MAPTIN ZAKΣ «Οι άνθρωποι σήμερα δεν έχουν δική τους άποψη»

«Δεν εκφράζω μοραλιστικές απόψεις με τα τραγούδια μου», λέει ο Μάρτιν Ζακς των Tiger Lillies. «Και στις παραστάσεις μού αρέσει να οδηγώ τους ανθρώπους σε περίεργα μέρη. Μπορεί να προσπαθώ να τους αποπροσανατολίσω, αυτό όμως δεν σημαίνει ότι θέλω να βασανιστούν. Απλά θέλω να τους ψυχαγωγήσω»

Πέρυσι ενθουσίασαν τους Αθηναίους. Τους έκαναν να στηθούν στην ουρά, να
χτυπήσουν τηλέφωνα σε φίλους. Σε χρόνο-ρεκόρ η φήμη των Tiger Lillies, «το
ανατρεπτικό, καθηλωτικό καμπαρέ της μεσοπολεμικής decadencia, που είχε και
κάτι από τσίρκο και κάτι από Τομ Γουέιτς» έκανε τον γύρο της πόλης. H μαύρη
ατμόσφαιρα του σόου, η λιτή αισθητική του, σε συνδυασμό με τη σπαρακτική φωνή
«καστράτο» του ιδρυτή τού γκρουπ, Μάρτιν Ζακς, κατάφερε να μεταφέρει στην
πλατεία ένα ρίγος και ας μην καταλαβαίναμε τους στίχους του.

«Μα και εγώ όταν άκουγα την Εντίθ Πιάφ ή τον Ζακ Μπρελ, με συγκινούσαν βαθιά
και ας μην ήξερα τι έλεγαν», απαντάει όταν του το επισημαίνω. «H μουσική είναι
συναίσθημα. Μετά έρχονται όλα τα άλλα».

Ο κύριος Ζακς, που αυτή την εποχή βρίσκεται μαζί με τους Tiger Lillies εν μέσω
περιοδείας, είναι ευγενέστατος και με χιούμορ στην άλλη άκρη της γραμμής.
Καθόλου το στυλ του χορτασμένου από τις πολλές συνεντεύξεις καλλιτέχνη, που
διεκπεραιώνει άλλη μία υποχρέωση. Αν κατάλαβα, δεν είναι πολύς καιρός από τότε
που οι Tiger Lillies βγήκαν από τα όρια των μικρών, αντεργκράουντ γκρουπ που
παίζουν «σε μπαρ, σε μικρούς χώρους γενικά, που κάποιος ανοίγει την πόρτα και
μπαίνει μέσα».

Και πώς ξέφυγαν από την κλίμακα αυτή;

«Μας ανακάλυψε πριν από τρία χρόνια ένας παραγωγός, φτιάξαμε ένα μεγαλύτερο
σόου και τότε έγινε το μεγάλο μπουμ. Παίξαμε στο Λονδίνο, στο “West End”, μετά
πήγαμε στην Αμερική, στον Σαν Φρανσίσκο και στη Νέα Υόρκη και από εκεί και
πέρα, Αυστραλία, Άπω Ανατολή, Ρωσία… Έτσι είναι τα πράγματα. Άμα παίζεις σε
ένα μπαρ, δεν είσαι καλός. Μόνον όταν παίζεις σε ένα κόνσερτ χολ γίνεσαι κάτι.
Οι άνθρωποι σήμερα δεν έχουν δική τους άποψη. Πρέπει να τους πουν οι
δημοσιογράφοι, οι διαφημιστές, τα περιοδικά τι είναι καλό και τι δεν είναι».

Ο Μάρτιν Ζακς γεννήθηκε στο Slough της Βρετανίας και από πολύ νεαρή ηλικία
αποφάσισε να ασχοληθεί με τη μουσική. H φωνή του, η λεπτή κόντρα τενόρου φωνή,
είναι ένα «δώρο» που επίσης ανακάλυψε μικρός. «Μάλλον είναι το σχήμα του
λαιμού μου έτσι», λέει. «Για μένα είναι πολύ απλό και φυσικό να τραγουδάω με
αυτόν τον τρόπο. Νιώθω πιο άνετα όταν τραγουδάω παρά όταν βγαίνω έξω και
πρέπει να μιλάω όπως με ακούτε εσείς τώρα».

