Γουρούνια με… ευαισθησίες

Την επόμενη φορά που θα χάσετε την ψυχραιμία σας και θα βρεθείτε στη
δυσάρεστη θέση να αποκαλέσετε κάποιον… γουρούνι, ίσως θα πρέπει να το
ξανασκεφτείτε: Έχουν και τα γουρούνια αισθήματα, λένε οι επιστήμονες. Μάλλον
το ζώο θα προσβάλετε!

Πριν από τρία χρόνια, η οικογένειά μου κι εγώ βρισκόμασταν στο Όκλαντ της Νέας
Ζηλανδίας κι ακούσαμε για ένα θηλυκό γουρούνι που ζει στην παραλία. Ήταν
διάσημη: μαθητές την επισκέπτονταν, είχε προταθεί για δήμαρχος… Είχαμε
ακούσει πολλές ιστορίες γι’ αυτή την καταπληκτική γουρουνίτσα που της άρεσε να
πηγαίνει για μπάνιο νωρίς το πρωί, όταν η θάλασσα είναι πιο ήσυχη, και να έχει
παιδιά γύρω της, αρκεί να της χάιδευαν την κοιλιά προτού φύγουν. Ήταν
πεντακάθαρη, καλότροπη, ευαίσθητη, έξυπνη και ευγενική με τους ξένους. Όταν
τελικά τη συναντήσαμε, είδαμε ότι δεν θα μπορούσαμε να ψάξουμε για καλύτερο
γείτονα ή πρεσβευτή για τα ζώα των αγροκτημάτων. Ο συναισθηματικός της κόσμος
έβγαινε στην επιφάνεια. Σου επέτρεπε να ξέρεις τι ένιωθε, τις περισσότερες
φορές ήταν έκδηλο από το χαμόγελο στο πρόσωπό της, ιδιαίτερα όταν κολυμπούσε ή
έπαιζε με τους μικρούς ανθρώπινους φίλους της.

Μυστήριο όμως κάλυπτε άλλες πλευρές της. Ήταν ευαίσθητη στη μουσική και της
άρεσε να ακούει βιολί. Φαινόταν να απολαμβάνει ιδιαίτερα τη μουσική στην
παραλία τις νύχτες που το φεγγάρι γέμιζε. Μια τέτοια νύχτα με πανσέληνο τη
φωτογράφισε κάποιος πρόσφατα, την ώρα που έβγαζε τους πιο γλυκούς της ήχους. H
φωτογραφία της Πίγκλετ (όπως ονομάζεται) να τραγουδά είναι η απόδειξη της
ειδικής σχέσης της με τη μουσική, το νερό, τη νύχτα και το φεγγάρι.

Αυτός είναι παράλληλα άλλος ένας λόγος να πιστέψουμε ότι πολλά ζώα – κυρίως οι
χοίροι – μπορεί να έχουν αισθήματα που οι άνθρωποι δεν γνώρισαν μέχρι τώρα.
Ίσως αν ακούσουμε προσεκτικά τα τραγούδια της Πίγκλετ και των ξαδέλφων της τις
νύχτες στο φεγγάρι, να μάθουμε ακόμη και για αισθήματα που θα μπορούσαν να μας
προσφέρουν μια νέα, άγνωστη αίσθηση ευχαρίστησης.

Ένα παλιό αγγλικό γνωμικό λέει: «Τα σκυλιά κοιτάζουν ψηλά για να σε δουν, οι
γάτες χαμηλά, τα γουρούνια ευθεία». Υπάρχει κάποια αλήθεια σ’ αυτό. Είναι
περίπου του ίδιου μεγέθους μ’ εμάς και μας μοιάζουν σε πολλά. Τα όργανά τους
έχουν τόσες ομοιότητες με τα δικά μας που καρδιακές βαλβίδες χρησιμοποιούνται
για την αντικατάσταση των δικών μας.

