O… έρωτας κατέλαβε το Mπάουντι

Το 1787 ο Γουίλιαμ Μπλάι, ένας νεαρός αξιωματικός του Βρετανικού Ναυτικού,
συνόδευε τον καπετάνιο Τζέιμς Κουκ στα πετυχημένα του ταξίδια στον Νότιο
Ειρηνικό. Σε αναγνώριση της προσφοράς του, η Βρετανική Αυτοκρατορία τού
ανέθεσε να οδηγήσει ένα μικρό πλοίο, το Μπάουντι, από την Πολυνησία μέχρι την
Καραϊβική, μεταφέροντας τρόφιμα για να ταΐσουν τους σκλάβους στις αποικίες.
Δύο χρόνια αργότερα, η ανταρσία που εκδηλώθηκε στο κατάστρωμά του, έκανε το
Μπάουντι ένα από τα πιο διάσημα πλοία στην ιστορία.

Πολλά βιβλία, πέντε χολιγουντιανές ταινίες, ένα μιούζικαλ και δεκάδες έρευνες
έχουν προσπαθήσει να αποκαλύψουν όλα όσα συνέβησαν μεταξύ του Μπλάι και του
αξιωματικού Κρίστιαν Φλέτσερ, που κατέλαβε το πλοίο μαζί με 12 μέλη του
πληρώματος. H επικρατούσα άποψη είναι ότι ο ήρωας Φλέτσερ στασίασε ενάντια
στον δυνάστη Μπλάι, που φερόταν πολύ άσχημα στο πλήρωμα.

Μια αιτία το αλκοόλ. Ένα νέο βιβλίο παρουσιάζει την κατάσταση ανάποδα.
H Κάρολιν Αλεξάντερ στο βιβλίο της «Το Μπάουντι» περιγράφει τον Μπλάι ως ήρωα
και τον Φλέτσερ ως προδότη. Και καταλήγει πως μπορεί να έπαιξαν ρόλο οι
πειρασμοί της Ταϊτής ή το ύφος του καπετάνιου, αλλά η πραγματική αιτία ήταν το
αλκοόλ και ο εγωισμός του Φλέτσερ.

Όμως, στην ηλεκτρονική έκδοση του «Scientific American», ο συγγραφέας Μάικλ
Σέρμερ απορρίπτει αυτή την εκδοχή και προσφέρει μία επιστημονική εξήγηση της
ανταρσίας. «Τα αίτια χωρίζονται σε δύο κατηγορίες: τα άμεσα ιστορικά γεγονότα
και τα βαθύτερα εξελικτικά κίνητρα».

Τα αρχεία των πλοίων του Βρετανικού Ναυτικού, όπου καταγράφονται το μαστίγωμα
και η τιμωρία των ναυτών, δεν δείχνουν τον Μπλάι περισσότερο αυταρχικό από
τους συναδέλφους του – το αντίθετο μάλιστα. Στο πλοίο του, δύο στους 10 ναύτες
τιμωρήθηκαν με αυτό τον τρόπο με μέσο όρο ενάμισι χτύπημα, ενώ το ρεκόρ ανήκει
στον Τζορτζ Βανκούβερ, που έβαλε να μαστιγώσουν το μισό του πλήρωμα με 21
χτυπήματα.

Σεξ η άλλη αιτία. Τότε όμως, τι προκάλεσε την ανταρσία; Έναν αιώνα πριν
από τον Δαρβίνο, ο Μπλάι απέδωσε τα γεγονότα στην εξελικτική θεωρία! «Μπορώ να
εικάσω μόνο ότι οι στασιαστές βρήκαν πιο ευτυχισμένη τη ζωή με τις γυναίκες
της Ταϊτής από αυτή που είχαν στην Αγγλία. Κι αυτή είναι μάλλον η κυριότερη
αιτία».

Πράγματι, τα πληρώματα αποτελούνταν από νεαρούς άντρες στην ακμή της
σεξουαλικότητάς τους, οι οποίοι καθοδηγούμενοι από τις δυνάμεις της εξέλιξης
του είδους αναζητούσαν γυναίκες σε αναπαραγωγική ηλικία. Από όσους ταξίδεψαν
στον Ειρηνικό από το 1765 μέχρι το 1793, το 82,1% ήταν ηλικίας 12 – 30. Όταν
έφτασαν στον Νότιο Ειρηνικό, τα αποτελέσματα από εξελικτικής άποψης ήταν
αναμενόμενα. Από τους 1.556 ναύτες, οι 437 απέκτησαν αφροδίσια νοσήματα. Το
Μπάουντι είχε το υψηλότερο ποσοστό μόλυνσης με 39%.

