Aμφισβητήσεις για το τραμ

Προβληματισμό προκαλεί στους συγκοινωνιολόγους, δύο μόλις μήνες πριν από
την επίσημη λειτουργία του, το τραμ. Το νέο μέσο, που αναμένεται να αλλάξει
τις συνήθειες χιλιάδων κατοίκων του Λεκανοπεδίου, προκαλεί ήδη συζητήσεις για
τη χρησιμότητά του και τις επιπτώσεις του στο συνολικό σύστημα κυκλοφορίας της
Αττικής.

Ο Πρωθυπουργός Κώστας Σημίτης πραγματοποίησε το όνειρο του Αντ. Τρίτση και προχθες Πέμπτη 19 Φεβρουαρίου εγκαινίασε τη δοκιμαστική διαδρομή του τραμ…

«Το ζήτημα είναι ένα. Πόσοι θα εγκαταλείψουν το αυτοκίνητό τους προκειμένου να
χρησιμοποιήσουν το νέο μέσο» εξηγεί ο συγκοινωνιολόγος κ. Γιώργος Γιαννής. H
ίδια η εταιρεία του τραμ εκτιμά ότι ο εξυπηρετούμενος αριθμός επιβατών την
ημέρα θα φτάσει τους 80.000 επιβάτες. «Αν το χρησιμοποιήσουν μόνο όσοι είναι
σήμερα επιβάτες των λεωφορείων και των τρόλεϊ, τότε το ισοζύγιο θα είναι
αρνητικό». Σύμφωνα με τους συγκοινωνιολόγους οι άξονες από τους οποίους
περνάει το τραμ είναι ήδη κορεσμένοι.

Το μποτιλιάρισμα… άρχισε. H Αμαλίας, για παράδειγμα, είναι ένας από
τους πλέον επιβαρημένους δρόμους του κέντρου. «Αν επιτύχουμε μείωση του
κυκλοφοριακού φόρτου κατά 10%, τότε θα μπορούμε να κάνουμε λόγο για σχετική
επιτυχία». Αν όμως τα αυτοκίνητα δεν μειωθούν, τότε η κατάσταση όχι απλά θα
μείνει ίδια αλλά θα επιβαρυνθεί αφού ο ζωτικός χώρος για την κίνησή τους
μειώνεται. Ήδη εδώ και μια εβδομάδα έχουν αρχίσει τα έργα κατασκευής των
γραμμών του τραμ στην Αμαλίας και ήδη το μποτιλιάρισμα φτάνει πολλές φορές
ακόμα και ώς το ύψος του Φιξ, στη Συγγρού.

Οι γραμμές. Στην Καλλιρρόης οι ράγες έχουν στρωθεί. Το στοίχημα είναι αν η λειτουργία του θα ελαφρύνει τη λεωφόρο από σημαντικό κυκλοφοριακό φόρτο

Παραδείγματα προβλημάτων. Εξαιρετικά επιβαρημένη θεωρείται και η
Καλλιρρόης. Στη λεωφόρο αυτή, που κινούνται κατά μέσο όρο 9.000 οχήματα, ανά
λωρίδα, ανά χιλιόμετρο, ο στόχος, για να μπορεί να είναι η ροή των οχημάτων
συνεχής, είναι ο αριθμός αυτός να πέσει στα 8.200. «Ο στόχος αυτός δεν
εξαρτάται αποκλειστικά από την επιτυχία του τραμ, αλλά από τις γενικότερες
κυκλοφοριακές ρυθμίσεις στο κέντρο» λέει ο κ. Γιαννής. «Ωστόσο το τραμ, το
οποίο θα κινείται σε αποκλειστική λωρίδα επί της λεωφόρου, μπορεί να
λειτουργήσει καταλυτικά προς αυτή την κατεύθυνση αν καταφέρει να “κατακτήσει”
κάποιους οδηγούς». H λεωφόρος Ελευθερίου Βενιζέλου αποτελεί παράδειγμα,
σύμφωνα με τους συγκοινωνιολόγους, των προβλημάτων που μπορεί να δημιουργήσει
το τραμ. Οι δύο λωρίδες κυκλοφορίας έγιναν μία. Ο αριθμός των I.X. ωστόσο
έμεινε ο ίδιος. Το αποτέλεσμα είναι ένα αυτοκίνητο να χρειάζεται έως και
είκοσι λεπτά περισσότερο απ’ ό,τι πριν από δυο χρόνια, για να διανύσει την
ίδια απόσταση. Οι κάθετοι δρόμοι έχουν μπλοκάρει, ενώ δημιουργήθηκε μεγάλο
πρόβλημα πάρκινγκ αφού καταργήθηκαν χιλιάδες θέσεις στις δύο πλευρές του
δρόμου.

Μόνο εάν… Ιδιαίτερη προσοχή πρέπει επίσης να δοθεί στη συνδυασμένη
λειτουργία του τραμ με άλλα μέσα. «Το μέσο θα πετύχει μόνο αν προβλεφθούν
επαρκείς και λειτουργικοί σταθμοί αλλαγής μέσου (από το τραμ στο Μετρό, από τα
λεωφορεία στο τραμ και γιατί όχι από δίκυκλα ή I.X. στο τραμ)» εξηγεί ο
αντιπρόεδρος του Συλλόγου Συγκοινωνιολόγων κ. Πάνος Παπαδάκος. «Θα συμπλήρωνα
ότι η δημιουργία των απαραίτητων αυτών υποδομών θα έπρεπε ήδη να έχει
δρομολογηθεί ώστε να είναι διαθέσιμες κατά την έναρξη λειτουργίας του τραμ».

