Λίγες μεγάλες τράπεζες θα μείνουν στην Eλλάδα

Θεόδωρος Καρατζάς: Θα υπάρχει σχετικά μικρός αριθμός πραγματικά μεγάλων τραπεζών, αλλά παράλληλα θα λειτουργούν με επιτυχία και αρκετές μικρές, συχνά εξειδικευμένες σε συγκεκριμένους τομείς

Λίγες μεγάλες τράπεζες θα παραμείνουν στην Ελλάδα το επόμενο διάστημα. Μαζί
τους θα λειτουργούν και αρκετές μικρότερες, αλλά θα παρέχουν εξειδικευμένες
υπηρεσίες. Αυτό τονίζει σε συνέντευξή του στην «ΟΙΚΟΝΟΜΙΑ» ο διοικητής της
Εθνικής Τράπεζας κ. Θεόδωρος Καρατζάς, ο οποίος πιστεύει ότι ο κύκλος των
συγχωνεύσεων στο ελληνικό τραπεζικό σύστημα δεν έχει κλείσει, καθώς προβλέπει
ότι η τραπεζική αγορά θα συνεχίσει να εξελίσσεται δυναμικά.

Θεωρεί ότι το μέγεθος μιας τράπεζας αποτελεί σημαντικό παράγοντα. Όμως, ακόμα
σημαντικότερος παράγοντας είναι η δυνατότητα κάθε τράπεζας να προσαρμόζεται
στις νέες προκλήσεις και προτρέπει τις ελληνικές τράπεζες να εκσυγχρονίζονται
διαρκώς, ισχυροποιώντας την κεφαλαιακή τους βάση και αναζητώντας νέες αγορές
επέκτασης των δραστηριοτήτων τους, τόσο στην Ελλάδα όσο και στο εξωτερικό.

Το νέο σκηνικό

– Θεωρείτε ότι το ελληνικό τραπεζικό σύστημα έχει πλέον «ισορροπήσει»;

Ο τραπεζικός τομέας είναι από τους πιο δυναμικούς τομείς οικονομικής
δραστηριότητας. Είναι αλήθεια ότι τα τελευταία χρόνια είχαμε την ευκαιρία να
δούμε αρκετές συγχωνεύσεις μεταξύ τραπεζών στην Ελλάδα. Όμως αυτό δεν είναι
κάτι το νέο. Σας θυμίζω ότι ακόμα και τη δεκαετία του ’50 ή του ’60
πραγματοποιούνταν τραπεζικές συγχωνεύσεις (όπως για παράδειγμα η συγχώνευση
της τότε Τράπεζας Αθηνών στην Εθνική), ενώ τη δεκαετία του ’70 σημειώθηκε και
σημαντική είσοδος ξένων τραπεζών στην ελληνική αγορά. Πιστεύω λοιπόν ότι η
ελληνική τραπεζική αγορά θα συνεχίσει να εξελίσσεται δυναμικά, όπως έκανε
μέχρι σήμερα, χωρίς βέβαια να είναι δυνατό να προβλέψει κανείς με ακρίβεια
πότε θα σημειωθούν συγχωνεύσεις και ποιες. Πάντως, η προσωπική μου εκτίμηση,
όπως έχω ξαναπεί, είναι ότι θα παρατηρηθεί και στην Ελλάδα η «ποικιλία
μεγέθους» τραπεζών που βλέπουμε σε όλες τις ανεπτυγμένες χώρες. Με άλλα λόγια,
θα υπάρχει σχετικά μικρός αριθμός πραγματικά μεγάλων τραπεζών, αλλά παράλληλα
θα λειτουργούν με επιτυχία και αρκετές μικρές, συχνά εξειδικευμένες σε
συγκεκριμένους τομείς τράπεζες.

Οι στόχοι της Εθνικής

– Ποια είναι τα σχέδιά σας για το μέλλον της Εθνικής;

Κύριος σκοπός μας σήμερα είναι η περαιτέρω αύξηση της λειτουργικής κερδοφορίας
της τράπεζας και του ομίλου. Αυτό θα επιτευχθεί με την εδραίωση της ηγετικής
μας θέσης τόσο στην ελληνική αγορά όσο και στις αγορές των κρατών όπου
αναπτύσσουμε τις δραστηριότητές μας, μέσω της εισαγωγής νέων προϊόντων αλλά
κυρίως μέσω της παροχής υπηρεσιών υψηλής ποιότητας. Σκοπός μας είναι η
ικανοποίηση της πελατείας μας, είτε πρόκειται για μεγάλους επιχειρηματικούς
ομίλους είτε πρόκειται για επιχειρήσεις μεσαίου μεγέθους είτε πρόκειται για
τους απλούς πολίτες.

