Έπιασαν «οροφή» οι τιμές κατοικιών

«Στο ύψος τους» θα παραμείνουν οι τιμές των κατοικιών, χωρίς να αποκλείεται
μικρή πτώση σε ορισμένες περιοχές, σε σχέση με πέρυσι, αντίθετα με τα ενοίκια
των γραφείων και των καταστημάτων, στα οποία, έπειτα από μία τριετία
στασιμότητας, αναμένεται να υπάρξει αύξηση, τουλάχιστον στους εμπορικότερους
δρόμους. Στις εκτιμήσεις αυτές καταλήγει η τελευταία μελέτη τής Deutsche Bank,
η οποία εξετάζει την πορεία και τις προοπτικές της αγοράς ακινήτων σε 18
ευρωπαϊκές πόλεις, μεταξύ των οποίων και η Αθήνα.

Ειδικά για την αγορά κατοικίας, οι αναλυτές της γερμανικής τράπεζας εκτιμούν
ότι για πρώτη φορά έπειτα από μία δεκαετία ραγδαίας αύξησης των τιμών (από το
1994 έως το 2004 έχουν τριπλασιαστεί, σύμφωνα με τη γερμανική τράπεζα), οι
αξίες έχουν αγγίξει επίπεδα «οροφής». Μάλιστα, σύμφωνα με τη γερμανική
τράπεζα, τους τελευταίους μήνες του 2003 το μέσο επίπεδο τιμών των κατοικιών
γνώρισε μια μικρή υποχώρηση, τάση που αναμένεται να συνεχιστεί με τον ίδιο
ρυθμό και φέτος. Επισημαίνεται, ωστόσο, ότι στις πολύ ακριβές περιοχές η πτώση
έφτασε πέρυσι έως και 20% σε σχέση με το 2002. Οι ειδικοί της αγοράς εκτιμούν
ότι, αν συνεχιστεί επί μακρόν η απουσία ζήτησης, θα είναι αναπόφευκτο οι τιμές
να υποχωρήσουν περισσότερο.

Στα γραφεία

Αντίθετα, στον τομέα των γραφείων, η Deutsche Bank «βλέπει» αύξηση στα ενοίκια
των χώρων υψηλών προδιαγραφών, δεδομένου ότι τα τελευταία δύο χρόνια σημείωσαν
σημαντική πτώση. Μάλιστα, στη διετία 2001-2003 η μείωση στις τιμές των
ενοικίων έφτασε και το 50% σε ορισμένες περιπτώσεις, όπως στη Λεωφόρο
Κηφισίας.

Η ζήτηση για νέους γραφειακούς χώρους, η οποία επί μία διετία παρέμενε
υποτονική, αναμένεται φέτος να ανακάμψει καθώς τα ενοίκια, σύμφωνα με τη
γερμανική τράπεζα, βρίσκονται σε λογικά επίπεδα ενώ έχουν αυξηθεί και οι
διαθέσιμοι χώροι υψηλών προδιαγραφών. Εκτός του κέντρου, το μεγαλύτερο
ενδιαφέρον θα συνεχίσουν να συγκεντρώνουν οι Λεωφόροι Κηφισίας, Μεσογείων και
Συγγρού.

Στα καταστήματα

Για πιθανή αύξηση στα ενοίκια κάνουν λόγο οι εκτιμήσεις τής Deutsche Bank και
στην αγορά των καταστημάτων, λόγω της ζήτησης που υπάρχει για σύγχρονους
χώρους από μεγάλες εμπορικές αλυσίδες, εν όψει και των Ολυμπιακών Αγώνων. Όπως
και στα γραφεία, έτσι και στα καταστήματα, τα ενοίκια και η ζήτηση

υπέστησαν «καθίζηση» το 2003, με εξαίρεση τα πιο προβεβλημένα σημεία των πιο
εμπορικών δρόμων. Μάλιστα, ο «αέρας» στα καταστήματα, που κατά τη χρυσή διετία
1999 – 2001 είχε εκτοξευθεί σε απίστευτα ύψη και δινόταν ακόμη και για χώρους
έξω από τις κεντρικές αγορές, έχει πλέον «εξατμιστεί» στις δευτερεύουσες πιάτσες

