίες χαρακτηρίζουν τις σχέσεις του
κράτους, των πολιτικών και των επιχειρηματιών», λέει Ευρωπαίος διπλωμάτης που
παρακολούθησε από πολύ κοντά την υπόθεση Ουζάν και σημειώνει ότι το γεγονός
αυτό επέτρεψε στον Τούρκο πρωθυπουργό να ενεργήσει με αμείλικτο τρόπο.
«Μέσω των Ουζάν, η κυβέρνηση του AKP χτύπησε με έμμεσο τρόπο και το
παρακράτος», συμπληρώνει ο οικονομολόγος καθηγητής Εσέρ Καρακάς και τονίζει
ότι η υπόθεση Ουζάν καταδεικνύει τις αλλαγές που γίνονται στους κόλπους του
παρακράτους που δεν είναι πια πανίσχυρο, καθώς δεν μπόρεσε να καλύψει τους
Ουζάν.
Οι αλλαγές. Παρ’ όλα αυτά, ελάχιστοι είναι αυτοί στην Τουρκία που
εκτιμούν ότι η επίθεση εναντίον των Ουζάν αποτελεί την αρχή μιας μεγάλης
εκκαθάρισης των διαπλεκομένων. «Οι μεγαλύτεροι όμιλοι της χώρας στηρίζουν
απροκάλυπτα πια τον Ερντογάν, που τους έχει απόλυτη ανάγκη και με τη σειρά του
έχει αρχίσει να τους εξυπηρετεί συνεχίζοντας το κλίμα αδιαφάνειας», λέει ο
Ευρωπαίος διπλωμάτης, ο οποίος εκτιμά ότι «όπως όλοι οι ζωντανοί οργανισμοί,
το AKP έχει έντονο το ένστικτο της επιβίωσης και αυτό σηματοδοτεί και τα όριά
του».
LINKS:














