Όταν τα μωρά μιλούν με τα… χέρια!

Σύμφωνα με ορισμένες έρευνες, τα μωρά που δεν είναι ακόμη σε θέση να
μιλήσουν μπορούν να ενθαρρυνθούν να εκφράσουν κάποιες επιθυμίες τους με τη
βοήθεια χειρονομιών. Ο τρόπος αυτός τα βοηθάει να επικοινωνήσουν με τους
γονείς τους όταν βρίσκονται σε ηλικία λίγων μηνών ξεπερνώντας έτσι την
αδυναμία διατύπωσης έναρθρου λόγου.

H Έμα Φάλμερ, σε ηλικία 13 μηνών. Με τη χειρονομία που κάνει (αριστερή φωτογραφία) εννοεί έναν χιμπαντζή, ενώ στη δεξιά ένα καπέλο

H Ζάκλιν Τέρνερ, που ασκεί το επάγγελμα της διερμηνέως, αγόρασε ένα βιβλίο για
να μάθει στην κόρη της, τη Ρίλεϊ, που ήταν οκτώ μηνών, μια σειρά από
χειρονομίες ώστε να μπορεί να εκφράσει αυτό που θέλει. Κάθε φορά που η Ρίλεϊ
ήθελε να πιει γάλα και δεν μπορούσε φυσικά να προφέρει τη συγκεκριμένη λέξη,
χτυπούσε τα χέρια της στην παλάμη. Όταν πάλι πεινούσε και ήθελε να φάει τα
δημητριακά που της ετοίμαζε η μητέρα της, ένωνε ταυτόχρονα τα δάχτυλά της.

Με αντίστοιχες χειρονομίες, ζητούσε μια μπάλα, ένα εικονογραφημένο βιβλίο ή
την κούκλα της. H κ. Τέρνερ ανέφερε στην εφημερίδα «The New York Times» ότι
δίδαξε τον τρόπο αυτό επικοινωνίας στην κόρη της για να την βγάλει από τη
δύσκολη θέση να πει αυτά που ήθελε όπως επίσης και να απαλλαγεί η ίδια από την
αγωνία να καταλάβει τί ζητούσει η Ρίλεϊ ανά πάσα στιγμή.

Τόσο τα μωρά που ακούν όσο και εκείνα που έχουν σοβαρά προβλήματα ακοής
μπορούν και αναπτύσσουν την ικανότητα επικοινωνίας με χειρονομίες γρηγορότερα
από ό,τι μπορούν να μιλήσουν με λέξεις. Κάνουν την κίνηση του αποχαιρετισμού
προς τη γιαγιά αρκετούς μήνες πριν καταφέρουν να πουν το «γεια». Όπως μάλιστα
τόνιζε σε ένα άρθρο της πριν λίγο καιρό η δρ Ελίζαμπεθ Μπέιτς, που ήταν
διευθύντρια στο Κέντρο Γλωσσικής Έρευνας του Πανεπιστημίου της Καλιφόρνιας,
«οι τελευταίες εξελίξεις στον χώρο των νευροεπιστημών έχουν δείξει ότι οι
περιοχές του εγκεφάλου που ελέγχουν το στόμα και την ομιλία επικαλύπτονται σε
μεγάλο βαθμό και αναπτύσσονται ταυτόχρονα με τις περιοχές εκείνες που
καθορίζουν την κίνηση των χεριών και των χειρονομιών».

Σύμφωνα με ορισμένους ειδικούς, το να διδάξει ένας γονέας στο παιδί του απλές
χειρονομίες πριν αυτό μπορέσει να μιλήσει το βοηθά να ενεργοποιήσει τη
διαδικασία της γλωσσικής επικοινωνίας. Επίσης η μέθοδος αυτή διεγείρει την
ανάπτυξη των διανοητικών του ικανοτήτων, ενώ συμβάλλει στη σταδιακή δημιουργία
πλούσιου λεξιλογίου.

Μια έρευνα που έγινε πρόσφατα στο Πανεπιστήμιο της Καλιφόρνιας στο Ντέιβις από
τους δόκτορες Λίντα Ακρέντολο και Σούζαν Γκούντγουιν έδειξε ότι μια ομάδα
παιδιών που πήγαιναν στη B’ Δημοτικού είχαν δείκτη νοημοσύνης – IQ μεγαλύτερο
κατά 12 βαθμούς από άλλους συμμαθητές τους. Τα παιδιά αυτά, σύμφωνα με τα όσα
υποστήριξαν οι ερευνητές, είχαν ενθαρρυνθεί σε ηλικία δύο ετών να εκφράζουν
διάφορες επιθυμίες τους με τη βοήθεια χειρονομιών. Επιθυμίες που δεν μπορούσαν
να διατυπώσουν λεκτικά.