Στην αρχή ασχολήθηκε με το πιάνο και την κιθάρα. Στα 29 του αγόρασε το πρώτο
του ακορντεόν. Φωνή «καστράτου» και ακορντεόν ήταν ένας καλός συνδυασμός για
να τον κάνουν να ξεχωρίσει από τη μάζα. Το 1989 δημιούργησε τους Tiger
Lillies, έπειτα από αγγελία που έβαλε στην εφημερίδα. Το προκλητικό τρίο των
μπαρ και των μικρών κλαμπ, που ανέδυε κάτι από ατμόσφαιρα βερολινέζικου
καμπαρέ του μεσοπολέμου – Martin Jacques ακορντεόν και φωνή, Adrian Stout
κοντραμπάσο και ντραμς ο Adrian Huge -, άρχισε τις περιπλανήσεις του ανά τη
Βρετανία. «Δεν ήταν εύκολα χρόνια», λέει ο Μάρτιν Ζακς. «Αναγκαζόμασταν να
παίζουμε σε μέρη όπου ο άλλος είναι μεθυσμένος και δεν δίνει δεκάρα για σένα.
Έπρεπε να βγάζουμε λίγα λεφτά για να ζούμε».

Εκείνος, φτωχός πλην όμως επίμονος και ικανός, ζούσε στο Σόχο, πάνω από έναν
οίκο ανοχής, και έγραφε διαρκώς τραγούδια για ανθρώπους του περιθωρίου. Για
εγκλήματα, για χαμένες ψυχές, για τη σκοτεινή πλευρά της ζωής.

Για εσάς ο στίχος είναι πολύ σημαντικός. Γιατί είναι τόσο «μαύρα» τα θέματά
σας;

«Τι να σας πω, δεν ξέρω. Πάντα με ενθουσίαζαν ιστορίες με γκάνγκστερ, με
φόνους, με πόρνες, με ανθρώπους που ζουν στον δρόμο, γενικά η μαύρη πλευρά της
ζωής. Αλλά δεν είμαι ο μόνος. Μεγάλοι συγγραφείς, σκηνοθέτες, ζωγράφοι
εμπνέονται από τέτοια θέματα. Ακολουθώ και εγώ μια παλιά παράδοση μάλλον».

«Πάντα με τραβούσαν η ανασφάλεια και ο κίνδυνος»

Ο τελευταίος τους δίσκος, «The Sea», είναι εμπνευσμένος από τη θάλασσα. «Η
θάλασσα, για μένα, είναι συνδεδεμένη με τη διαρκή αλλαγή», λέει ο Μάρτιν Ζακς.
Έτσι γίνεται και ένας κύκλος με τα θέματα που πάντα με ενέπνεαν, τον κόσμο των
τσιγγάνων, των τσίρκων, των ναυτικών… Ο ναυτικός που πηγαίνει από λιμάνι σε
λιμάνι, από μπουρδέλο σε μπουρδέλο, διαρκώς μέσα στην αβεβαιότητα, διαρκώς για
να ανακαλύψει κάτι καινούργιο. Κίνδυνος, ανασφάλεια, αλλαγή, θάνατος, είναι
πράγματα που πάντα με τραβούσαν».

Οι δίσκοι σας βγαίνουν σε δική σας παραγωγή;

«Από τους 14 δίσκους μας, οι 11 είναι σε δική μας παραγωγή. Μα τι να κάνουμε
εμείς με τις πολυεθνικές; Μόνο τα λεφτά τούς νοιάζουν. Αν έχουν τον δίσκο μας
από τη μια και ένα ωραίο στήθος από την άλλη, τι νομίζετε ότι θα πουλήσουν,
εμάς; Εγώ προσπάθησα να κάνω πλαστική αλλά δεν μου πήγαινε…».

INFO

Tiger Lillies, από 30 Ιανουαρίου για 10 μόνο παραστάσεις, στη θερμαινόμενη
τέντα του «Big Top Theatre» (δίπλα στο «Allou Fun Park», στου Ρέντη, τηλ. 210-4906.300).