Eπενδύστε στο «αύριο» του παιδιού

Μερικές χρυσές λίρες ή μια κατάθεση ταμιευτηρίου, από τη γιαγιά ή τον νονό,
αποτελούσαν κάποτε τη «μαγιά» για να ξεκινήσει το παιδί την αποταμίευση και να
συγκεντρωθεί ένα αξιόλογο ποσό, το οποίο θα το χρησιμοποιήσει στην εφηβία του
ή κατά τη διάρκεια των σπουδών του. Σήμερα, τα πράγματα έχουν αλλάξει και η
επιλογή της πιο αποδοτικής επένδυσης, για την εξασφάλιση του μέλλοντος του
παιδιού, δεν είναι απλή υπόθεση.

«Πακέτα» για παιδιά

Οι τράπεζες και οι θυγατρικές τους έχουν δημιουργήσει έναν μεγάλο αριθμό
προϊόντων-πακέτων για παιδιά, που περιλαμβάνουν – εκτός από την αποταμίευση –
ασφαλιστικά προγράμματα, αλλά και «υποσχέσεις» για μελλοντικές διευκολύνσεις
σε δάνεια και πιστωτικές κάρτες. Το κυριότερο πλεονέκτημα των προϊόντων αυτών
είναι, ότι με σχετικά μικρά ποσά ανοίγεται ένας καταθετικός λογαριασμός, ο
οποίος συνοδεύεται από πληθώρα προϊόντων και υπηρεσιών. Το μειόνεκτημα είναι,
ότι δεν προσφέρουν σημαντικές αποδόσεις. Συνήθως κυμαίνονται λίγο πιο πάνω από
τα επιτόκια του απλού ταμιευτηρίου ή των προθεσμιακών καταθέσεων και σε
ορισμένες περιπτώσεις φθάνουν το 3%.

Τέτοια ολοκληρωμένα προγράμματα και ειδικούς λογιαριασμούς για νέους
προσφέρουν οι Τράπεζες Αγροτική (λογαριασμός Αθηνά), Alpha Bank (σειρά Alpha
1/2/3 για παιδιά, εφήβους και νέους), Εθνική (λογαρισμός εθνοσπουδές και
καταθέσεις για νέους), Emporiki Bank (τραπεζοασφαλιστικό προϊόν Smile παιδί 1
και 2), Κύπρου (λογαριασμός CY – Junior) και NovaBank (λογαριασμός
University).

Αμοιβαία και ομόλογα

Παράλληλα, υπάρχει η εναλλακτική των αμοιβαίων κεφαλαίων, τα οποία στην ουσία
παρέχουν στο παιδί ένα χαρτοφυλάκιο με επενδύσεις (μετοχές, καταθέσεις,
ομόλογα κ.λπ.) με μακροπρόθεσμο ορίζοντα. Επίσης, για μακροπρόθεσμες
επενδύσεις υπάρχει η λύση των ομολόγων. H απόδοση των αμοιβαίων κεφαλαίων
εξαρτάται από την πορεία του Χρηματιστηρίου, των ομολόγων και των επιτοκίων.
Για παράδειγμα, την τελευταία δεκαετία, τα ομολογιακά εσωτερικού προσέφεραν
συνολική απόδοση 186,13%, τα διαχείρισης διαθεσίμων 156,05%, τα μετοχικά
175,74% και τα μεικτά 195,42%.

Το «κλειδί»

Παρατηρείται ότι η μέση απόδοση των αμοιβαίων κεφαλαίων είναι περίπου ίδια ή
μικρότερη από εκείνη που θα αποκόμιζε ο επενδυτής αν τοποθετούσε κατευθείαν τα
χρήματά του σε καταθέσεις, ομόλογα και μετοχές. Συνεπώς, η επιλογή ενός καλού
αμοιβαίου κεφαλαίου (ομολογιακό, διαχείρισης διαθεσίμων ή μετοχικό, ανάλογα με
την προτίμηση του επενδυτή) είναι το «κλειδί» της επιτυχίας, η οποία, όμως,
κρίνεται εκ του αποτελέσματος, ύστερα από μερικά χρόνια.

Οι μετοχές

Από στοιχεία του Χρηματιστηρίου και της Τραπέζης της Ελλάδος προκύπτει ότι η
επένδυση σε μετοχές είναι η πιο αποδοτική μακροπρόθεσμα, σε σχέση με άλλες
τοποθετήσεις. Συγκεκριμένα, την τελευταία δεκαετία, οι συνολικές αποδόσεις από
καταθέσεις ήταν 147,85%, από έντοκα γραμμάτια 219,70% και από μετοχές 557,09%.
Στελέχη του Χρηματιστηρίου επισημαίνουν ότι «η ιστορία των χρηματιστηρίων
διεθνώς αποδεικνύει ότι, παρά τις διακυμάνσεις, οι μετοχές προσφέρουν
μακροπρόθεσμα υψηλότερες αποδόσεις από άλλες εναλλακτικές μορφές επένδυσης».
Με την άποψη αυτή συμφωνούν και τραπεζικά στελέχη, καθώς αναφέρουν ότι η
παραπάνω διαπίστωση έχει προκύψει από τα στατιστικά στοιχεία στις διεθνείς
αγορές για περιόδους 10 – 15 ετών.