Από την άλλη πλευρά ο Γιόσεφ Γκαρσία, συγγραφέας του μπεστ σέλερ «Χειρονομήστε
με το μωρό σας: Πώς να επικοινωνήσετε με βρέφη προτού μπορέσουν να μιλήσουν»,
υποστηρίζει με έρευνά του ότι με τη βοήθεια χειρονομιών η επικοινωνία γονέων –
βρεφών μπορεί να ξεκινήσει στον 8ο μήνα και όχι στον 16ο ή 18ο που συνήθως τα
μωρά αναπτύσσουν κατανοητό λόγο.

Ο ίδιος μάλιστα προσθέτει ότι τα υγιή μωρά γονέων που έχουν προβλήματα ακοής
μπορούν να συνεννοηθούν μαζί τους πολύ νωρίτερα απ’ ό,τι οι υγιείς γονείς με
τα δικά τους μωρά.

Στο εμπόριο υπάρχει πληθώρα βιβλίων και βιντεοκασετών που διδάσκουν μεθόδους
επικοινωνίας με χειρονομίες. Για κάποιους επιστήμονες, όλα αυτά δεν είναι
τίποτε άλλο από μια προσπάθεια ορισμένων να εκμεταλλευτούν την ανυπομονησία
γονέων που δεν βλέπουν την ώρα να συνομιλήσουν έστω και με αυτόν τον τρόπο με
το παιδί τους.

Μαθαίνουν ευκολότερα να εκφράζονται σωστά

«Θέλω την μπάλα μου», λέει με το δικό της τρόπο η Ρίλεϊ Τέρνερ, σε ηλικία 13 μηνών. «Χτυπάει το τηλέφωνο!», δείχνει το μωράκι στο κέντρο, ηλικίας 11 μηνών. Αριστερά, η μικρούλα αγωνίζεται να πει ότι είναι ώρα για ύπνο…

H δρ ΕΛΙΖΑΜΠΕΘ ΜΠΕΪΤΣ διευθύντρια του κέντρου Γλωσικής Έρευνας του
πανεπιστημίου της Καλιφόρνιας τόνιζε ότι αν ένας γονέας την ώρα που μιλά στο
παιδί του κάνει κάποια νοήματα ή χειρονομεί, τότε αυτό αναμφίβολα ενδυναμώνει
την επικοινωνιακή ικανότητα του παιδιού.

Αρκετοί γονείς πάντως αποφεύγουν να εφαρμόσουν μεθόδους επικοινωνίας με
χειρονομίες επειδή φοβούνται μήπως συνηθίσουν τα μωρά τους να εκφράζονται με
νοήματα ακόμη κι όταν έρθει η στιγμή να μιλήσουν. H Ζάκλιν Τέρνερ όμως
διαπίστωσε ότι με την κόρη της συνέβη το ακριβώς αντίθετο. «Όταν άρχισε να
λέει τις πρώτες της λέξεις, χρησιμοποιούσα ακόμη περισσότερο τις χειρονομίες
και η μικρή προσπαθούσε να μου απαντήσει αναζητώντας περισσότερες λέξεις». H
κόρη της, η Ρίλεϊ, είναι 20 μηνών, και έχει σύμφωνα με τη μητέρα της αρκετή
ευφράδεια ώστε να μπορεί να διατυπώνει προτάσεις τριών λέξεων. Πρόσθεσε επίσης
ότι πριν ακόμη αρχίσει να προφέρει λέξεις καταλάβαινε την εννοιολογική σημασία
ορισμένων εξ αυτών. «Γνώριζε ότι αν μου έλεγε την λέξη “παρακαλώ”, θα της
έφερνα ένα ποτήρι γάλα ή το αγαπημένο της παιχνίδι. Αντί να προφέρει τη λέξη,
μου έκανε ένα νόημα που αντιστοιχούσε σ’ αυτήν. Όταν μπόρεσε να προφέρει το
γράμμα “λ” και κατά συνέπεια τη λέξη “παρακαλώ”, σταμάτησε να κάνει την
αντίστοιχη χειρονομία».

LINKS:

* www.littlesigners.com/

* www.babysigns.com/

Επιμέλεια: Στέφανος Κρίκκης – Εύη Ελευθεριάδου