H κορυφή του παγόβουνου

Ο «πατέρας» της ατομικής βόμβας του Πακιστάν, Αμπντούλ Καντίρ Χαν, δήλωσε
αποκλειστικά υπεύθυνος και ικέτευσε συγχώρεση. Ο πρόεδρος της χώρας, Περβέζ
Μουσάραφ, φάνηκε μεγαλόψυχος και του έδωσε άφεση αμαρτιών.

Παραμένει ήρωας. Οπαδοί της πακιστανικής αντιπολίτευσης διαδηλώνουν στο Καράτσι υπέρ του Αμπντούλ Καντίρ Χαν

H παράσταση ήταν καθ’ όλα άρτια. Αρκεί όμως αυτό για να «κουκουλωθεί» το
μεγαλύτερο σκάνδαλο μαύρης αγοράς πυρηνικών στα χρονικά;

Στη δραματική τηλεοπτική του απολογία, την Τετάρτη, ο Χαν ανέλαβε την πλήρη
ευθύνη για τη διαρροή πυρηνικής τεχνολογίας στο Ιράν, τη Λιβύη και τη Βόρεια
Κορέα, τονίζοντας πως η πακιστανική κυβέρνηση δεν είχε την παραμικρή ανάμειξη.
Κατόπιν αυτού, χθες, ο Μουσάραφ συγχώρησε τον «αμαρτωλό», που έπαιξε, λιγότερο
ή περισσότερο, οικειοθελώς τον ρόλο του αποδιοπομπαίου τράγου και κήρυξε
ουσιαστικά το θέμα λήξαν. Ας επιμένει ο γενικός διευθυντής της Διεθνούς
Υπηρεσίας Ατομικής Ενέργειας (ΙΑΕΑ), Μοχάμεντ ελ Μπαραντέι, όπως άλλωστε και
οι περισσότεροι Πακιστανοί, ότι ο Χαν «δεν δούλευε μόνος του», ότι ήταν «απλώς
η κορυφή του παγόβουνου» και ότι το θέμα πρέπει να διερευνηθεί διεξοδικά. Ο
Μουσάραφ δεν ήταν διατεθειμένος να διακινδυνεύσει τη δίκη ενός εθνικού ήρωα
και την ενδεχόμενη αποκάλυψη της εμπλοκής στο σκάνδαλο πολιτικών και
στρατιωτικών αξιωματούχων του Πακιστάν.

Προκλητικές δηλώσεις

Δήλωσε μάλιστα προκλητικά πως δεν πρόκειται να παραδώσει ούτε ένα έγγραφο στην
IAEA, ότι δεν πρόκειται να δεχθεί τη διενέργεια ανεξάρτητης έρευνας ούτε να
επιτρέψει στον ΟΗΕ να επιβλέπει το πυρηνικό πρόγραμμα της χώρας του. «Και
γιατί να το κάνει;» ρωτούν οι κακές γλώσσες. «Αφού έχει, στο θέμα της
διαρροής, την πλήρη κάλυψη των ΗΠΑ», που δεν θέλουν επουδενί να δουν αυτήν την
εποχή τον Μουσάραφ να αποσταθεροποιείται.

H Ουάσιγκτον χρειάζεται ακόμα τη συνεργασία του Πακιστάν για την καταστολή των
Ταλιμπάν στο Αφγανιστάν, όπως και για τη σύλληψη του Μπιν Λάντεν και των
καταλοίπων της Αλ Κάιντα που κρύβονται στη μεθοριακή περιοχή Πακιστάν –
Αφγανιστάν. Επιπλέον, έχει δαπανήσει μαζί με το Λονδίνο μεγάλα διπλωματικά
κεφάλαια ώστε να πείσει την Ινδία και το Πακιστάν να αρχίσουν ειρηνευτικές
συνομιλίες για το Κασμίρ. H πρώτη επίσημη συνάντηση των δύο χωρών είναι στις
16 Φεβρουαρίου. Μία υπερβολική άσκηση διεθνούς πίεσης στον Μουσάραφ ή μια
λαϊκή αναταραχή στο Πακιστάν θα μπορούσαν να απειλήσουν αυτήν τη συνάντηση.

