Eφιάλτης στα χέρια δουλεμπόρων

Επιχείρησαν να βελτιώσουν τη ζωή τους. Έφυγαν από τα παραπήγματά τους στους
Σοφάδες Καρδίτσας και ακολούθησαν εκείνους που τους έταξαν, ούτε λίγο ούτε
πολύ τον… παράδεισο.

Ο δήμαρχος Σοφάδων Τηλέμαχος Πώποτας (δεξιά) ενημέρωσε τόσο την βρετανική πρεσβεία όσο και τον υφυπουργό Εξωτερικών Γιάννη Μαγκριώτη για να μπορέσουν να επιστρέψουν στους Σοφάδες οι πενήντα τέσσερις άνθρωποι και να γλιτώσουν από τα χέρια των δουλεμπόρων

Οι πενήντα τέσσερις Τσιγγάνοι από τους Σοφάδες, που βρέθηκαν σε συνθήκες
ομηρείας και μαύρης εργασίας στην Κορνουάλη, εδώ και μία εβδομάδα – από τη
στιγμή που επέστρεψαν από τη Βρετανία – προσπαθούν να συνέλθουν από την
περιπέτειά τους.Όλα ξεκίνησαν λίγο μετά τα Χριστούγεννα. Ένας Ελληνοβρετανός
μεσίτης, για λογαριασμό μεγάλης εταιρείας παραγωγής και εμπορίας ανθοκομικών
ειδών, έφτασε μέχρι τους Σοφάδες αναζητώντας εργάτες πρόθυμους να δουλέψουν
στην Κορνουάλη. Ως αντάλλαγμα προσέφερε υψηλό μεροκάματο, εξασφαλισμένο φαγητό
και στέγη για οκτάωρη καθημερινή εργασία σε θερμοκήπια με λουλούδια. Πενήντα
τέσσερις άνδρες του οικισμού έβγαλαν γρήγορα διαβατήρια. Την ίδια στιγμή όμως,
ξεκινούσε ένας απίστευτος εφιάλτης που κράτησε ένα μήνα: χρειάσθηκε να
παρέμβουν οι βρετανικές αρχές που ενημερώθηκαν από την ελληνική πρεσβεία στο
Λονδίνο: εκεί είχε απευθυνθεί ο δήμαρχος Σοφάδων που έμαθε την περιπέτεια των
δημοτών του από τους συγγενείς τους.

Υπαίθριες καλλιέργειες. «Άλλα μας υποσχέθηκαν και άλλα βρήκαμε»,
περιγράφει ο Θανάσης Πολύζος. Ο 31χρονος άνδρας είναι ένας από εκείνους που
αναζήτησαν δουλειά στην Κορνουάλη. «Οι περισσότερες καλλιέργειες ήταν
υπαίθριες, μέσα στη βροχή, το κρύο και τη λάσπη. Όλοι μαζί υποχρεωθήκαμε να
κοιμόμαστε σε μια αποθήκη που ήταν δεν ήταν σαράντα τετραγωνικά. Όσο για
θέρμανση, δεν υπήρχε παρά μια μικρή σόμπα υγραερίου που δεν ζέσταινε με
τίποτα. Μας υποχρέωσαν από την πρώτη ημέρα να δουλέψουμε ασταμάτητα για
δώδεκα- δεκατέσσερις ώρες. Εκεί όμως που βεβαιωθήκαμε πως τα πράγματα δεν
πήγαιναν καλά ήταν την ώρα του φαγητού».

«Μας πετούσαν, λες και ήμασταν σκυλιά, ψωμί και κονσέρβες που δεν
τρωγόντουσαν», συνεχίζει την περιγραφή του εφιάλτη ο 19χρονος Σπύρος Χαρίτος.
«Το ψωμί δεν έφτανε για όλους, οι κονσέρβες στην καλύτερη περίπτωση ήταν
φασόλια, πολλές φορές όμως χαλασμένα. Κι όσο για λεφτά; Στα χέρια μας είχαμε
μόνο τις υποσχέσεις. Από τις πρώτες ημέρες επικοινωνήσαμε με τους συγγενείς
μας και με τον δήμαρχο Σοφάδων. Τους είπαμε τι μας είχε συμβεί και ζητήσαμε
βοήθεια. Όμως, τα χειρότερα δεν είχαν έρθει ακόμη».

Όταν οι άνθρωποι άρχισαν να διαμαρτύρονται έντονα για την περιπέτεια που
ζούσαν, έχοντας ταξιδεύσει με ελπίδες από την Ελλάδα στο Hayle Penzan της
Κορνουάλης, τα πράγματα δυσκόλεψαν ακόμη περισσότερο. «Μας μιλούσαν άσχημα,
μας έβριζαν και μας απειλούσαν», περιγράφει ο 24χρονος Θωμάς Νταλίπης. «Όταν
ύστερα από κάποιες ημέρες μαζευτήκαμε και αποφασίσαμε να μην πάμε για δουλειά
την επομένη ζητώντας να φύγουμε και να γυρίσουμε στην Ελλάδα, τότε,
ξημερώματα, μπήκαν στην αποθήκη περίπου δεκαπέντε κουκουλοφόροι με ρόπαλα,
φωνάζοντας και απειλώντας πως αν δεν πηγαίναμε στη δουλειά θα μας έσπαζαν στο
ξύλο».

