Διαστάσεις H ασθένεια των βεβαιοτήτων

«Ακόμη και ο καλύτερος γιατρός είναι ακατάλληλος. Αλλά αυτό δεν θέλουν να
το ακούσουν ούτε ο ασθενής ούτε η κοινωνία». Αντουάν Σενάνκ

Αντουάν Σενάνκ: «Οι ασθενείς διεκδικούν για τον εαυτό τους το μονοπώλιο της αμφιβολίας»

Πρόκειται για ψευδώνυμο: το πραγματικό του επίθετο είναι Μουλονγκέ, δόκτωρ
Μουλονγκέ, γνωστός νευρολόγος του Παρισιού, άλλοτε διευθυντής κλινικής, που
σήμερα ασκεί το επάγγελμά του ιδιωτικά. Μια μέρα, στην αρχή ακόμα της καριέρας
του, τον επισκέφθηκε μια νέα γυναίκα που υπέφερε από τρομερές και επίμονες
κεφαλαλγίες. H κλινική της εικόνα ήταν φυσιολογική, το ίδιο και η μαγνητική
της τομογραφία. Κι όμως, λίγο καιρό αργότερα έπεσε σε κώμα. Μια δεύτερη
τομογραφία αποκάλυψε όγκους στον εγκέφαλο. H άτυχη γυναίκα ήταν καταδικασμένη.
Για να αντιμετωπίσει τη συντριβή που του προκάλεσε ο θάνατός της, ο γιατρός
πιάστηκε από το γεγονός ότι ακόμη κι αν είχε διαγνώσει το πρόβλημα δεν θα
μπορούσε να τη σώσει, αφού οι όγκοι ήταν καταστροφικοί. H νεκροψία όμως έδειξε
ότι η γυναίκα είχε πάθει παρασίτωση. Αν είχε υποβληθεί σε μια απλή χειρουργική
επέμβαση, και στη συνέχεια σε αντιπαρασιτική θεραπεία, θα είχε σωθεί.

Πέρασαν πολλά χρόνια από τότε. Κι όσο περισσότερους ασθενείς έβλεπε ο Σενάνκ,
όσο πιο έμπειρος γινόταν, τόσο πιο εύθραυστος αισθανόταν και τόσο μεγαλύτερη
επίγνωση αποκτούσε της άγνοιάς του. Γνώρισε πολλούς γιατρούς, καλούς και
κακούς. Μίσησε τις νοσοκόμες. Κι έφτασε στο συμπέρασμα ότι ο άνθρωπος-γιατρός
είναι ελάχιστα ικανότερος από τον ασθενή του. Για να λυτρωθεί από αυτή τη
διαπίστωση, για να λύσει μια για πάντα τους λογαριασμούς του με την ηρωική
εικόνα της ιατρικής, αποφάσισε να γράψει ένα βιβλίο. «H λογοτεχνία», λέει σε
συνέντευξή του στη Φιγκαρό, «έχει ευεργετικά αποτελέσματα σε γιατρούς
και ασθενείς. Το ρίσκο της σκέψης θεραπεύει όλο τον κόσμο».

Το βιβλίο τιτλοφορείται «Blouse» και κυκλοφορεί αύριο στη Γαλλία από τις
Εκδόσεις Grasset. Όπως θα περίμενε κανείς, ο συγγραφέας το αφιερώνει σ’εκείνη
τη γυναίκα, τη «γυναίκα που σκότωσε». Δεν είναι εύκολο ανάγνωσμα. Ούτε
καθησυχαστικό. «Δεν γνωρίζω»: αυτό είναι το σύνθημα του συγγραφέα. «Οι
ασθενείς», γράφει, «μισούν αυτό το “δεν γνωρίζω”. Είναι έτοιμοι να κάνουν τα
πάντα για να το εξαφανίσουν: να αλλάξουν γιατρό, να σε αφήσουν μόνο, να
συγχωρήσουν τα ψέματά σου. Πρέπει να το ξεχάσεις, να το μπολιάσεις όπως ένα
άρρωστο ζώο, ακόμη κι αν είσαι δεμένος μαζί του. Αυτή ήταν η περίπτωσή μου. Το
αγαπούσα πολύ αυτό το “δεν γνωρίζω”. Ήμασταν σαν αδέλφια, δεν μ’εγκατέλειψε
ποτέ στις δύσκολες καταστάσεις, παρόν, πιστό, θερμό. Με προστάτευσε από αυτή
τη σοβαρή ασθένεια των βεβαιοτήτων, μια ασθένεια μεταδοτική και πολύ
διαδεδομένη. Αλλά οι ασθενείς απαιτούν το μονοπώλιο της αμφιβολίας. Από σένα
θέλουν λόγια, αυτά σέβονται και θαυμάζουν, όχι αυτόν που τα εκφέρει. Δεν
έρχονται να δουν εσένα, τα λόγια σου έρχονται να ακούσουν, κι ας σου φαίνονται
ξεπερασμένα, άσχημα, γέρικα. Κάνεις λάθος. Οι ασθενείς ξέρουν να τα
μετασχηματίζουν, να τα αναζωογονούν».