Τεντωμένο σχοινί

«Είναι βέβαιο πως οι ΗΠΑ ανησυχούν για το πυρηνικό πρόγραμμα του Πακιστάν,
είναι αναγκασμένες ωστόσο να περπατούν πάνω σε τεντωμένο σκοινί», λέει ο
Άντριου Ταν, από το Ινστιτούτο Άμυνας και Στρατηγικών Σπουδών της Σιγκαπούρης.
Πακιστανοί ειδικοί σε πυρηνικά θέματα εκτιμούν πως, σε αντάλλαγμα για τη
στήριξη που παρέσχον στον Μουσάραφ, οι ΗΠΑ θα επιμείνουν να δεχθεί το Πακιστάν
κάποιες διεθνείς δικλίδες ασφαλείας στο πυρηνικό του πρόγραμμα – απλώς θα το
πράξουν παρασκηνιακά. H κυβέρνηση Μπους, ωστόσο, δέχεται ήδη εσωτερικές
πιέσεις να υιοθετήσει μια σκληρότερη γραμμή: «H κυβέρνηση πρέπει να
αντιμετωπίσει την πραγματικότητα, που είναι ότι η ηγεσία του Πακιστάν έχει
κάνει περισσότερα για να θέσει σε κίνδυνο τις ΗΠΑ και την παγκόσμια ασφάλεια
με όπλα μαζικής καταστροφής από ό,τι η Αλ Κάιντα ή ο Σαντάμ Χουσεΐν», ανέφερε
χθες η «Ουάσιγκτον Ποστ». Εν ολίγοις, ο Μουσάραφ, εναντίον του οποίου
πραγματοποιήθηκαν μόνο τον περασμένο Δεκέμβριο δύο δολοφονικές απόπειρες, δεν
μπορεί να βασίζεται στην εσαεί υποστήριξη της Ουάσιγκτον, διότι η συνεργασία
του δεν θα είναι πάντα εξίσου σημαντική.

Πώς λειτουργούσε το δίκτυο μαύρης αγοράς πυρηνικών

* H τεχνολογία των συσκευών φυγοκέντρησης που διέρρευσε στο Ιράν, τη
Λιβύη και τη Βόρεια Κορέα προήλθε αρχικά από την Ολλανδία, όπου ο Αμπντούλ Χαν
εργαζόταν στις αρχές της δεκαετίας του 1970 σε μια εταιρεία εμπλουτισμού
ουρανίου.

* Ο Χαν ετέθη επικεφαλής του πυρηνικού προγράμματος του Πακιστάν όταν
επέστρεψε από την Ευρώπη, το 1976. Έως το 1978, η ομάδα του είχε εμπλουτίσει
ουράνιο και το 1984 υποστήριξε πως διέθετε μία λειτουργική πυρηνική συσκευή.
Μία τέτοια συσκευή δοκιμάστηκε το 1998.

* To Πακιστάν άρχισε να ερευνά την πιθανή διαρροή πυρηνικής τεχνολογίας
τον περασμένο Νοέμβριο, έπειτα από σχετική αποκάλυψη του Ιράν στην IAEA. Την
περασμένη Παρασκευή, ο Χαν απολύθηκε από τη θέση του ειδικού συμβούλου του
Μουσάραφ.

* Ο Χαν και κάποιοι συνεργάτες του φέρεται να είχαν δώσει πληροφορίες
σχετικά με τον εμπλουτισμό ουρανίου σε Γερμανούς και Σιναλέζους μεσάζοντες στο
Ντουμπάι ως αντάλλαγμα για άλλους πυρηνικούς πόρους, όπως βαλλιστικούς
πυραύλους. Στη συνέχεια, οι μεσάζοντες είχαν προωθήσει τα σχέδια στις
κυβερνήσεις των τριών άλλων χωρών.

* Σύμφωνα με διπλωμάτες, ο Χαν ήταν επικεφαλής ενός δικτύου που
διοχέτευε συστηματικά πυρηνικό υλικό σε τρίτες χώρες χρησιμοποιώντας ειδικά
ναυλωμένα αεροσκάφη.

* Οι ίδιες πηγές υποστηρίζουν πως ο Χαν ταξίδεψε μυστικά στο εξωτερικό
προκειμένου να εξηγήσει σε Ιρανούς, Λίβυους και Βορειοκορεάτες επιστήμονες πώς
να κατασκευάσουν πυρηνικές βόμβες.

LINKS:

* www.yespakistan.com/people/abdul-qadeer.asp

* news.bbc.co.uk/2/hi/south-asia/3343621.stm