Οι διεθνείς δραστηριότητες του ομίλου πρόκειται να συνεισφέρουν ακόμα
περισσότερο στην κερδοφορία μας τα επόμενα χρόνια. Στον όμιλο της Εθνικής
ανήκουν σήμερα η μεγαλύτερη τράπεζα στα Σκόπια, η δεύτερη μεγαλύτερη τράπεζα
στη Βουλγαρία και πολύ σημαντικές μονάδες στη Ρουμανία, τη Σερβία και την
Αλβανία. Παράλληλα, η θυγατρική μας στη Νέα Υόρκη έχει εξελιχθεί σε μία από
τις πιο σημαντικές τράπεζες στις περιοχές των ΗΠΑ που δραστηριοποιείται.

Τέλος, ένας τομέας στον οποίο έχουμε δώσει βαρύτητα και από τον οποίο
περιμένουμε μεγάλη απόδοση τα επόμενα χρόνια είναι η διαχείριση περιουσίας
πελατών.

Το κέρδος της επέκτασης

– Αναφέρεστε συχνά στη διεθνή επέκταση της Εθνικής. Αλήθεια,
τι κερδίζει τελικά η Εθνική Τράπεζα από αυτή την επέκτασή της;

Το κύριο χαρακτηριστικό των τελευταίων δέκα ετών παγκοσμίως είναι η
διεθνοποίηση των αγορών. Μέσα σε αυτό το εξελισσόμενο περιβάλλον, μια εταιρεία
με την ιστορία και τη δυναμική της Εθνικής Τράπεζας δεν μπορεί να μείνει
περιορισμένη εντός των ελληνικών συνόρων. Άλλωστε, η Εθνική Τράπεζα δεν ήταν
ποτέ περιορισμένη μόνο στην ελληνική αγορά. Το περασμένο έτος εορτάσαμε τα 100
χρόνια συνεχούς παρουσίας μας στο Λονδίνο, ενώ η παρουσία μας στις ΗΠΑ, τον
Καναδά, τη Γαλλία, τη Γερμανία και τη Νότιο Αφρική έχει εδραιωθεί εδώ και
δεκαετίες.

Τα τελευταία χρόνια παρουσιάσθηκαν νέες ευκαιρίες, κυρίως στις γειτονικές μας
χώρες της Νοτιοανατολικής Ευρώπης. Οι αγορές των χωρών αυτών είναι, εν
δυνάμει, πολύ μεγαλύτερες από την ελληνική αγορά. H στρατηγική μας είναι να
εκμεταλλευτούμε την τεχνογνωσία και οικονομική ευρωστία του ομίλου,
προκειμένου να εισέλθουμε σε αυτές τις πολλά υποσχόμενες νέες αγορές και να
αναπτυχθούμε περαιτέρω μαζί τους. H επένδυση αυτή έχει ήδη αρχίσει να
αποδίδει. Είναι αξιοσημείωτο ότι σήμερα οι δραστηριότητές μας εκτός της
Ελλάδος εισφέρουν περίπου το 23% των συνολικών κερδών του ομίλου.

Ο επόμενος στόχος είναι να εδραιώσουμε την παρουσία μας σε αυτές τις χώρες, να
ενισχύσουμε τη συνοχή και τις συνέργειες ανάμεσα στις νέες θυγατρικές μας και
τις εταιρείες του ομίλου μας στην Ελλάδα, να ολοκληρώσουμε τη μεταφορά της
τεχνογνωσίας μας και την ανάπτυξη των πιο κερδοφόρων δραστηριοτήτων σύμφωνα με
τις ανάγκες κάθε τοπικής αγοράς και να αναπτύξουμε το τοπικό προσωπικό μας για
το καλό όχι μόνο του ομίλου της Εθνικής αλλά και των τοπικών κοινωνιών. Με μια
κουβέντα, η πραγματική δουλειά στο διεθνές μας δίκτυο τώρα αρχίζει!

– Έχετε υπηρετήσει ως διοικητής της Εθνικής Τράπεζας επί οκτώ χρόνια.
Πρόκειται για μια από τις μακροβιότερες διοικήσεις των τελευταίων
δεκαετιών. Είστε ικανοποιημένος με τα αποτελέσματα της πολιτικής που
ακολουθήσατε στην τράπεζα κατά το μακρύ αυτό χρονικό διάστημα;

Όταν εγώ και οι συνεργάτες μου αναλάβαμε τη διοίκηση της Εθνικής Τράπεζας, το
1996, το όραμά μας ήταν πρώτα να εξυγιάνουμε το χαρτοφυλάκιό της, έπειτα να
ενισχύσουμε την πρωταγωνιστική της θέση στην ελληνική τραπεζική αγορά και
τέλος να επιτύχουμε τη μεγέθυνση και διεθνοποίηση των εργασιών της, έτσι ώστε
να την καταστήσουμε έναν ισχυρό παίκτη στην αγορά της Νοτιοανατολικής Ευρώπης.