Το γεγονός ότι τα γουρούνια γίνονται εξαιρετικά φιλικά μ’ εμάς, αν τους
δώσουμε μισή ευκαιρία, μοιάζει με θαύμα, αν σκεφτούμε πώς τα αντιμετωπίζουμε.
Ίσως κατά βάθος να γνωρίζουν ότι μας μοιάζουν…

Πρέπει κανείς να αναρωτηθεί γιατί ο χοίρος περιφρονείται τόσο από Εβραίους και
Μουσουλμάνους. Είναι το κρέας του που προκαλεί δυσπιστία ή το ίδιο το ζώο;
Μάλλον το πρώτο, πιστεύουν οι περισσότεροι, ισχυριζόμενοι ότι το χοιρινό κρέας
είναι τόσο ευπαθές, ώστε οι ασθένειες από τις οποίες προσβλήθηκαν οι άνθρωποι
τούς έκαναν να το αποφεύγουν. Ο ειδικός στην εξημέρωση των ζώων F.Ε. Zeuner,
όμως, απορρίπτει αυτή την άποψη, επισημαίνοντας ότι το χοιρινό δεν είναι
περισσότερο ευπαθές από τα υπόλοιπα κρέατα στις θερμές χώρες και υπάρχουν
τροπικά νησιά όπου το χοιρινό είναι η βασική τροφή.

Όνειρα καλοκαιρινής νύχτας

Οι άνθρωποι υπήρξαν ανέκαθεν απρόθυμοι να αναγνωρίσουν τις ομοιότητες με τα
γουρούνια. Οι ομοιότητες αυτές, όμως, είναι υπαρκτές. Όπως κι εμείς, τα
γουρούνια ονειρεύονται και μπορούν να διακρίνουν χρώματα. Είναι κοινωνικά.
(Τις θερμές νύχτες του καλοκαιριού στριμώχνονται το ένα δίπλα στο άλλο για
τρυφερότητα και για κάποιο λόγο τούς αρέσει να κοιμούνται… μύτη με μύτη.) Τα
θηλυκά δημιουργούν σταθερές οικογένειες, μητριαρχικές, με τα παιδιά τους και
τους θηλυκούς συγγενείς. Στα μικρά αρέσει να παίζουν, όπως συμβαίνει με τα
παιδιά, να κυνηγούν το ένα το άλλο, να παίζουν πόλεμο, αγάπη, να τρέχουν στους
λόφους…

Όπως και οι άνθρωποι, είναι παμφάγα. Αν και συχνά τούς ταΐζουν σκουπίδια, το
φαγητό επιλογής τους είναι παρόμοιο με το δικό μας. H Κιμ Στέρλα, από το
καταφύγιο ζώων Animal Place της Καλιφόρνιας, μου λέει ότι όταν προσφέρει
μάνγκο και μπρόκολο, προτιμούν το μάνγκο. Εξηγεί ότι έχουν την αίσθηση του
γλυκού κι ένα γλύκισμα προτιμάται από ένα υγιεινό λαχανικό. Σας θυμίζει
κάποιον;

Όταν πρόσφατα επισκέφτηκα τη φάρμα Animal Rescue στο Κέιμπριτζ, μου σύστησαν
τον Γουίγκι, έναν τεράστιο αρσενικό χοίρο. Όταν τον είδα, διάλεγε μαλακό σανό
που το έστρωνε στο έδαφος φτιάχνοντας το αυτοσχέδιο κρεβάτι του.
Διαμαρτυρήθηκε όταν με αντιλήφθηκε και με κάρφωσε με τα μάτια του. Ήταν
περίεργο, σαν να συναντάς κάποιον στον δρόμο ο οποίος κάτι σου θυμίζει αλλά
δεν μπορείς να ανακαλέσεις τι είναι αυτό. Απέστρεψα το βλέμμα για ένα λεπτό,
ενοχλημένος από τη γυμνή οικειότητα της ματιάς του…

Το βιβλίο του ψυχαναλυτή Jeffrey Masson «The Pig Who Sang to the Moon»
θα κυκλοφορήσει από τις εκδόσεις Jonathan Cape.

LINK:

* www.timesonline.co.uk/weekendreview

ΕΠΙΜΕΛΕΙΑ: Ρένα Δημητρίου