4 νάρκες στον δρόμο του Γιώργου

Την περασμένη Τετάρτη που η Νέα Δημοκρατία παρουσίαζε το πρόγραμμά της για
την υγεία, εκεί γύρω στις 4 το απόγευμα, ο υπουργός Τύπου Χρ. Πρωτόπαπας
επικοινώνησε με τον υπουργό Υγείας Κώστα Στεφανή και του ζήτησε «να ετοιμάσει
μια απάντηση στο πρόγραμμα και στα όσα είπε ο Καραμανλής».

Ο υπουργός Υγείας συμφώνησε, και η επόμενη συνεννόηση ήταν «για τις κάμερες».
Ο Χρ. Πρωτόπαπας ενημέρωσε τον κ. Στεφανή ότι θα του στείλει κάμερες «για να
παίξει η απάντηση και στην τηλεόραση». Οι κάμερες ήταν στο υπουργείο Υγείας
γύρω στις 4.30 το απόγευμα, αλλά ο κ. Στεφανής δεν κατάφερε να κάνει τη δήλωσή
του παρά μόνο εκεί γύρω στις 7 παρά, και ενώ τα δελτία ειδήσεων ήταν στην
τελική φάση προτού βγουν στον αέρα. Το αποτέλεσμα; H απάντηση της κυβέρνησης
στο πρόγραμμα της N.Δ. είτε «έπαιξε» ελάχιστα είτε δεν μεταδόθηκε καθόλου.

«Ευτυχώς που υπήρχε η εικόνα του Γιώργου να περπατάει στους δρόμους
της Αθήνας και να του μιλάνε οι περαστικοί», σχολίασε αργότερα ένα
στέλεχος του επικοινωνιακού επιτελείου της κυβέρνησης.

H δυναμική. Ευτυχώς. Αλλά αν ο Γ. Παπανδρέου δεν αποφάσιζε να
περπατήσει από το Μέγαρο Μαξίμου ώς το γραφείο του στο υπουργείο Εξωτερικών
(προκειμένου να αναπληρώσει τις χαμένες, λόγω φόρτου εργασίας, διαδρομές στο
τζόγκινγκ), ούτε αυτή η εικόνα θα υπήρχε, και η N.Δ. θα κυριαρχούσε στα
κανάλια. Οι προσεκτικοί παρατηρητές των εξελίξεων θεωρούν ότι αυτός ακριβώς
είναι και ο μεγάλος κίνδυνος για τον κ. Παπανδρέου. Ενώ ο ίδιος είναι φανερό
ότι έχει αναπτύξει μια τεράστια δυναμική, «πίσω δεν υπάρχει τίποτε ή σχεδόν
τίποτε», σχολιάζουν. Υπάρχει μια κυβέρνηση που δουλεύει με αργούς ρυθμούς
(στους «ρυθμούς της ήττας» του προηγούμενου διαστήματος), δεν έχει γρήγορα
ανακλαστικά, και επιπλέον δείχνει ξεκομμένη από την προσπάθεια που γίνεται.
Παρακολουθεί την προσπάθεια του Γιώργου Παπανδρέου ως τρίτος και σαν να
πρόκειται για κάτι που δεν την αφορά. Είναι κοινό μυστικό ότι υπουργοί στις
συζητήσεις τους αναγνωρίζουν μεν ότι «κάτι γίνεται» ή στην καλύτερη περίπτωση
«φαίνεται να πηγαίνουμε καλά», αλλά όλοι θα βρουν να πουν και έναν… κακό
λόγο για τον κ. Παπανδρέου και το περιβάλλον του.

«Επιτελείο». Οι πιο συνηθισμένες «επισημάνσεις» είναι ότι «ο Γ.
Παπανδρέου δεν έχει επιτελείο», ότι «δεν είναι δυνατόν να επικαλείται την
ανανέωση και να έχει γύρω του στελέχη της παλιάς φρουράς του Ανδρέα
Παπανδρέου», ότι «δεν μιλάει με τους μεγάλους», κ.ά. Τα σχόλια αυτά είναι λίγο
– πολύ γνωστά σε έναν ευρύ κύκλο στελεχών, και όπως είναι φυσικό είναι και σε
γνώση του μελλοντικού προέδρου του ΠΑΣΟΚ. Τον ενοχλούν; «Τα θεωρεί
αναμενόμενα» απαντάει ένας από τους συνεργάτες του και προσθέτει: «Είναι
φυσικό, κάτι που έρχεται και αλλάζει τις σταθερές και τα δεδομένα να
δημιουργεί αντιδράσεις».

Πάντως, για τους πολιτικούς αναλυτές, ο κ. Παπανδρέου αντιμετωπίζει αυτή την
ώρα τέσσερις πραγματικά σοβαρούς κινδύνους:

1. Να πιστέψει ο ίδιος ότι σήμερα, πενήντα ημέρες πριν από τις εκλογές,
όλα έχουν τελειώσει – το δείχνουν και οι δημοσκοπήσεις. Να παρασυρθεί δηλαδή
από το κλίμα της αισιοδοξίας και να χαλαρώσει την προσπάθεια.

2. Να υποχωρήσει στις πιέσεις και να αρχίσει να υπερασπίζει επιλογές
της κυβέρνησης στο ασαφές πλαίσιο ενός έργου το οποίο βάλλεται.

3. Να βραχυκυκλωθεί από παλιά και νέα στελέχη ενός συστήματος εξουσίας
που απέρχεται, και να χάσει την επαφή του με τον λαό, στον οποίο έχουν
καλλιεργηθεί μεγάλες προσδοκίες.