Για την υπόθεση είχαν ήδη ενημερωθεί ο δήμαρχος Σοφάδων Τηλέμαχος Πώποτας και
ο Τσιγγάνικος Πολιτιστικός Σύλλογος Σοφάδων που με παράλληλες ενέργειες είχαν
γνωστοποιήσει το θέμα στην ελληνική πρεσβεία στο Λονδίνο. «Καταγγείλαμε τους
δουλεμπόρους, γιατί τέτοιοι ήταν, ώστε να μπορέσουν οι άνθρωποί μας να
γυρίσουν πίσω στις οικογένειές τους», είπε ο πρόεδρος του Πολιτιστικού
Συλλόγου Δημήτρης Τριανταφύλλου. Από την πλευρά του, ο κ. Πώποτας ενημέρωσε
τόσο την πρεσβεία όσο και τον υφυπουργό Εξωτερικών Γιάννη Μαγκριώτη. Και η
ομοσπονδία ROM όμως, ζήτησε την παρέμβαση των ελληνικών και των βρετανικών
αρχών για να μπορέσουν να επιστρέψουν στους Σοφάδες οι πενήντα τέσσερις
άνθρωποι.

ΓΟΛΓΟΘΑΣ KAI H ΕΠΙΣΤΡΟΦΗ

Χαμένοι στη μέση του πουθενά

«Δεν μας άφηναν να φύγουμε. Εμείς ήμασταν χαμένοι στη μέση του πουθενά.
Φανταστείτε τώρα, από τους Σοφάδες Καρδίτσας είχαμε ταξιδεύσει στο Λονδίνο και
από εκεί είχαμε κάνει ταξίδι έξι-επτά ώρες με λεωφορείο για να φτάσουμε. Λεφτά
δεν είχαμε», λέει ο 22χρονος Σπύρος Σιαμπάνης και συνεχίζει: «Όταν τους είπαμε
ότι θέλαμε να φύγουμε μας είπαν ότι έπρεπε να συμπληρώσουμε μεροκάματα ώστε να
καλύψουμε τα εισιτήρια που είχαν πληρώσει για να φτάσουμε εκεί. Μας είπαν,
μάλιστα, πως για να πάρουμε μεροκάματο πενήντα ευρώ που μας είχαν τάξει έπρεπε
να μαζεύουμε ανάλογα ματσάκια με λουλούδια. Για να μαζέψεις όμως αυτά που
έλεγαν έπρεπε να δουλεύεις ήλιο με ήλιο τρεις μέρες. Και μέσα σ’ όλα αυτά
ακούσαμε πως μετά σκόπευαν να μας μεταφέρουν για την ίδια δουλειά στην
Ολλανδία». Με την παρέμβαση των ελληνικών αρχών η υπόθεση δημοσιοποιήθηκε και
οι 54 άνθρωποι κατάφεραν να επιστρέψουν στις οικογένειές τους. H περιπέτειά
τους καλύφθηκε με εκτενή ρεπορτάζ στον βρετανικό Τύπο. Πλέον, όπως λένε οι
ίδιοι, το λόγο θα πάρει η δικαιοσύνη, αφού ήδη δύο δικηγόροι έχουν αναλάβει
στη Βρετανία να καταθέσουν μηνύσεις κατά των υπευθύνων της εταιρείας που
συμπεριφέρθηκαν με αυτό τον τρόπο. Πάντως, όπως υποστηρίζουν οι Τσιγγάνοι από
τους Σοφάδες έπεσαν θύματα κυκλώματος που συστηματικά προωθεί Έλληνες
Τσιγγάνους, από διάφορες περιοχές στην Αγγλία και την Ολλανδία. «Υπάρχουν κι
άλλοι, που ίσως αντιμετωπίζουν την ίδια κατάσταση με αυτή που ζήσαμε εμείς»,
λένε χαρακτηριστικά.

«Όταν άκουσα τις υποσχέσεις υποψιάστηκα»

Ο Ελληνοβρετανός μεσίτης που μεσολάβησε για να βρεθούν στην Κορνουάλη οι
πενήντα τέσσερις Τσιγγάνοι από τους Σοφάδες είχε και άλλες φορές – όπως λένε –
αναζητήσει εργάτες στους καταυλισμούς των Τσιγγάνων σε όλη την Ελλάδα. «Για να
πεισθούμε να πάμε ήρθε ένας δικός μας άνθρωπος από τον Βόλο, που “κάνει
κουμάντο” εκεί», λέει ο Θωμάς Νταλίπης.

«Από την πρώτη στιγμή που άκουσα περί μεσίτη παραξενεύτηκα», λέει ο δήμαρχος
Σοφάδων κ. Τηλ. Πώποτας. «Όταν μάλιστα άκουσα τις υποσχέσεις για τα υψηλά
μεροκάματα, τις άριστες συνθήκες εργασίας, τότε έγινα πολύ περισσότερο
επιφυλακτικός: γιατί δεν μπορούσαν να βρουν εργάτες στην Αγγλία; Μήπως εκεί
δεν υπάρχουν μετανάστες που θα ήθελαν να δουλέψουν με τέτοια αμοιβή; Όμως, δεν
μπορούσα να αποτρέψω τους ανθρώπους από το να πάνε.