TPITH AΠOΨH Aπό μένα, με αγάπη…

Τα μεγάλα πάθη είναι σπάνια, σαν τα αριστουργήματα

Ονορέ ντε Μπαλζάκ

Αυτό το σύνθημα-κάλεσμα του Γιώργου Παπανδρέου «Για έναν ωραίο αγώνα με αγάπη»
μού γέννησε πολλές απορίες.

Κατ’ αρχήν για το τι σημαίνει και ποιος είναι σήμερα «ο ωραίος αγώνας» που
πρέπει να διεξάγουν «οι ωραίοι αγωνιστές». Ο βαπτισθείς αλλά μη εισέτι
χρισθείς αρχηγός του ΠΑΣΟΚ δεν αγνοεί βέβαια ότι στη σύγχρονη
κοινοβο(υ)λευτική δημοκρατία των εικόνων και του καναπέ δεν κερδίζουν οι
αγωνιζόμενοι για τα δίκαια του λαού (οι οποίοι άλλωστε δεν διακινδυνεύουν
τίποτα εκτός της εκλογικής ήττας), αλλά οι διαγ(κ)ωνιζόμενοι στα τηλεοπτικά
κανάλια υπέρ της κομματικής ή παρεϊκής εξουσίας.

Ο καναπές δεν μοιάζει με τα μαρμαρένια αλώνια των κοινωνικών αγώνων και των
πολιτικών ανατροπών, ούτε οι δημοσκοπήσεις θυμίζουν σε τίποτα τις μάχες σώμα
με σώμα ανάμεσα στους λαϊκούς ηγέτες και τις δυνάμεις αυταρχικών καθεστώτων.
Τέλος θα συνιστούσε προσβολή προς την ίδια την Ιστορία της χώρας μας αν
εθεωρούντο – έστω και «ιμιτασιόν» – ως αγωνιστές οι υποψήφιοι – των δύο
τουλάχιστον κομμάτων εξουσίας – οι οποίοι στην πλειοψηφία τους για το μόνο
πράγμα που έχουν διδαχθεί να αγωνίζονται είναι η επανεκλογή τους (και η
διεύρυνση της επιρροής τους).

Κατά δεύτερον για το τι σημαίνει «με αγάπη». Δεν γνωρίζω ποιον ορισμό δίνουν
στην αγάπη οι πολιτικοί, ούτε ξέρω ποιον πράγματι μπορεί να αγαπούν μέσα στον
κύκλο των φιλοδοξιών, αρμοδιοτήτων, επαφών και συναλλαγών τους. Επειδή όμως η
αγάπη για μένα – σε όλες της τις εκδοχές – ταυτίζεται με την (αυτο)θυσία,
αναρωτιέμαι για το ποια είναι εκείνη η ιδέα ή εκείνο το πρόσωπο για τα οποία
θα θυσίαζαν οι πολιτικοί το μέλλον τους.

H αγάπη (όπως και ο πραγματικός αγώνας) πληγώνει. H αγάπη δεν έχει
ανταλλακτική αξία και δεν παζαρεύεται. H αγάπη δεν κομπορρημονεί, δεν ξεγελάει
και δεν επιδεικνύεται. Όσοι αγαπιούνται – στην πολιτική σκηνή αλλά και στην
ίδια τη ζωή – ξέρουν να κοιτάζονται από την πρώτη στιγμή της γνωριμίας τους
στα μάτια και ν’ ανα-γνωρίζουν το βαθύ αυτό αίσθημα κοινής μοίρας και δεν
περιμένουν μια συγκυρία, ένα συνέδριο, μια φιέστα για να δηλώσουν – με είκοσι
χρόνια καθυστέρηση – πως διακατέχονται από αμοιβαία (;) αισθήματα πολιτικού
πάθους.

H αγάπη, τέλος, εμπεριέχει και την προδοσία ή και τον θάνατο που πάντα
προέρχονται από αγαπημένο χέρι.

Δεν είμαι σε θέση να σας πω αν ο Γιώργος Παπανδρέου θέλει ν’ αλλάξει το στυλ,
τα σύμβολα και το όνομα του ΠΑΣΟΚ ακολουθώντας τη φράση του Όσκαρ Ουάιλντ «Κι
ο καθείς σκοτώνει ό,τι αγαπάει».

Ούτε ξέρω αν το πολιτικό τίμημα τέτοιας αγάπης είναι πάντα ένα ποτήρι πικρής
ήττας.

Πιστεύω όμως ότι η αγάπη για τον Άνθρωπο και για τους ανθρώπους έχει στον
πολιτικό / δημόσιο βίο την ίδια αξία που έχει και η αγάπη για εκείνο το ένα
μικρό ανθρωπάκι που νιώθεις να το έχεις ανάγκη να σε συντροφέψει εφ’ όρου
ζωής.

Όταν σήμερα οι πολιτικοεπικοινωνιακές τεχνικές αλλά και οι ιδεολογικές
ανακατατάξεις αλλάζουν – σχεδόν καθημερινά – τα δεδομένα και τους όρους του
πολιτικού παιχνιδιού, αναρωτιέμαι ποιος πολιτικός και γιατί θα αισθανόταν το
χρέος να μην προδώσει (ή έστω «υπερβεί») την παλιά του αγάπη στο όνομα μιας
νίκης, μιας ανανέωσης, ενός εκσυγχρονισμού. Κατά τη γνώμη μου, κανείς. Όχι
διότι είναι άνθρωποι χωρίς αισθήματα, αλλά διότι – ως επαγγελματίες πρώτων
ρόλων και εθισμένοι στα φώτα της ράμπας – πολύ δύσκολα θα θυσίαζαν τη δόξα
(και το χρήμα) για να μείνουν πιστοί σε μια ιδέα, σ’ έναν όρκο, στη μνήμη ενός
ηγέτη, μιας επανάστασης, μιας οραματικής ζωής, ενός κοινού πεπρωμένου.

Γι’ αυτό καλύτερα να ψηφίσουμε όσους εμείς αγαπήσαμε παρά εκείνους που λένε
πως μας αγάπησαν.

O Γιάννης Πανούσης είναι καθηγητής της Εγκληματολογίας στο Τμήμα
Επικοινωνίας και MME στο Πανεπιστήμιο Αθηνών.