Στα κρύα του… σπιτιού

Τουλάχιστον 1,8 εκατομμύρια σπίτια στην Ελλάδα δεν θερμαίνονται επαρκώς τον
χειμώνα, επειδή οι ένοικοί τους δεν μπορούν να διαθέσουν αρκετά χρήματα για
πετρέλαιο ή ρεύμα.

Αυτό αποκαλύπτει μια νέα ευρωπαϊκή μελέτη, που έδειξε ότι το 46% των ελληνικών
σπιτιών αντιμετωπίζουν ένδεια θέρμανσης – ένα ποσοστό που μας φέρνει στην
τρίτη χειρότερη θέση μετά την Πορτογαλία και την Ισπανία μεταξύ 14
κρατών-μελών της Ευρωπαϊκής Ένωσης (στη μελέτη δεν συμπεριλαμβάνεται η
Σουηδία).

Σύμφωνα με τα ευρήματα της μελέτης, στην Ελλάδα παρατηρείται το υψηλότερο
ποσοστό (32%) Ευρωπαίων που αδυνατούν να πληρώσουν εγκαίρως τους λογαριασμούς
θέρμανσης (ΔΕΗ ή φυσικό αέριο), ενώ ποσοστό 45,5% των Ελλήνων δηλώνουν πως για
οικονομικούς λόγους αδυνατούν να θερμάνουν επαρκώς τα σπίτια τους (το ποσοστό
αυτό είναι το τρίτο χειρότερο στην Ευρώπη). Επιπλέον, το 34,3% των ελληνικών
σπιτιών δεν διαθέτουν επαρκή μέσα θερμάνσεως (δεύτεροι χειρότεροι στην Ευρώπη)
και το 45,7% δεν διαθέτουν καν κεντρική θέρμανση (τρίτοι χειρότεροι στην
Ευρώπη).

Γκρίνια για το κόστος. «Παρ’ όλο που μένουμε σε πολυκατοικία με
κεντρική θέρμανση, το κρύο είναι ώρες-ώρες έντονο», λέει ο 35χρονος ιδιωτικός
υπάλληλος Κώστας Μάντζαρης, που κατοικεί με την σύζυγό του στην Καλλιθέα. «Το
κτίριο είναι 20ετίας, με ελλιπή μόνωση, αυτονομία δεν έχει κι εμείς είμαστε
στον τρίτο, εκτεθειμένοι απ’ όλες τις πλευρές. Το καλοριφέρ το ανάβουν δύο
ώρες το πρωί και δύο το απόγευμα, τα κουφώματα είναι παλαιού τύπου και
υπάρχουν μεγάλες απώλειες θερμότητας από αυτά, ενώ αιρ κοντίσιον έχουμε μόνο
σε δύο δωμάτια. Μοιραία, λοιπόν, το σπίτι είναι κρύο, παρ’ όλο που πληρώνουμε
κοντά 100 ευρώ το μήνα στην ΔΕΗ και το πετρέλαιο. Και να φανταστείτε ότι ζούμε
σε ιδιόκτητο σπίτι και δουλεύουμε και οι δύο».

Κώστας Μάντζαρης: Το σπίτι είναι 20ετίας και κρύο… Τα καλοριφέρ ανάβουν μόνο δύο ώρες το πρωί και δύο το απόγευμα…

Το παράδοξο του Νότου. H μελέτη διεξήχθη στο University College του
Δουβλίνου, στην Ιρλανδία, από τους ερευνητές Τζόναθαν Χίλι και Τζ. Πίτερ
Κλιντς. Οι ερευνητές συνέλεξαν στοιχεία από την Στατιστική Υπηρεσία της E.E.
(Eurostat) για να μετρήσουν τον δείκτη της ένδειας θέρμανσης, που ορίζεται ως
«η αδυναμία των νοικοκυριών να θερμάνουν επαρκώς τα σπίτια τους».