Δύσκολα θα διατηρηθούν οι σημερινές τιμές στην Ευρώπη

Δίσεκτο θα είναι το 2004 για τις τιμές των κατοικιών και σε άλλα κράτη – μέλη
της Ευρωπαϊκής Ένωσης (καθώς προβλέπεται σταθεροποίηση ή και πτώση των τιμών
τους σε ορισμένες περιπτώσεις) εκτιμά η Deutsche Bank. Τα επίπεδα των
σημερινών τιμών δύσκολα θα διατηρηθούν στο μέλλον – αναφέρει η έκθεση της
γερμανικής τράπεζας – σε πολλές χώρες της E.E. στις οποίες οι τιμές είχαν
κάνει ράλι την τελευταία τετραετία. Τα φαινόμενα πτώσης των τιμών αναμένεται
ότι θα είναι πιο έντονα στις χώρες στις οποίες οι μεγάλες αυξήσεις των
τελευταίων ετών έχουν ωθήσει τις τιμές σε επίπεδα τα οποία, πλέον, η αγορά δεν
μπορεί να συντηρήσει, όπως στην Ολλανδία και στη Γερμανία.

Αμφιβολίες κατά πόσο θα διατηρηθούν στα επίπεδα του 2003 τα ενοίκια των
καταστημάτων σε πολλές ευρωπαϊκές αγορές, όπως το Παρίσι, οι Βρυξέλλες και το
Βερολίνο, εκφράζει η Deutsche Bank.

Στον τομέα των γραφείων, σε 12 από τις 18 πόλεις του δείγματος η πτώση των
ενοικίων θα συνεχιστεί και εντός του 2004. Ανάμεσα στις πόλεις στις οποίες
προβλέπεται – μικρή έστω – αύξηση τιμών, είναι η Αθήνα, το Παρίσι, το Μιλάνο,
η Στοκχόλμη και η Βιέννη.

Κατασκευαστές περιορίζουν τη δραστηριότητά τους

Δύσκολα θα διατηρηθούν στο μέλλον οι τιμές των κατοικιών στα σημερινά επίπεδα,
με δεδομένη τη μειωμένη ζήτηση που υπάρχει στην αγορά. Γι’ αυτό και πολλοί
κατασκευαστές, έχοντας ήδη πάρει το μήνυμα, περιορίζουν την κατασκευαστική
τους δραστηριότητα, προκειμένου να μην υπάρξουν φαινόμενα υπερπροσφοράς, οπότε
και θα αναγκαστούν απότομα να ρίξουν τις τιμές.

Την άποψη αυτή διατυπώνουν όλο και περισσότεροι ειδικοί στην αγορά ακινήτων,
οι οποίοι εκτιμούν ότι το 2004 θα χαρακτηριστεί από στασιμότητα ή και μείωση
των τιμών των κατοικιών σε ορισμένες περιοχές, κυρίως της Αττικής. Τα
φαινόμενα μείωσης των τιμών, υποστηρίζουν, θα είναι πιο έντονα σε ακριβές και
σε μεσαίου κόστους περιοχές, όπου οι μεγάλες αυξήσεις των τελευταίων ετών
έχουν ωθήσει τις τιμές σε επίπεδα που πλέον η αγορά δεν μπορεί να συντηρήσει.

Ένας άλλος παράγοντας, που εκτιμάται ότι ενδέχεται να λειτουργήσει ανασταλτικά
για την ανάκαμψη της αγοράς, είναι μια πιθανή αύξηση των επιτοκίων μέσα στο
2004. Ένα τέτοιο ενδεχόμενο, σύμφωνα με στελέχη της αγοράς, θα μπορούσε να
καθυστερήσει την αναθέρμανση της αγοράς και να λειτουργήσει σαν φρένο για την
ιδιωτική κατανάλωση.

Σε μια τέτοια περίπτωση, οι θετικές επιπτώσεις που είχε μέχρι σήμερα στην
ιδιωτική κατανάλωση η αύξηση των τιμών των κατοικιών θα πάψουν να υφίστανται.