25 χλμ. /ώρα. H εταιρεία κατασκευής του νέου μέσου υποστηρίζει πάντως
ότι όταν αρχίσει να λειτουργεί το τραμ, από τις αρχές Ιουνίου, πολλά θα
αλλάξουν. Όπως εξηγεί ο γενικός γραμματέας του Συλλόγου Ελλήνων
Συγκοινωνιολόγων κ. Γιάννης Χανδάνος, «το νέο μέσο θα έχει εμπορική ταχύτητα
(δηλαδή πραγματική ταχύτητα, συμπεριλαμβανομένων των στάσεων) 25 χιλιόμετρα
την ώρα, όταν τα αυτοκίνητα κινούνται στο κέντρο της Αθήνας με μέσες ωριαίες
ταχύτητες της τάξεως των 15 μόλις χιλιομέτρων».

Επίβλεψη – συντονισμός. H ΤΡΑΜ Α.Ε. ετοιμάζει με ταχύτατους ρυθμούς το
δικό της Κέντρο Διαχείρισης Οχημάτων που έχει εγκατασταθεί στο Ελληνικό, απ’
όπου θα πραγματοποιεί την επίβλεψη και τον συντονισμό όλων των επιχειρησιακών
λειτουργιών του τροχιόδρομου. Το αναπτυγμένο αυτό σύστημα τηλεματικής θα
αποτελείται από 237 κάμερες που θα τοποθετηθούν σε όλες τις στάσεις και τις
διασταυρώσεις και θα δίνουν ανά πάσα στιγμή πληροφορίες για την κίνηση των
συρμών και την κατάσταση των γραμμών σε 24ωρη βάση.

Ανάμεσα στους οδηγούς των συρμών και τους ανθρώπους του Κέντρου θα υπάρχει
συνεχής ροή πληροφοριών μέσω του ασύρματου δικτύου ψηφιακής τεχνολογίας ΤΕΤΡΑ,
ενώ όλα τα βαγόνια θα διαθέτουν διπλές έγχρωμες οθόνες μέσω των οποίων οι
επιβάτες θα λαμβάνουν πολλαπλά μηνύματα.

Αναβάθμιση αλλά και προβλήματα. «Στα δύο» έχουν χωριστεί πάντως και οι
δήμαρχοι των περιοχών από τις οποίες περνάει το νέο μέσο. «Πρόκειται για ένα
μέσο που θα αναβαθμίσει ουσιαστικά την περιοχή μας. Θα βελτιώσει το
κυκλοφοριακό της πόλης μας και θα αποτελέσει το έναυσμα για την περαιτέρω
αισθητική της αναβάθμιση» λέει ο δήμαρχος Νέας Σμύρνης κ. Γ. Κουτελάκης.
«Αναμένουμε ότι θα δημιουργηθεί σοβαρό πρόβλημα στάθμευσης λόγω της
πεζοδρόμησης της λεωφ. Αχιλλέως από το ύψος της Αμφιθέας ώς την παραλιακή.
Επίσης, θα προκληθεί μεγάλο μποτιλιάρισμα στις λεωφόρους Αχιλλέως και
Ποσειδώνος. Στην πρώτη λόγω του κυκλοφοριακού φόρτου που θα δεχθεί και στη
δεύτερη λόγω της νέας ρύθμισης στα φανάρια» λέει από τη δική του πλευρά ο
δήμαρχος Παλαιού Φαλήρου κ. Διονύσης Χατζηδάκης.

Ο Καραμανλής το ξήλωσε, ο Τρίτσης το ξανασχεδίασε…

Το ξήλωμα. Ο Κωνσταντίνος Καραμανλής ξηλώνει τις γραμμές του τραμ με τα ίδια του τα χέρια. H φωτογραφία τραβήχθηκε στις 15 Οκτωβρίου 1953

Όταν ο Κωνσταντίνος Καραμανλής – ο πρεσβύτερος – ξήλωνε τις γραμμές του τραμ,
στις 15 Οκτωβρίου 1953, σίγουρα δεν του πέρναγε από το μυαλό ότι το μέσο αυτό
θα επέστρεφε και μάλιστα τόσο θορυβωδώς στο Λεκανοπέδιο.

H ολική επαναφορά του τραμ άρχισε το 1982. Ο τότε υπουργός Χωροταξίας Οικισμού
και Περιβάλλοντος Αντώνης Τριτσης διατύπωσε για πρώτη φορά την πρότασή του για
πεζοδρόμηση της Πανεπιστημίου και λειτουργία μια κυκλικής γραμμής του τραμ στο
κέντρο της Αθήνας. Το 1991, ως δήμαρχος της Αθήνας επαναφέρει το θέμα, ενώ το
1997 στον φάκελο υποψηφιότητας της Αθήνας για τους Ολυμπιακούς του 2004
γίνεται για πρώτη φορά συγκεκριμένη αναφορά στις διαδρομές που
κατασκευάζονται.

Πειραιάς, Πατήσια, λεωφ. Αλεξάνδρας, Ζωγράφου και Καισαριανή είναι μερικές από
τις περιοχές στις οποίες θα επιστρέψει το τραμ ώς το 2008. Η μελέτη θα
οριστικοποιηθεί μέσα στον επόμενο μήνα. Τα πρώτα εργοτάξια για την κατασκευή
των επεκτάσεων αυτών προγραμματίζεται να στηθούν στα τέλη του 2005 – αρχές του
2006.