Επίσης, τραπεζικά στελέχη συμβουλεύουν να διαμορφώνονται χαρτοφυλάκια για το
παιδί με «χρονική διασπορά». Για παράδειγμα, ένα κομμάτι πρέπει να παραμένει
σε ρευστά διαθέσιμα (βραχυπρόθεσμα). Ένα άλλο κομμάτι θα πρέπει να το
αντιμετωπίζουμε μεσοπρόθεσμα και μπορεί να αποτελείται, για παράδειγμα, από
ομόλογα. Το τελευταίο τμήμα της επένδυσης θα είναι μακροπρόθεσμο και αυτό
μπορεί να είναι τοποθετήσεις σε μετοχές.

Βεβαιωθείτε ότι έχετε δικαίωμα διαχείρισης

Όποια κι αν είναι η επιλογή, υπάρχουν μερικές «τεχνικές» λεπτομέρειες, τις
οποίες πρέπει να λάβει υπόψη ο γονιός, πριν ανοίξει έναν λογιαριασμό
καταθέσεων ή αγοράσει μετοχές για το παιδί. Διότι, υπάρχει κίνδυνος να μη
μπορεί να γίνει καμία κίνηση διαχείρισης του λογαριασμού, μέχρι να ενηλικιωθεί
το παιδί. Για τον λόγο αυτό, τραπεζικά στελέχη δίνουν τις εξής συμβουλές:

* Το άνοιγμα κωδικού για αγορές μετοχών από το Χρηματιστήριο
επιτρέπεται να γίνει στο όνομα του παιδιού. Όσο, όμως, το παιδί παραμένει
ανήλικο, δεν μπορεί να γίνει καμία πράξη διαχείρισης. Δεν υπάρχει τρόπος για
κοινό λογαριασμό στο Χρηματιστήριο. Αυτό σημαίνει ότι, είτε θα αγοραστούν
εφάπαξ μερικές μετοχές και θα παραμείνουν μέχρι την ενηλικίωσή του, είτε θα
χρειάζεται δικαστική απόφαση κάθε φορά που θα πρέπει να γίνει κάποια κίνηση
(π.χ. πώληση μετοχών).

* Στην περίπτωση των αμοιβαίων κεφαλαίων υπάρχει τρόπος για άνοιγμα
κοινού λογαριασμού. Με τον τρόπο αυτό, στον λογαριασμό μπαίνουν δύο ονόματα,
του παιδιού και του ενηλίκου που θα έχει δικαίωμα διαχείρισης. Συνήθως, πρώτο
όνομα μπαίνει του ενηλίκου που έχει δικαίωμα διαχείρισης και δεύτερο το όνομα
του παιδιού.

* Το ίδιο ισχύει στην περίπτωση ανοίγματος απλού καταθετικού
λογαριασμού ή λογαριασμού για αγορά ομολόγων.

* Στα προγράμματα για παιδιά ανοίγεται ένας λογαριασμός, στον οποίο
πρώτο όνομα μπαίνει του παιδιού και δεύτερο του ενηλίκου που έχει δικαίωμα
διαχείρισης.

* Σε κάθε περίπτωση, ο γονιός ή ο ενήλικος που ανοίγει οποιονδήποτε
λογαριασμό για παιδί, θα πρέπει να διευκρινίζει αν έχει δικαίωμα διαχείρισης,
καθώς σε ορισμένους λογαριασμούς υπάρχει περίπτωση τα δεύτερα ή τρίτα ονόματα
να μην έχουν το δικαίωμα αυτό.

Κριτήριο δεν είναι μόνον η απόδοση

Όπως τονίζουν οι ειδικοί, κριτήριο για την επιλογή της επένδυσης δεν πρέπει να
είναι μόνον η υψηλή απόδοση, αλλά και διάφορες άλλες παράμετροι, όπως η
ανάληψη σχετικά μικρού κινδύνου, η παροχή ασφαλιστικών καλύψεων και η
δημιουργία καλής πιστοληπτικής ικανότητας που θα επιτρέψει στο παιδί, όταν
ενηλικιωθεί, να παίρνει εύκολα και χαμηλότοκα δάνεια για να χρηματοδοτήσει τις
σπουδές του, να ανοίξει το γραφείο του ή ένα μαγαζί. Συνεπώς, η επιλογή μεταξύ
απλής κατάθεσης, μετοχών και ειδικού προγράμματος για παιδιά έχει σχέση με το
τι επιθυμούν οι μεγαλύτεροι για το παιδί (π.χ. μόνον υψηλή απόδοση με σχετικά
μεγάλο κίνδυνο, μικρότερο κίνδυνο, μέτριες αποδόσεις και άλλες ασφαλιστικές
και τραπεζικές υπηρεσίες κ.λπ.).