Tο εργασιακό στρες «σκοτώνει» την καρδιά

Το εργασιακό στρες και η επαγγελματική ανασφάλεια μαστίζουν έναν στους
τρεις Έλληνες – και μαζί με αυτούς την καρδιά τους. Τα πράγματα επιδεινώνει η
τάση πολλών να στρέφονται στο ποτό, στο τσιγάρο και στα πρόχειρα φαγητά για
«παρηγοριά», με συνέπεια να υπονομεύουν ακόμα περισσότερο την καρδιακή υγεία
τους.

Οι πολλές ευθύνες στη δουλειά «ραγίζουν» την καρδιά μας. Τα πράγματα χειροτερεύει η τάση πολλών να αναζητούν «παρηγοριά» σε τσιγάρο, πρόχειρα φαγητά και αλκοόλ, που την επιβαρύνουν ακόμα περισσότερο

Στο συμπέρασμα αυτό καταλήγει μελέτη της A’ Καρδιολογικής Κλινικής του
Πανεπιστημίου Αθηνών, στο Ιπποκράτειο Νοσοκομείο, στην οποία συμμετείχαν 1.926
άνδρες και γυναίκες ηλικίας 40 έως 60 ετών, οι 848 από τους οποίους είχαν
πάθει έμφραγμα και οι άλλοι όχι.

Όπως έδειξε η μελέτη, το εργασιακό στρες από μόνο του πενταπλασιάζει τον
κίνδυνο οξέος καρδιακού επεισοδίου στους άνδρες, ενώ στις γυναίκες τον αυξάνει
κατά περίπου 50%. Όταν, όμως, το στρες συνυπάρχει με άλλους παράγοντες
κινδύνου, οι πιθανότητες εμφράγματος αυξάνονται ακόμα περισσότερο: λ.χ. κατά
151% στους καπνιστές και κατά 49% σε όσους πίνουν πάνω από τρία ποτά την
ημέρα.

Μεγάλο ποσοστό. «Κάτι το οποίο έως τώρα υποψιαζόμασταν, αποδεικνύεται
αληθινό: το στρες της εργασίας αυξάνει τις πιθανότητες οξέος καρδιακού
επεισοδίου σε ανθρώπους με ή χωρίς άλλους παράγοντες κινδύνου γι’ αυτό»,
εξηγεί ο ερευνητής κ. Χρήστος Πίτσαβος, αναπληρωτής καθηγητής Καρδιολογίας του
Πανεπιστημίου Αθηνών. «Εκείνο, πάντως, που μας εξέπληξε είναι το πόσο μεγάλο
ποσοστό υγιών ανθρώπων έχει στρες στην εργασία».

Σύμφωνα με τη μελέτη το 36% των υγιών εθελοντών έπασχαν από εργασιακό στρες
(το 18% από μέτριο, το 13% από υψηλό και το 5% από πολύ υψηλό), ενώ το
αντίστοιχο ποσοστό σε όσους ήδη είχαν πάθει έμφραγμα όταν δέχτηκαν να
συμμετάσχουν στην μελέτη ήταν 59% (το 27% είχαν μέτριο στρες, το 24% υψηλό και
το 8% πολύ υψηλό).

Η φύση της δουλειάς. Το είδος της εργασίας επίσης φάνηκε να συντελεί
στο εργασιακό στρες, κατά τον κ. Πίτσαβο. «Το στρες ήταν πιο έντονο κυρίως
στους μη μισθωτούς, δηλαδή στους ελεύθερους επαγγελματίες, στους εργαζομένους
μερικής απασχόλησης και στους ανέργους», αναφέρει. «Και αναλόγως με το
επάγγελμα, αυξανόταν ο κίνδυνος για την καρδιά». Έτσι, ενώ οι μισθωτοί του
δημόσιου και ιδιωτικού τομέα με έντονο εργασιακό στρες είχαν 48% περισσότερες
πιθανότητες οξέος καρδιακού επεισοδίου σε σχέση με όσους δεν είχαν στρες, η
αντίστοιχη αύξηση στους στρεσαρισμένους ελεύθερους επαγγελματίες ήταν 126% και
στους ανέργους και τους εργαζομένους μερικής απασχόλησης 148%.

Πίνουν και καπνίζουν. Ένα από τα πιο ενδιαφέροντα ευρήματα της μελέτης
είναι ότι πολλοί εργαζόμενοι ωθούνται, εξαιτίας του στρες, στην υιοθέτηση
συμπεριφορών οι οποίες θεωρούνται επισφαλείς για την υγεία της καρδιάς τους.
«H μελέτη μας έδειξε ότι λόγω εργασιακού στρες, πολλοί άνθρωποι οδηγούνται
στην υπερκατανάλωση τσιγάρων και στην υπερκατανάλωση αλκοόλ, δηλαδή καπνίζουν
περισσότερο από ένα πακέτο τσιγάρα την ημέρα ή πίνουν περισσότερα από τρία
ποτά», αναφέρει ο ερευνητής κ. Δημοσθένης Παναγιωτάκος,
βιοστατιστικός-επιδημιολόγος στο Χαροκόπειο Πανεπιστήμιο.

