Tα διόδια έσωσαν το Λονδίνο

Το πρώτο του «κεράκι» σβήνει σήμερα το πρόγραμμα επιβολής διοδίων γύρω από
το κέντρο του Λονδίνου. Αποδείχθηκε ιδιαίτερα επιτυχές – τόσο, που οι
εμπνευστές του θα προτιμούσαν κάτι… χειρότερο. Πολλές είναι πάντως οι πόλεις
ανά τον κόσμο που σκέπτονται να βαδίσουν στα χνάρια της βρετανικής
πρωτεύουσας.

Στο Λονδίνο. Το γράμμα «C» στο οδόστρωμα προειδοποιεί τους αυτοκινητιστές ότι εισέρχονται στην ζώνη «φορολόγησης της κυκλοφοριακής συμφόρησης»

Έναν χρόνο αφότου οι αυτοκινητιστές άρχισαν να καταβάλλουν υποχρεωτικά πέντε
λίρες (περίπου οκτώ ευρώ) για κάθε είσοδό τους στο κεντρικό Λονδίνο, ο αριθμός
των αυτοκινήτων που εισέρχονται στη ζώνη διοδίων έχει μειωθεί κατά περίπου 38%
– ποσοστό που αντιστοιχεί σε 50.000 οχήματα την ημέρα. H μέση ταχύτητα στις
πέντε βασικές οδικές αρτηρίες εντός της ζώνης έχει τριπλασιαστεί, φτάνοντας
στα υψηλότερα επίπεδα από τη δεκαετία του 1960. Δεν ξεπερνά βέβαια συνήθως τα
12 χιλιόμετρα την ώρα, παρ’ όλα αυτά η αύξηση θεωρείται «εντυπωσιακή». Τα
μαζικά μποτιλιαρίσματα που είχαν προβλέψει οι Κασσάνδρες περιμετρικά της ζώνης
δεν υλοποιήθηκαν. Στην πραγματικότητα, η κυκλοφοριακή συμφόρηση στις περιοχές
αυτές έχει μειωθεί, διότι είναι λιγότεροι εκείνοι που παίρνουν τα αυτοκίνητά
τους για να κατεβούν στο κέντρο. Ο αριθμός των Λονδρέζων που πηγαίνουν στις
δουλειές τους με το ποδήλατο έχει τριπλασιαστεί.

Τα παράπονα

Αυτά είναι τα καλά νέα. Διότι υπάρχουν και λιγότερο καλά: H πρωτοβουλία του
Κεν Λίβινγκστον, του δημάρχου του Λονδίνου, αποδείχθηκε τόσο επιτυχής που τα
έσοδα από τα διόδια είναι σαφώς λιγότερα από ό,τι αναμενόταν. Το Δημαρχείο
περίμενε πως θα συγκέντρωνε μέσα σε έναν χρόνο 300 εκατομμύρια ευρώ, τα οποία
θα επανεπενδύονταν στις δημόσιες μεταφορές. Το ποσό που συγκεντρώθηκε, ωστόσο,
δεν ξεπερνά σύμφωνα με τις εκτιμήσεις τα 114 εκατομμύρια ευρώ. Ίσως να είναι
και ένας από τους λόγους για τους οποίους ο Λίβινγκστον σκέπτεται να
διπλασιάσει την έκταση της ζώνης διοδίων, ενσωματώνοντας σε αυτήν το
Κένσινγκτον και το Τσέλσι (αν και μόνο το 2,5% των κατοίκων φέρεται να
συμφωνεί), όπως επίσης και να αυξήσει τα πρόστιμα για όσους αψηφούν τα διόδια
κατά 25%. Ούτως ή άλλως, οι προβλέψεις θέλουν τον «κόκκινο Κεν», όπως είναι
γνωστός, να επανεκλέγεται πανηγυρικά δήμαρχος το καλοκαίρι…