Σκηνή από την ταινία «H ανταρσία του Μπάουντι»

Το δέλεαρ της ασωτίας. Έπειτα από 10 μήνες στη θάλασσα, ο Μπλάι βρήκε
φυσιολογική την έλξη των αντρών του από τις ντόπιες καλλονές: «Οι γυναίκες
είναι όμορφες και έχουν τη χάρη που χρειάζεται για να τις κάνει αγαπημένες και
θαυμαστές. Οι ντόπιοι αγαπούν τους δικούς μας, τους ενθαρρύνουν να μείνουν και
τους υπόσχονται μεγάλες περιουσίες. Κάτω από αυτές τις συνθήκες, δεν πρέπει να
μας εκπλήσσει το γεγονός ότι κάποιοι ναύτες και αξιωματικοί παρασύρθηκαν για
να μείνουν στο καλύτερο νησί του κόσμου, όπου δεν χρειάζεται να εργάζονται και
όπου το δέλεαρ της ασωτίας είναι πολύ ισχυρό». H επιστήμη της νευρολογίας
δείχνει ότι οι δεσμοί προσκόλλησης μεταξύ αντρών και γυναικών, ιδίως στα πρώτα
στάδια της σχέσης, καθορίζονται από χημικές ουσίες οι οποίες διεγείρουν τα
κέντρα ευχαρίστησης του εγκεφάλου, όπως ακριβώς τα ναρκωτικά.

Πραγματικός λόγος. Δέκα μήνες στη θάλασσα αδυνάτισαν τους δεσμούς των
ναυτικών με τα σπίτια τους. Νέοι ισχυροί δεσμοί, και μάλιστα σεξουαλικοί,
δημιουργήθηκαν στην Ταϊτή (που σε μερικές περιπτώσεις κατέληξαν σε
συγκατοίκηση και εγκυμοσύνες) οδηγώντας το πλήρωμα σε ανταρσία 22 μέρες μετά
την αναχώρησή του. Οι άντρες ανυπομονούσαν να ξαναδούν τις γυναίκες. Ο
Κρίστιαν Φλέτσερ σχεδίαζε επί μέρες να εγκαταλείψει το Μπάουντι πάνω σε μία
σχεδία.

Μπορεί τα φανερά αίτια της διάσημης ανταρσίας να ήταν το αλκοόλ και ο θυμός,
αλλά ο πραγματικός λόγος ήταν τα φυσιολογικά ανθρώπινα αισθήματα που
εκφράστηκαν πρωτόγονα με αμετάκλητες συνέπειες.

Το νησί τού Μπάουντι σήμερα

Το πιστό αντίγραφο του Μπάουντι που έφτιαξε το Χόλιγουντ

Το νησί Πίτκερν είναι ένα από τα πιο απομονωμένα μέρη του κόσμου.
Σήμερα, είναι το πιο απόμακρο φυλάκιο απ’ ό,τι απέμεινε από τις αποικίες της
Βρετανίας. Πρόκειται για ένα τοπίο ηφαιστειακών βράχων στο μέσο του Νότιου
Ειρηνικού. Μια μικρή προεξοχή, όχι μεγαλύτερη από δύο μίλια, που βρίσκεται σε
απόσταση 3.000 μιλίων από τη Νέα Ζηλανδία και 2.000 μιλίων από την Ταϊτή.
Επίσημα, αποτελεί βρετανικό προστατευόμενο έδαφος και διοικείται από τον
Βρετανό ανώτατο επίτροπο της Νέας Ζηλανδίας, ο οποίος είναι παράλληλα και
κυβερνήτης του νησιού.

Στο «ξεχασμένο» νησί σήμερα ζουν περίπου 40 άνθρωποι, οι περισσότεροι από τους
οποίους είναι απόγονοι του Κρίστιαν Φλέτσερ και των οκτώ στασιαστών που
αναζήτησαν καταφύγιο στο νησί τον Ιανουάριο του 1790. Το 1856, οι κάτοικοί του
αναγκάστηκαν να μετακομίσουν στο γειτονικό νησί Νόρφολκ. Κάποιοι κατάφεραν να
επιστρέψουν στο Πίτκερν.

H επικοινωνία με τον έξω κόσμο είναι σπάνια. Δεν υπάρχει αεροπορική
συγκοινωνία και τα δρομολόγια των πλοίων από τη Νέα Ζηλανδία περιορίζονται στα
τρία τον χρόνο. Τα εμπορικά που διασχίζουν τη θαλάσσια περιοχή από τη Διώρυγα
του Παναμά με κατεύθυνση την Αυστραλία ή τη Νέα Ζηλανδία προσπερνούν το
Πίτκερν σε απόσταση 30 μιλίων και σταματούν μόνο αν υπάρχει ανάγκη για
μεταφορά κάποιου ασθενούς. Το ηλεκτρικό παρέχεται από γεννήτριες και
διατίθεται μόνο εννιά ώρες την ημέρα. Οι αυτόχθονες αποφεύγουν το αλκοόλ και
είναι χορτοφάγοι. Μιλούν μια διάλεκτο, γνωστή ως Πίτκερν, συνδυασμό της
αγγλικής και της πολυνησιακής γλώσσας. Κύρια πηγή εισοδήματος είναι η πώληση
των περιζήτητων γραμματοσήμων τους.

Επιμέλεια: Στέφανος Κρίκκης – Εύη Ελευθεριάδου