Μπορώ, λοιπόν, να πω ότι αισθάνομαι απόλυτα δικαιωμένος από τα αποτελέσματα
της πολιτικής που ακολουθήσαμε όλα αυτά τα χρόνια. Ανασχεδιάσαμε τη στρατηγική
του ομίλου, πιστέψαμε στις δυνατότητές μας και κερδίσαμε, με το όραμα, τη
δουλειά και τα αποτελέσματά μας, τόσο τον Έλληνα όσο και τον Ευρωπαίο πελάτη.

Ανάκαμψη της ευρωπαϊκής οικονομίας

Σε ερώτηση για το πώς βλέπει να διαμορφώνονται οι οικονομικές συνθήκες στη
ζώνη του ευρώ – και, κατ’ επέκταση, η ισοτιμία ευρώ/δολαρίου και τα επιτόκια
του ευρώ – ο κ. Καρατζάς απάντησε:

«Είναι προφανές ότι θα ήταν υπερβολικά ριψοκίνδυνο να δοκιμάσει κανείς να
κάνει ακριβείς προβλέψεις σχετικά με τις συναλλαγματικές ισοτιμίες ή τις
μελλοντικές κινήσεις των επιτοκίων. H προσωπική μου εκτίμηση είναι ότι η
οικονομία στη ζώνη του ευρώ θα δείξει μεγαλύτερο δυναμισμό μετά το δεύτερο
εξάμηνο του τρέχοντος έτους. Πιστεύω ότι η Ευρωπαϊκή Κεντρική Τράπεζα θα
καθορίσει την πολιτική των επιτοκίων της και φέτος λαμβάνοντας υπόψη τον
πληθωρισμό στην ευρωζώνη και τις συναλλαγματικές ισοτιμίες του ευρώ. Δεν
αναμένω μεγάλες πληθωριστικές πιέσεις στην ευρωζώνη αυτό το έτος. Αλλά είναι
δύσκολο να προβλέψει κανείς, αυτή τη στιγμή, πώς θα κινηθούν οι αγορές του
συναλλάγματος και πώς θα αντιδράσει η Ευρωπαϊκή Κεντρική Τράπεζα».

Νέα δεδομένα, νέες προκλήσεις

Οι εξελίξεις πιέζουν τις τράπεζες να γίνουν πιο ευέλικτες, τονίζει ο κ.
Καρατζάς, ενώ έχει αλλάξει και ο τρόπος που συμπεριφέρεται ο Έλληνας πελάτης,
σήμερα.

«Θεωρώ ότι η συμπεριφορά του Έλληνα τραπεζικού πελάτη έχει αλλάξει ριζικά. H
μεγάλη πτώση των επιτοκίων, που έχει συντελεστεί τα τελευταία χρόνια λόγω της
εισόδου της Ελλάδος στη ζώνη του ευρώ, έχει οδηγήσει σε αλματώδη αύξηση των
τραπεζικών εργασιών. Παράλληλα, η σταδιακή ενοποίηση των αγορών αυξάνει τον
ανταγωνισμό από το εξωτερικό, ιδιαίτερα στη χρηματοδότηση μεγάλων
επιχειρήσεων. Αυτές οι εξελίξεις πιέζουν τις τράπεζες να γίνουν περισσότερο
ευέλικτες. Ο πελάτης αναζητεί ολοκληρωμένη λύση, γρήγορη εξυπηρέτηση και σωστά
τιμολογημένα προϊόντα. Οι ελληνικές τράπεζες θα πρέπει, λοιπόν, να είναι σε
θέση κάθε στιγμή να ανταποκριθούν στις νέες προκλήσεις, εκσυγχρονίζοντας
διαρκώς τις διαδικασίες και λειτουργίες τους, ισχυροποιώντας την κεφαλαιακή
τους βάση και αναζητώντας νέες αγορές επέκτασης των δραστηριοτήτων τους, τόσο
στο εσωτερικό όσο και το εξωτερικό.

Το μέγεθος της τράπεζας είναι ιδιαίτερα σημαντικός παράγοντας. Όμως, πιστεύω
ότι εξίσου σημαντικός παράγοντας, αν όχι μεγαλύτερος, θα είναι η δυνατότητα
που έχει κάθε οργανισμός να μεταβάλει γρήγορα τις λειτουργικές δομές του και
να προσαρμόζεται στις νέες προκλήσεις. Γι’ αυτόν ακριβώς τον λόγο είμαι
πεπεισμένος ότι η δουλειά που έχουμε κάνει τα τελευταία χρόνια στην Εθνική
Τράπεζα, είναι ιδιαίτερα σημαντική, τόσο για το παρόν όσο και για το μέλλον
της».