Tα δάνεια πιέζουν τις κατασκευαστικές

Για ακόμη μία χρονιά ο κλάδος των κατασκευών δεν τα πήγε καθόλου άσχημα. Το
2003, ο συνολικός τζίρος των εταιρειών του κλάδου ανήλθε στο καθόλου
ευκαταφρόνητο ποσόν των 13,6 δισ. ευρώ, σημειώνοντας αύξηση 12% σε σύγκριση με
το 2002.

Και όμως, η αύξηση αυτή, που θα τη ζήλευαν πολλοί κλάδοι της ελληνικής
οικονομίας, δεν στάθηκε ικανή να βάλει φρένο στην κατηφόρα που έχουν πάρει
κάποιες από τις εισηγμένες στο Χρηματιστήριο κατασκευαστικές εταιρείες.
Κορυφαίο στέλεχος του κλάδου χαρακτηρίζει τα χρηματοοικονομικά αδιέξοδα των
εταιρειών αυτών «σαν τα απόνερα μιας μακράς πορείας γεμάτης από λαθεμένες
επιχειρηματικές επιλογές».

Όμως το φαινόμενο αυτό σε καμιά περίπτωση δεν αφορά το σύνολο του κλάδου των
κατασκευαστικών εταιρειών. Μάλιστα, ο κ. Κωνσταντίνος Κουβαράς, επικεφαλής του
Ομίλου J & Ρ – Άβαξ και πρόεδρος του συνδέσμου των τεχνικών εταιρειών του
ανώτατου εργοληπτικού πτυχίου, εμφανίζεται αισιόδοξος και υποστηρίζει ότι
«ανεξάρτητα από μεμονωμένα φαινόμενα ο κλάδος θα πάει μπροστά, καθώς το έργο
που έχει μπροστά του να υλοποιήσει είναι μεγάλο». Τα έργα του Γ’ ΚΠΣ δεν έχουν
ακόμη ολοκληρωθεί, ενώ αδιανέμητη παραμένει και η πίτα των μεγάλων
αυτοχρηματοδοτούμενων έργων και κυρίως των οδικών αξόνων που σχεδιάζεται να
κατασκευαστούν.

Αποκλεισμοί

Άλλωστε, δεν είναι μακριά οι ημερομηνίες-κλειδιά για να αρχίσουν οι
διαδικασίες κατασκευής δύο μεγάλων έργων, όπως είναι το τμήμα της ΠΑΘΕ
Μαλιακός – Κλειδί και η υποθαλάσσια αρτηρία της Θεσσαλονίκης. Και τα δύο αυτά
έργα, όπως και μία σειρά άλλων, θα κατασκευαστούν με τη μέθοδο της
αυτοχρηματοδότησης, γεγονός που αποκλείει τη συμμετοχή στα ανάδοχα
κοινοπρακτικά σχήματα των ομίλων που δεν είναι σε θέση να τα χρηματοδοτήσουν.

Σύμφωνα με εκτιμήσεις στελεχών του κατασκευαστικού κλάδου, η εποχή που στην
αγορά χωρούσαν όλοι έχει τελειώσει και στο εξής μόνον οι υγιείς εταιρείες θα
συνεχίσουν να είναι βιώσιμες.

Προβλήματα ρευστότητας

Προβλήματα ρευστότητας άρχισαν να κτυπούν ήδη τις πόρτες εισηγμένων
κατασκευαστικών εταιρειών. Οι εταιρείες Εργάς, Ευρωπαϊκή Τεχνική και Τεχνοδομή
αντιμετωπίζουν την ψυχρότητα του τραπεζικού συστήματος, το οποίο επικαλούμενο
τη σχέση των χρεών τους προς το ανεκτέλεστο υπόλοιπο των συμβάσεων που έχουν
υπογράψει, αλλά και τις προοπτικές ανάληψης νέων έργων, προσανατολίζεται στο
να κλείσει τις στρόφιγγες χρηματοδότησής τους.

Επισημαίνεται ότι από τη μία οι συγχωνεύσεις και από την άλλη η ανάληψη
μεγάλων έργων είχαν ως αποτέλεσμα να αυξηθεί σημαντικά ο δείκτης δανειακής
επιβάρυνσης όλων σχεδόν των κατασκευαστικών εταιρειών. Όσες από αυτές έχουν τη
δυνατότητα να εξυπηρετούν τα χρέη τους, δεν θα αντιμετωπίσουν πρόβλημα. Για
τις υπόλοιπες, όμως, η πίεση των τραπεζών γίνεται ολοένα και περισσότερο
ασφυκτική.

Παράλληλα, σύμφωνα με εκτιμήσεις του Ινστιτούτου Οικονομίας Κατασκευών, οι
εταιρείες που κατέχουν πτυχία των ανώτατων τάξεων θα διευρύνουν συνεχώς τα
μερίδια αγοράς εις βάρος των μικρότερων εταιρειών, καθώς τα δημόσια έργα που
αναμένεται να δημοπρατηθούν και να κατασκευαστούν είναι μεγάλου μεγέθους.

Το χειρότερο σενάριο

Μάλιστα, το χειρότερο σενάριο προβλέπει ότι δύσκολα θα βρεθούν υγιείς όμιλοι
που θα επιδιώξουν να πάρουν υπό την προστασία τους τις υπό κατάρρευση
εταιρείες. «Όσες από αυτές πνέουν τα λοίσθια, δεν έχουν καμία προοπτική να
απορροφηθούν από τους μεγάλους και με προοπτικές ανάπτυξης ομίλους»,
υποστηρίζει στέλεχος της κατασκευαστικής αγοράς.