Στα πρόθυρα εξαφάνισης

«H γούνα της είναι μακράν ανώτερη σε ομορφιά, στιλπνότητα και χρώμα (βαθύ
μαύρο) από της ενυδρίδας των ποταμών, τόσο ώστε μετά βίας μπορούν να συγκριθούν».

Αυτά έγραφε για τη θαλάσσια ενυδρίδα ή βίδρα ο Γερμανός φυσιοδίφης Γκέοργκ
Στέλερ, ο οποίος είχε συνοδεύσει τον θρυλικό Δανό εξερευνητή Βίτους Μπέρινγκ
στην εξερεύνηση της Αλάσκας στις αρχές του 18ου αιώνα. Μερικά χρόνια αργότερα,
όταν Ρώσοι εξερευνητές είδαν για πρώτη φορά τις θαλάσσιες ενυδρίδες να
αναδύονται από τα νερά της Αλάσκας, κατάλαβαν ότι είχαν ανακαλύψει ένα
χρυσωρυχείο. Στα χρόνια που ακολούθησαν τόσο Ρώσοι όσο και Αμερικανοί κυνηγοί
αφάνισαν σχεδόν όλες τις ενυδρίδες τις Αλάσκας, των οποίων η γούνα έγινε
γνωστή ως «μαλακός χρυσός». Κι αν τότε γλίτωσαν από την εξαφάνιση, αυτό
οφείλεται σε μια συνθήκη που υπεγράφη το 1911 και η οποία απαγόρευσε το κυνήγι
της για εμπορική εκμετάλλευση.

Οι θεωρίες

Οι ενυδρίδες, όμως, κινδυνεύουν για άλλη μια φορά να εκλείψουν. Και αυτήν τη
φορά δεν υπάρχει προφανής λόγος. Ενώ τη δεκαετία του ’80 ο πληθυσμός τους
έφτανε τις 100 με 137 χιλιάδες σε όλη την Αλάσκα, μέχρι το 2000 είχαν
απομείνει μόνο μερικές χιλιάδες. H μείωση έγινε αισθητή ακόμα και στις
Αλεούτιες Νήσους, που τις προτιμούν ιδιαίτερα οι ενυδρίδες και εκεί
συγκεντρώνεται ο μεγαλύτερος αριθμός τους. H εξαφάνισή τους θα μπορούσε να
προκαλέσει ευρύτερη οικολογική ζημιά, διαταράσσοντας την τροφική αλυσίδα του
παγωμένου οικοσυστήματος. Οι ενυδρίδες τρώνε αχινούς, οι οποίοι με τη σειρά
τους τρέφονται με φύκια. Όταν οι αχινοί αυξάνονται ανεξέλεγκτα, «θερίζουν» τα
υποθαλάσσια φυκοδάση για να τραφούν. Στο Αλεούτιο Αρχιπέλαγος υπάρχουν πλέον
τεράστιες αποψιλωμένες εκτάσεις στον βυθό.

Μια θεωρία που προσπαθεί να εξηγήσει το πρόβλημα αποδίδει στην αλλαγή του
κλίματος τη διαταραχή της ισορροπίας ανάμεσα στους θαλάσσιους κυνηγούς και τα
θηράματα. Μια άλλη εστιάζει στη συσσώρευση μολυσματικών οργανισμών που
μεταφέρονται από τα νότια, με τα θαλάσσια και ατμοσφαιρικά ρεύματα. Ο
περιβαλλοντολόγος και ειδικός στις θαλάσσιες ενυδρίδες, Τζιμ Έστες, έχει
αναπτύξει μια πρωτότυπη θεωρία που υιοθετείται και από άλλους ειδικούς.
Σύμφωνα με αυτήν, η εκτεταμένη φαλαινοθηρία μέχρι τη δεκαετία του ’70
πυροδότησε μεγάλες ανακατατάξεις στα θαλάσσια θηλαστικά του Βόρειου Ειρηνικού.
Οι φάλαινες-δολοφόνοι σήμερα κυνηγούν ενυδρίδες επειδή η κανονική τους τροφή,
όπως άλλες φάλαινες, θαλάσσια λιοντάρια και φώκιες, είναι πλέον πολύ δύσκολο
να βρεθεί.

Αδιαφορία

Πολλοί περιβαλλοντολόγοι κατηγορούν την κυβέρνηση Μπους για εγκληματική
αδιαφορία προς τις ενυδρίδες. Δύο οικολογικές ομάδες που εδρεύουν στην
Καλιφόρνια, το Κέντρο για τη Βιολογική Ποικιλομορφία και το Δίκτυο για την
Αποκατάσταση του Νησιού της Χελώνας, έχουν καταθέσει αίτηση από το 2000, για
να συμπεριληφθεί η ενυδρίδα στη λίστα με τα είδη που βρίσκονται σε κίνδυνο.
Επιπλέον έχουν καταθέσει αγωγή εναντίον της κυβέρνησης Μπους για το θέμα αυτό.
Τέσσερα χρόνια μετά, δεν έχει γίνει τίποτα το ουσιαστικό. Και οι ενυδρίδες
εξακολουθούν να λιγοστεύουν.

LINKS:

* www.seaotters.org/Otters/

* brd1.ucsc.edu/Tinker/index.htm