Όπως εξηγεί στα «NEA» ο δρ Χίλι, «οι χώρες της Νότιας Ευρώπης έχουν τα
υψηλότερα ποσοστά ένδειας θέρμανσης. Αυτό φαίνεται παράδοξο αν αναλογιστεί
κανείς ότι έχουν ηπιότερο κλίμα από τις βόρειες, αλλά το θέμα δεν είναι το
κλίμα. H ένδεια θέρμανσης προκαλείται από το συνδυασμό του χαμηλού
οικογενειακού εισοδήματος με την φτωχή θερμική αποτελεσματικότητα των σπιτιών,
η οποία με τη σειρά της σχετίζεται με παράγοντες όπως η έλλειψη μόνωσης και
κεντρικής θέρμανσης».

Κτίρια με ελλείψεις. «Μένω σε πολυκατοικία με κεντρική θέρμανση και το
πρόβλημα είναι ένα: κρυώνω», λέει η 25χρονη Σάρα Τριφωνίδου. «Ανάβουν το
καλοριφέρ μόνο 3 ώρες το απόγευμα – εκτός κι αν έχει πάρα πολύ κρύο, οπότε το
ανάβουν και μία ώρα το μεσημέρι – επειδή πολλοί ένοικοι γκρινιάζουν για τα
λεφτά. Έτσι, για να ζεσταθώ ανάβω το αιρ κοντίσιον, που βέβαια κοστίζει πολύ
περισσότερο και είναι αδύνατο να ζεστάνει όλο το σπίτι. Αναγκαστικά, λοιπόν,
κυκλοφορώ με μπλουζάκια, πουλόβερ, κάλτσες και καλτσάκια – ούτε για να βγω έξω
δεν ντύνομαι με τόσα πολλά – αλλά και πάλι κρυώνω».

Ποιες οικογένειες πλήττονται περισσότερο

Σύμφωνα με τη μελέτη, οι κοινωνικές ομάδες που πλήττονται περισσότερο από την
ένδεια θέρμανσης είναι οι μονογονεϊκές οικογένειες (σε ποσοστό 48,5% στην
Ελλάδα, που είναι το τρίτο χειρότερο στην Ευρώπη) και οι συνταξιούχοι που ζουν
μόνοι τους (το 62,6% των ανδρών και το 68% των γυναικών συνταξιούχων στη χώρα
μας, που και πάλι είναι το τρίτο χειρότερο στην Ευρώπη).

«Οι συνταξιούχοι έχουν τα χαμηλότερα εισοδήματα και οι μονογονεϊκές
οικογένειες προσπαθούν με έναν μισθό να καλύψουν τις ανάγκες δύο ή
περισσότερων ατόμων», σχολιάζει ο κ. Λυκούργος Λιαρόπουλος, καθηγητής
Οικονομικών της Υγείας στο Πανεπιστήμιο Αθηνών. «Στο όλο θέμα η πιο σημαντική
παράμετρος είναι η επίδραση του εισοδήματος, το οποίο συνιστά πρόβλημα στη
χώρα μας για περίπου 20% του πληθυσμού. Επιπλέον, το κατά κεφαλήν και το
διαθέσιμο εισόδημα στην Ελλάδα είναι τα δεύτερα χαμηλότερα στην Ευρώπη.
Εφόσον, συνεπώς, έχουμε χαμηλή αγοραστική δύναμη, λογικό είναι να πλήττονται
και οι παράγοντες που σχετίζονται με τη θέρμανση».

Πολύ σημαντικό είναι, κατά τον κ. Λιαρόπουλο, και το γεγονός ότι έχουμε
σχετικά μεγάλο ποσοστό πληθυσμού (σε σύγκριση με τις άλλες ευρωπαϊκές χώρες)
το οποίο μένει σε αγροτικές και ορεινές περιοχές. «Στις περιοχές αυτές τα
σπίτια είναι κατά κανόνα παλιά, με ανύπαρκτη μόνωση και κεντρική θέρμανση»,
τονίζει. «Όταν, συνεπώς, υπολογίζουμε και αυτό το τμήμα του πληθυσμού, το
πρόβλημα της σωστής θέρμανσης γίνεται οξύτερο για τη χώρα μας».