Δεν λείπουν βέβαια και οι γκρίνιες. Πολλές μικρές επιχειρήσεις που εδρεύουν
στο κέντρο του Λονδίνου, για παράδειγμα, παραπονούνται πως τα έσοδά τους έχουν
μειωθεί σημαντικά τους τελευταίους 12 μήνες. Οι περισσότερες, ωστόσο,
επιρρίπτουν το μεγαλύτερο μέρος της ευθύνης στη γενική κατάσταση της
οικονομίας, τον φόβο της τρομοκρατίας και την αποδυνάμωση του δολαρίου.
Αρκετές οργανώσεις αυτοκινητιστών καταγγέλλουν επίσης σφάλματα στην εφαρμογή
του συστήματος. «Υπερβολές», απαντούν οι οπαδοί του. Και μοιάζει να πείθουν
ολοένα και περισσότερες πόλεις ανά τον κόσμο.

Σύμφωνα με μία έρευνα τής Deloitte consultants, 26 σε σύνολο 34 μεγάλων
ευρωπαϊκών πόλεων – συμπεριλαμβανομένης της Στοκχόλμης, της Βαρκελώνης και του
Μιλάνου – δηλώνουν «υπέρ» κάποιας μορφής επιβολής διοδίων. Σε μια ανάλογη
έρευνα που πραγματοποιήθηκε σε 11 χώρες της Λατινικής Αμερικής, το 47% των
πόλεων εκφράστηκαν θετικά και ένα άλλο 40% δήλωσαν πως «το σκέπτονται».

Πόλεις που επιβάλλουν (ή σκέπτονται να επιβάλλουν) διόδια

Εφαρμόζονται ήδη:

* Σιγκαπούρη: ηλεκτρονική ζώνη διοδίων γύρω από το κέντρο, βάσει ενός
προγράμματος με κάρτες που υιοθετήθηκε το 1975

* Λονδίνο: το μεγαλύτερο πρόγραμμα του κόσμου· ξεκίνησε τον Φεβρουάριο
του 2003

* Ντέραμ (Βρετανία): μικρή ζώνη διοδίων γύρω από το κέντρο· εφαρμόστηκε
τον Οκτώβριο του 2002

* Ρώμη: ζώνη διοδίων γύρω από την παλιά πόλη· εφαρμόστηκε στα τέλη του
2001. Εξετάζεται το ενδεχόμενο επέκτασης

* Νορβηγία: περίπου 20 πόλεις, συμπεριλαμβανομένου του Όσλο, έχουν
ζώνες διοδίων

* Μελβούρνη: διόδια στους μεγαλύτερους δρόμους προς την πόλη

* Αυστρία και Ελβετία: πανεθνική επιβολή χρηματικής επιβάρυνσης στα
φορτηγά

Δρομολογούνται:

* Εδιμβούργο: δημοψήφισμα για το σχέδιο επιβολής διοδίων το 2005

* Κάρντιφ (Βρετανία): έχει ξεκινήσει η διαδικασία ενός μειοδοτικού
διαγωνισμού για την παράλληλη βελτίωση της υποδομής

* Στοκχόλμη: ένα πιλοτικό πρόγραμμα θα εφαρμοστεί το 2005· θα
ακολουθήσει σχετικό δημοψήφισμα

* Νέα Υόρκη: διόδια υπάρχουν σε πολλές υπόγειες σήραγγες και γέφυρες
προς το Μανχάταν· η επέκταση του συστήματος προσκρούει σε αντιδράσεις

* Σαν Φρανσίσκο: γίνονται σκέψεις για επιβολή «φόρου κυκλοφοριακής
συμφόρησης» επιπλέον των υφιστάμενων διοδίων σε ειδικές «γρήγορες» λωρίδες
αυτοκινητόδρομων

* Σάο Πάολο: σκέψεις για αντικατάσταση του σημερινού συστήματος
«μονά-ζυγά» με ζώνη διοδίων

LINK:

www.cclondon.com/