Παλεύουν για ένα πιάτο φαγητό

Κάθε πρωί, τα λεωφορεία φθάνουν με γοργούς ρυθμούς στον σταθμό της
Κωνσταντινούπολης από όλα τα μέρη της Τουρκίας. Οι αποβάθρες είναι γεμάτες από
ανθρώπους αλλά και εκατοντάδες πακέτα. Πακέτα γεμάτα τρόφιμα από όλες τις
γωνιές της χώρας, από συγγενείς και φίλους που στέλνουν φαγώσιμα σε χιλιάδες
κατοίκους της μεγαλούπολης.

Αψηφώντας το χιόνι και το κρύο, η μικρή Τουρκάλα δεν διστάζει να γονατίσει στον δρόμο για να πουλήσει χαρτομάντιλα και να κερδίσει λίγο φαγητό

Η ζωή στην Κωνσταντινούπολη ακριβαίνει μέρα με τη μέρα όλο και περισσότερο,
αλλά οι μισθοί δεν ακολουθούν και πολλές οικογένειες στηρίζονται στη «βοήθεια
από το χωριό». Αμέτρητοι όμως είναι οι Κωνσταντινουπολίτες που δεν έχουν
τέτοια βοήθεια, αλλά ούτε και χρήματα για να ζήσουν και που παλεύουν κάθε μέρα
για ένα λιτό πιάτο φαΐ γι’ αυτούς και τις οικογένειές τους.

Το 69,1% των κατώτερων οικονομικο-κοινωνικών τάξεων (το 20-25% των κατοίκων
της Κωνσταντινούπολης) ζει κάτω από το όριο της πείνας, σύμφωνα με έρευνα του
Δήμου της Κωνσταντινούπολης που δημοσιεύθηκε πρόσφατα, φέρνοντας για άλλη μια
φορά στο προσκήνιο τη φτώχεια που μαστίζει την «άλλη» Κωνσταντινούπολη, αυτή
που δεν βλέπει ποτέ ούτε ο ξένος επισκέπτης ούτε όμως και πολλοί κάτοικοί της.
Και όμως, δεν χρειάζεται να πάει κανείς μακριά από το κέντρο, από την πάντα
γεμάτη κόσμο Πλατεία Τακσίμ. «Δουλεύω περίπου δώδεκα ώρες την ημέρα και βγάζω
πάνω-κάτω 400 εκατομμύρια τον μήνα» (περίπου 250 ευρώ), λέει ένας από τους
δεκάδες λούστρους της πλατείας που περιμένουν με στωικότητα τους περαστικούς
για να τους γυαλίσουν τα παπούτσια.

Φτωχογειτονιές. Λίγο πιο κάτω, αρχίζουν οι φτωχογειτονιές του
Ταρλάμπασι και του Ντολάπντερε για να πάνε μέχρι τον μεγάλο μαχαλά του
Κασίμπασα, τη γειτονιά όπου μεγάλωσε ο Ταγίπ Ερντογάν. Συνεργεία αυτοκινήτων,
παλιομοδίτικες φάμπρικες, μαγαζάκια με φτηνά πράγματα. Μέσο εισόδημα περίπου
300 ευρώ τον μήνα, που με δυσκολία και απίστευτες στερήσεις φθάνουν για να
επιβιώσει μια οικογένεια, που συνήθως είναι πολυάριθμη.

Όσο απομακρύνεται κανείς από το ευρύτερο κέντρο και φθάνει στα περίχωρα της
Κωνσταντινούπολης μπαίνει σιγά σιγά στην καρδιά των γκετζέκοντου, των
μαχαλάδων που «χτίστηκαν σε μια νύχτα», όπως λέει η ονομασία τους.
Τενεκεδουπόλεις, όπως θα ονομάζονταν στη Λατινική Αμερική. Το 33,9% των
κατώτερων τάξεων ζει σε γκετζέκοντου, που έκαναν την πρώτη τους εμφάνιση στις
αρχές του ’50 για να φθάσουν στο αποκορύφωμα της διάδοσής τους στις αρχές του
’90 με το μεγάλο κύμα εσωτερικής μετανάστευσης από την Ανατολική Τουρκία και
υπάρχουν ακόμα γειτονιές που δεν έχουν νερό και ηλεκτρικό.

Οι αριθμοί. H ζωή εκεί είναι ακόμα πιο δύσκολη. «Αν μια οικογένεια
είναι τυχερή, ένα τουλάχιστον μέλος της δουλεύει και βγάζει γύρω στα 350
εκατομμύρια (200 ευρώ), αλλά και αυτά δεν είναι σταθερά», λέει ένας μεσήλικος
που δείχνει γέρος και βήχει βαριά σε ένα βρώμικο μαντίλι. Το 86,9% των
ανθρώπων αυτών δεν καταφέρνει να φθάσει στο τέλος του μήνα και πολλοί
δανείζονται, αφού πρώτα μειώσουν στο ελάχιστο τις ανάγκες τους. «Τα 150
εκατομμύρια φεύγουν για το ενοίκιο, για το φως και το νερό, και μένουν 200 για
να ζήσει μια οικογένεια για ένα μήνα. Δεν φθάνουν και όλοι μας χρωστάμε δεξιά
και αριστερά, σε μπακάληδες, φίλους και γνωστούς», συνεχίζει. Και προσθέτει με
λύπη: «Οι μπακάληδες μάς βάζουν τόκους και ποτέ δεν καταφέρνουμε να
ξεπληρώσουμε». «H γυναίκα μου κάνει κάθε μέρα 3-4 χιλιόμετρα για να μας φέρει
φαΐ από τις υπηρεσίες του δήμου», και σκύβοντας το κεφάλι ψιθυρίζει: «Εγώ έχω
φυματίωση, δεν μπορώ να δουλέψω και δεν έχω ασφάλεια».

Το χάσμα διευρύνεται

Άμεσα θύματα της ανέχειας αυτής είναι η παιδεία αλλά και η υγεία: το 48,3% δεν
ξοδεύει τίποτα για την εκπαίδευση των παιδιών, ενώ το 38,4% δεν ξοδεύει τίποτα
για την υγεία. Πιο μακροχρόνιες επιπτώσεις είναι η καθημερινή διεύρυνση του
χάσματος που χωρίζει τους ανθρώπους αυτούς από τους άλλους κατοίκους της
Κωνσταντινούπολης και τους αποξενώνει, οξύνοντας έτσι τον κατακερματισμό της
τουρκικής κοινωνίας. «Είμαστε πάντα άρρωστοι. Τον χειμώνα κρυώνουμε και το
καλοκαίρι μάς τρώνε τα κουνούπια και οι μύγες», λέει ένας έφηβος που άφησε το
σχολείο μετά το Δημοτικό για να δουλέψει λούστρος. «Κρέας τρώμε τέσσερις
ημέρες τον χρόνο, στο Κουρπμάν Μπαϊράμ που μας φέρνουν το κρέας οι πιο
εύποροι. Συνήθως τρώμε αυγά, λίγο τυρί, πλιγούρι και νερωμένες σούπες», λέει
και ζητάει ένα τσιγάρο. «Ελπίδα για το αύριο; Οι ελπίδες μου σταματούν σήμερα
το βράδυ, να φέρω ένα πιάτο φαΐ στους γονείς μου και στα τέσσερα αδέλφια μου».