TPITH AΠOΨH Tο χέρι που κλείνει την ψαλίδα

Έως και τη στιγμή της αλλαγής ηγεσίας ένα μεγάλο μέρος των ψηφοφόρων του ΠΑΣΟΚ
2000 αρνούνταν πεισματικά να εκδηλώσει πρόθεση μετατόπισης στη N.Δ. και
παρέμενε στην περιοχή των «αναποφάσιστων». Θα ψήφιζαν όμως το ΠΑΣΟΚ γιατί δεν
ήταν swing voters και δεν εντάσσονταν στο «αποφασιστικό κέντρο». Ψηφίζουν το
ίδιο κόμμα σε κάθε εκλογική αναμέτρηση. Με την αλλαγή ηγεσίας το μεγαλύτερο
μέρος των ψηφοφόρων αυτών «αποκάλυψαν» άμεσα και ξεκάθαρα την υποστήριξή τους
στο ΠΑΣΟΚ. Σ’ αυτή την «αποκάλυψη» οφείλεται κυρίως το θεαματικό κλείσιμο της
περίφημης «ψαλίδας». Σύμφωνα όμως με τα στοιχεία όλων των τελευταίων
δημοσκοπήσεων υπάρχει ένα «αόρατο χέρι» που θα κλείνει την ψαλίδα όλο και
περισσότερο. Το χέρι αυτό αποτελείται, φυσικά, από πέντε δάκτυλα:

1. Το ποσοστό των πολιτών που θεωρούν το ΠΑΣΟΚ ικανότερο για τη
διακυβέρνηση της χώρας είναι μεγαλύτερο από το ποσοστό πρόθεσης ψήφου στο
ΠΑΣΟΚ. Το ποσοστό των πολιτών που θεωρούν τη N.Δ. ικανότερη για τη
διακυβέρνηση της χώρας είναι μικρότερο από το ποσοστό πρόθεσης ψήφου στη N.Δ..
Αυτό υποδηλώνει πως η δυναμική αύξησης της πρόθεσης ψήφου στο ΠΑΣΟΚ είναι
αισθητά μεγαλύτερη από τη δυναμική αύξησης της πρόθεσης ψήφου στη N.Δ..

2. Το περίπου 35% του εκλογικού σώματος που αποκρυσταλλώνει την πρόθεση
σε απόφαση ψήφου μέσα στην προεκλογική περίοδο αποτελείται κατά μία
συντριπτική πλειοψηφία από πολίτες με ηλικία 18-44 ετών και μορφωτικό επίπεδο
ανώτερο ή ανώτατο. Αυτοί κρίνουν τις εκλογές. Σε αυτή την ομάδα πολιτών ο κ.
Παπανδρέου διευρύνει τη διαφορά που διατηρούσε σταθερά ο κ. Σημίτης ως
«καταλληλότερος πρωθυπουργός». Οι πολίτες με όμοια ηλικιακά και μορφωτικά
χαρακτηριστικά, που έχουν ήδη αποφασίσει το κόμμα που θα ψηφίσουν, τάσσονται
κατά πλειοψηφία υπέρ του ΠΑΣΟΚ. H τάση υπέρ του ΠΑΣΟΚ προβλέπεται να
διατηρηθεί και για όσους ακολουθούν χρονικά στη διαδικασία λήψης απόφασης, γι’
αυτό υπάρχουν μεγάλες πιθανότητες η ψαλίδα να κλείσει στις πρώτες εβδομάδες
της προεκλογικής περιόδου. H ψαλίδα θα ανοίξει υπέρ του ΠΑΣΟΚ αν η τάση
διατηρηθεί σταθερή τις τελευταίες εβδομάδες, την τελευταία μέρα και τα
τελευταία λεπτά πριν από τη δύση του ηλίου της 7ης Μαρτίου.

3. Ο κ. Καραμανλής διατηρεί το παραδοσιακό προβάδισμα «πρωθυπουργικής
καταλληλότητας» στους πολίτες με ηλικία 45-65 ετών και στοιχειώδη μόρφωση.
Απέναντι στον κ. Παπανδρέου όμως το προβάδισμα αυτό έχει μειωθεί αισθητά και
είναι πλέον οριακό. Το ποσοστό των πολιτών με μεγάλη ηλικία και στοιχειώδη
μόρφωση, που θα αποφασίσει οριστικά στο τέλος της προεκλογικής περιόδου, θα
ταλαντευτεί πολύ έντονα μεταξύ των δύο κομμάτων. Αυτό δεν συνέβη το 2000. H
N.Δ. θα πρέπει να προσπαθήσει περισσότερο απ’ όσο το 2000 για να πετύχει τα
ίδια υψηλά ποσοστά υποστήριξης από αυτή την κατηγορία πολιτών.

4. H συμμετοχή στις εκλογές των εγγεγραμμένων ψηφοφόρων (74,9% το 2000)
αναμένεται να αυξηθεί εξαιτίας της παρουσίας του κ. Παπανδρέου, κάτι που δεν
ευνοεί ασφαλώς τον κ. Καραμανλή και τη N.Δ.. Επιπλέον, το ισοζύγιο
μετατοπίσεων ανάμεσα σε ΠΑΣΟΚ και N.Δ. γίνεται όλο και λιγότερο θετικό υπέρ
της N.Δ. και αντίστοιχα ισχυροποιούνται θεαματικά οι μετατοπίσεις από τα μικρά
κόμματα στο ΠΑΣΟΚ.

5. Ο κ. Παπανδρέου διευρύνει το προβάδισμα που διατηρούσε ο κ. Σημίτης
ως «καταλληλότερος πρωθυπουργός» στην κατηγορία των νέων ψηφοφόρων (εκείνων,
δηλαδή, που θα ψηφίσουν για πρώτη φορά). H πρώτη θέση στην πρόθεση ψήφου για
το ΠΑΣΟΚ σ’ αυτή την κατηγορία έχει επίσης ενισχυθεί αισθητά σε ποσοστό. Είναι
σημαντικό να υπενθυμίσουμε πως από το 1974 ώς το 2000 το κόμμα που κέρδισε την
εμπιστοσύνη των περισσότερων νέων ψηφοφόρων ήταν το κόμμα που κέρδισε τις
εκλογές. Τέλος, ποτέ στην Ελλάδα οι πολίτες δεν έχουν επιλέξει για αξιωματική
αντιπολίτευση το κόμμα που μπορεί να αντιμετωπίσει καλύτερα τα εθνικά θέματα.

Το συμπέρασμα είναι ότι το «αόρατο χέρι» επιφυλάσσει ανατροπές και εκπλήξεις
και ολόκληρη η προεκλογική περίοδος θα είναι για τα δύο εκλογικά επιτελεία μια
από τις πιο σκληρές δοκιμασίες φυσικής, ψυχικής και διανοητικής αντοχής.