Σύμφωνα με τα ευρήματα της μελέτης, δύο στους δέκα εργαζόμενους με μέτριο έως
πάρα πολύ στρες στην εργασία πίνουν πάνω από 3 οινοπνευματώδη ποτά την ημέρα,
ενώ καπνίζουν πολύ οι τέσσερις στους δέκα.

Πιο «ευαίσθητοι» οι Έλληνες

«Από τη σύγκριση της διεθνούς βιβλιογραφίας με τα δικά μας στοιχεία
διαπιστώσαμε ότι το εργασιακό στρες και η επαγγελματική ανασφάλεια παίζουν
πολύ χειρότερο ρόλο στην εξέλιξη της υγείας των Ελλήνων από ό,τι στους
Βορειοευρωπαίους και τους Βορειοαμερικανούς», τονίζει ο κ. Παναγιωτάκος,
βιοστατιστικός-επιδημιολόγος στο Χαροκόπειο Πανεπιστήμιο. «H σύγκριση, βέβαια,
είναι παρακινδυνευμένη, επειδή κάθε μελέτη έχει διαφορετικό σχεδιασμό, αλλά
όλα δείχνουν πως το εργασιακό στρες παίζει – κυρίως στους Έλληνες και λιγότερο
στις Ελληνίδες – σημαντικότερο ρόλο στην εκδήλωση οξέος καρδιακού επεισοδίου
απ’ ό,τι στους άλλους κατοίκους της Δύσης».

ΠΑΙΖΕΙ ΡΟΛΟ ΚΑΙ ΤΟ ΕΙΣΟΔΗΜΑ

Περισσότερα λεφτά – λιγότερο… άγχος

Το εισόδημα είναι σημαντικός παράγοντας για την ένταση του εργασιακού στρες.
Σύμφωνα με τα αποτελέσματα της μελέτης οι πιο στρεσαρισμένοι εργαζόμενοι
ακολουθούν και την πλέον ανθυγιεινή διατροφή.

«Σε γενικές γραμμές, μπορούμε να πούμε ότι οι επτά στους δέκα εθελοντές μας με
σημαντικό εργασιακό στρες είχαν χαμηλό έως μέτριο εισόδημα», λέει η ερευνήτρια
κυρία Χριστίνα Χρυσοχόου, επιστημονική συνεργάτης της A’ Καρδιολογικής
Κλινικής του Πανεπιστημίου Αθηνών. «Το εύρημα αυτό ήταν το ίδιο και στην ομάδα
των υγιών εθελοντών και σε αυτήν όσων είχαν πάθει έμφραγμα. Αντίθετα, όσοι
εθελοντές ανέφεραν πως είχαν πολύ καλό ετήσιο εισόδημα, είχαν χαμηλότερο
εργασιακό στρες – στους υγιείς εθελοντές, λ.χ., με πολύ καλό εισόδημα, μέτριο
εργασιακό στρες είχε μόλις το 2,3%, πολύ στρες το 7,1% και πάρα πολύ το 8,6%».

Το βάρος. Επιπλέον, «οι εθελοντές με χαμηλό εργασιακό στρες
ακολουθούσαν περισσότερο τις επιταγές της μεσογειακής διατροφής, ενώ όσοι
εθελοντές είχαν πολύ ή πάρα πολύ στρες τρέφονταν με άλλους, λιγότερο υγιεινούς
τρόπους», προσθέτει. «Μοιραία, λοιπόν, διαπιστώσαμε ότι το ποσοστό των
εθελοντών με πρόβλημα βάρους αυξανόταν από 17,7% σε όσους δεν είχαν στρες σε
20,8% κατά μέσο όρο σε όσους είχαν από μέτριο έως πάρα πολύ στρες».

Όπως εξηγούν οι ερευνητές σε άρθρο τους, που δημοσιεύθηκε στην «Central
European Journal of Public Health», το στρες των εθελοντών της μελέτης
αξιολογήθηκε με βάση τις απαντήσεις που έδωσαν σε ένα διεθνές, ειδικό
ερωτηματολόγιο. Στη συνέχεια, μία ομάδα ειδικών συνέκριναν τις πληροφορίες που
προέκυψαν από το ερωτηματολόγιο με αντίστοιχες που πήραν, συνομιλώντας με
συγγενείς, στενούς φίλους, συντρόφους ή αδέλφια των εθελοντών.

Όσον αφορά την ημερήσια κατανάλωση αλκοόλ, αυτή μετρήθηκε με βάση την ημερήσια
πρόσληψη αιθανόλης από κάθε είδους ποτά και τα ευρήματα της μελέτης
εκφράζονται (για λόγους ομοιομορφίας) σε ποτήρια κρασιού (ένα ποτό ισούται με
ένα ποτηράκι κρασί των 100 ml, που έχει περιεκτικότητα 12% σε αιθανόλη).