4. Να συνεχίσει να μιλάει γενικά και αόριστα για την αναγκαιότητα των
αλλαγών, χωρίς να προσδιορίζει συγκεκριμένα πράγματα. Κι αυτό πρέπει να το
κάνει άμεσα – οι προχθεσινές δημοσκοπήσεις το κατέδειξαν πέραν πάσης
αμφισβήτησης.

Από εκεί και πέρα μένει στον ίδιο να αποδείξει ότι μπορεί. Κι ότι ξέρει
βέβαια. Γιατί θα είναι κρίμα να ξεφουσκώσει αυτή η πρωτόγνωρη λαϊκή συσπείρωση
που παρατηρείται γύρω του, και η οποία προφανώς υπερβαίνει το συρρικνωμένο, τα
τελευταία χρόνια, πλαίσιο απήχησης του ΠΑΣΟΚ. Είναι στοίχημα ζωής γι’ αυτόν,
και το παρήγορο είναι ότι ο ίδιος το αντιλαμβάνεται πλήρως…

«H μετεκλογική κυβέρνηση θα δώσει απαντήσεις σε όλα»

Το βασικό πολιτικό ερώτημα που υπάρχει – σύμφωνα με τους πολιτικούς
παρατηρητές – είναι αν οι νάρκες στον δρόμο του Γιώργου, καθώς και η στάση των
«παλαιών» στελεχών συνιστούν κίνδυνο για τον Γιώργο Παπανδρέου. Οι συνεργάτες
του υποστηρίζουν «όχι». Κι εκείνοι που τον ξέρουν καλά σημειώνουν ότι ο νέος
πρόεδρος του ΠΑΣΟΚ έχει δείξει με τη στάση του ότι κάνουν μεγάλο λάθος όσοι
θεωρούν ότι η ηπιότητα του χαρακτήρα του τον εμποδίζει να προχωρήσει σε
συγκρούσεις. Και συνιστούν υπομονή, δηλώνοντας ότι «η μετεκλογική κυβέρνηση
Παπανδρέου θα δώσει απαντήσεις σε όλα αυτά». Τι σημαίνει αυτό; Πολύ απλά ότι
«αν το φαινόμενο Παπανδρέου απαντάει στο αίτημα της κοινωνίας για ανανέωση
παντού, είναι προφανές ότι το ΠΑΣΟΚ δεν μπορεί να το αγνοήσει»

Πώς αντιμετωπίζουν το «φαινόμενο»

H κυβέρνηση – σύμφωνα με τους παρατηρητές – χωρίζεται σ’ αυτή τη φάση και σε
σχέση με το «φαινόμενο Παπανδρέου» σε τρεις κατηγορίες στελεχών:

*** Στους κορυφαίους, που με εξαίρεση τον Ά. Τσοχατζόπουλο που δήλωσε
ότι στηρίζει ανοιχτά τον Γ. Παπανδρέου και τον E. Βενιζέλο που δήλωσε
υποψήφιος… δεύτερος, οι υπόλοιποι τηρούν στάση αναμονής. Κοινώς, περιμένουν
να δουν πώς θα εξελιχθεί το εγχείρημα. Κέρδισε; Κερδίσαμε. Έχασε; Έχασε μόνος
του!

*** Στους μεσαίους, που προσπαθούν να βρουν τρόπο να πλησιάσουν το
περιβάλλον του Γ. Παπανδρέου για να αποκτήσουν επαφή. Είναι έτοιμοι να σου
δηλώσουν ότι «ανέκαθεν στήριζαν τον Γιώργο» – μόνο που προφανώς εκείνος δεν το
γνωρίζει ούτε και οποιοσδήποτε τρίτος γύρω του. Και είναι αυτοί που σπεύδουν
να βγάλουν φωτογραφίες μαζί του σε κάθε ευκαιρία – για το βιογραφικό των
εκλογών.

*** Στους «άλλους», αυτούς που κινήθηκαν όλα αυτά τα χρόνια περί τον
Κώστα Σημίτη και άντλησαν δύναμη από τη δύναμή του. Τα περίφημα εξαπτέρυγα που
αργότερα μετεξελίχθηκαν σε σημιτοφύλακες και τώρα επιχειρούν να δώσουν
υπόσταση σε ένα πράγμα που ουσιαστικά δεν υπάρχει: στη «συνέχεια του έργου
μας». Το περιβάλλον αυτό, που αναζητεί τρόπους να βρεθεί μέσα στο κάδρο,
χτύπησε δύο φορές τελευταία:

– Μία με τον Νίκο Χριστοδουλάκη, που επιμένει δημοσίως να τονίζει ότι η
νέα κυβέρνηση «θα ακολουθήσει την ίδια οικονομική πολιτική», προκαλώντας
ερωτήματα του είδους «αν ήταν να ακολουθηθεί η ίδια πολιτική, τότε ποιος λόγος
υπήρχε να αλλάξει ηγεσία το ΠΑΣΟΚ;» (ερωτήματα στα οποία, βεβαίως, δεν δόθηκαν
ποτέ απαντήσεις)

– Και μία με τον Γιώργο Πασχαλίδη που εντόπισε προβλήματα στη σειρά της
επικοινωνιακής πολιτικής του Γιώργου Παπανδρέου, μη βρίσκοντας ικανοποιητική
τη δόση «ουσίας» στα όσα έχει κάνει τελευταία. Από το Μέγαρο Μαξίμου διέρρευσε
ότι ο κ. Σημίτης επέπληξε αγρίως τον κ. Πασχαλίδη, αλλά πολλοί είναι εκείνοι
που αμφιβάλλουν. Αν τον επέπληξε – αγρίως ή ήπια, δεν έχει σημασία -, τότε
γιατί ο κ. Πασχαλίδης επανήλθε, λέγοντας τα ίδια με διαφορετικό τρόπο;