Παρτίδα για δύο στην Kούβα

Σε παρτίδα για δύο, με διεθνή, πολιτικό και θρησκευτικό αντίκτυπο,
εξελίσσεται η ιστορική – πρώτη – επίσκεψη του Οικουμενικού Πατριάρχη
Βαρθολομαίου στην Κούβα και οι απανωτές συναντήσεις και συνομιλίες του με τον
Κουβανό ηγέτη Φιντέλ Κάστρο.

Ο Πατριάρχης με τον Ευσέβιο Λεάλ μπροστά από το ψηφιδωτό που εμφανίζει τον ίδιο και τον Φιντέλ Κάστρο με φόντο τον ορθόδοξο ναό του Αγίου Νικολάου

Ήδη, κι ενώ η συμμετοχή του κόσμου στις εκδηλώσεις είναι μεγάλη, έχει αρχίσει
να διαγράφεται ένα πολλαπλό όφελος για κάθε πλευρά. Την ίδια ώρα ο Πατριάρχης
προβαίνει μεν σε μία «λεπτή» κριτική σε όσα έχουν συμβεί τις τελευταίες
δεκαετίες στην Κούβα (ακόμη και για θέματα ανθρωπίνων δικαιωμάτων), διαμηνύει
όμως με έμφαση προς κάθε «ενδιαφερόμενο» ότι η όποια αλλαγή στη χώρα, όπου
αγωνίστηκε ο Τσε, πρέπει να στηρίζεται στην οικονομική βοήθειά της και όχι
στην απομόνωσή της.

Παρέμβαση. Ενδεικτικό του θερμού κλίματος που έχει δημιουργηθεί εδώ
στην πολύχρωμη Αβάνα, που αγάπησε ο Χεμινγουέι, είναι ότι ο Πατριάρχης έκανε
μεν λόγο για «καταπονημένο εκ των ιστορικών του περιπετειών» λαό, παρενέβη
όμως προς πολλές κατευθύνσεις – κυρίως προς τα γεράκια της Ουάσιγκτον –
ζητώντας από τη διεθνή κοινότητα, αλλά και από την ελληνική κυβέρνηση να
στηρίξουν την Κούβα, τόσο απευθείας όσο και στους διεθνείς οργανισμούς ώστε να
κερδίσει τη μάχη «της ανάπτυξης και της προόδου».

Και μπορεί οι εμφανίσεις ύστερα από τις… προσκλήσεις του ιστορικού και
υπευθύνου για την ανακαίνιση της παλιάς Αβάνας, Ευσέβιου Λεάλ προς τον
Κωνσταντίνο Γλύξμπουργκ και του Έλληνα πρέσβη Γιώργου Κωστούλα προς τον
απόστρατο ταγματάρχη της ΕΥΠ Σάββα Καλεντερίδη, να ρίχνουν τη σκιά τους στην
ιστορική επίσκεψη… όμως είναι φανερό ότι τίποτα δεν μπορεί να διαταράξει
ουσιαστικά το θετικό κλίμα που δημιουργήθηκε από τις συνομιλίες.

Δημόσιος εναγκαλισμός. Ο χθεσινός δημόσιος – και μπροστά στα τηλεοπτικά
δίκτυα των ΗΠΑ – εναγκαλισμός του κομμουνιστή ηγέτη Φιντέλ Κάστρο (σ.σ.:
θερμές εκδηλώσεις που δεν καταγράφηκαν στην επίσκεψη του Πάπα) με ποιμενάρχες
της Ορθόδοξης Εκκλησίας καθώς και η για μία ώρα κατ’ ιδίαν συζήτηση με τον
Πατριάρχη, ύστερα από την ομιλία του τελευταίου στο διεθνές συνεδριακό κέντρο
για θέματα προστασίας περιβάλλοντος, βοηθούν τον Κουβανό πρόεδρο να σπάσει την
απομόνωση που του έχει επιβάλει η αμερικανική κυβέρνηση.

Είναι μάλιστα ενδεικτικό ότι, σε μία χρονιά που ο Αμερικανός πρόεδρος Μπους
έχει βάλει στόχο «την απελευθέρωση της Κούβας και την απομάκρυνση από την
εξουσία του Φιντέλ Κάστρο», ο Οικουμενικός Πατριάρχης συντάχθηκε με τη
«μαλακή» (με διάλογο και οικονομική ενίσχυση) και όχι τη «σκληρή» γραμμή που
υπάρχει στις ΗΠΑ για την αντιμετώπιση του μοναδικού κομμουνιστικού καθεστώτος
της Λατινικής Αμερικής.

Δεν είναι τυχαίο πάντως που, παρά τις πιέσεις που ασκήθηκαν στον Πατριάρχη να
μην επισκεφθεί την Κούβα, το γραφείο αμερικανικών συμφερόντων στην Αβάνα –
εμμέσως κατέχει τη θέση πρεσβείας – έχει καλέσει αύριο στη δεξίωσή του τον
ορθόδοξο Ποιμενάρχη.

Αναγνώριση της Ορθοδοξίας. Στο μεταξύ, ο κ. Βαρθολομαίος, μετά τα
ανοίγματα στον μουσουλμανικό κόσμο (π.χ. στο Ιράν) φαίνεται να πέτυχε ήδη με
την επίσκεψή του στην Κούβα – «πίσω» από την επίσημη αφορμή του ταξιδίου, τα
θυρανοίξια του ναού του Αγίου Νικολάου – την αναγνώριση της Ορθόδοξης
Εκκλησίας και στη Λατινική Αμερική, όπου βασίλευε μέχρι σήμερα μόνον ο
καθολικισμός. Το πέτυχε μάλιστα όταν υπήρχαν πιέσεις από το Ορθόδοξο
Πατριαρχείο της Μόσχας προς την Αβάνα, αυτό να πραγματοποιήσει το ορθόδοξο
άνοιγμα στην Κούβα.

«Ο Θεός μίλησε στην καρδιά του Κουβανού προέδρου και εκείνος έτεινε ευήκοον
ους», είπε χαρακτηριστικά ο κ. Βαρθολομαίος, ενώ ο Κουβανός ηγέτης αντέτεινε
με νόημα στον ορθόδοξο ιεράρχη: «Αντικρύζοντάς σας αντιλαμβάνεται κανείς ότι
έχει να κάνει με την ίδια την Ιστορία».

H επίσκεψη του Πατριάρχη στην Κούβα συνεχίζεται έως τη Δευτέρα. Το πρόγραμμα
περιλαμβάνει πολλές εκδηλώσεις. Αύριο Κυριακή πρόκειται να γίνουν παρουσία του
Φιντέλ Κάστρο τα θυρανοίξια του ορθόδοξου ναού του Αγ. Νικολάου, ενώ
αναμένεται να επιστρέψει την Τρίτη το πρωί στην Κωνσταντινούπολη.