ΣE ΠPΩTO ENIKO Σύντροφε, έχεις αλλάξει, σύντροφε, έχεις μείνει ίδιος

Στην παγωμένη Αθήνα, είδα χθες έναν φίλο από τα παλιά. Παρότι ποτέ δεν
γνωριζόμασταν πολύ καλά, παρότι είχαν περάσει χρόνια τέσσερα από τότε που
ειδωθήκαμε τελευταία φορά, μου μίλησε σαν να ήταν χθες. Σαν να γνωριζόμασταν
ακόμη, σαν να γνωριζόμασταν κάποτε, σαν να μην είχαμε αλλάξει, μου έλεγε για
τον καιρό, για την επικαιρότητα, για την τέχνη. Για ανθρώπους που έφυγαν, για
ανθρώπους που φεύγουν, για ανθρώπους που έρχονται, για εποχές που τελείωσαν,
για νέες που έρχονται, για στιγμές που έγιναν παρελθόν για να χωρέσουν οι νέες
στιγμές και να γίνουν πραγματικότητα, για ελπίδες που πέθαναν και άλλες που
φούντωσαν, δεν μου είπε κουβέντα. Μόνο από τα χέρια του, αμήχανα πιασμένα το
ένα μέσα στο άλλο, καταλάβαινα όσα δεν μου έλεγε. Όσα ίσως δεν λέγονται επειδή
εάν ειπωθούν, φτηναίνουν.

Όταν χαιρετηθήκαμε, ήξερα ότι θα ήταν για τελευταία φορά. Δεν με πείραζε όμως
– και εγώ, όπως όλοι οι άνθρωποι που έχουν βιώσει την απώλεια, που έχουν δει
τους πιο αγαπημένους τους ανθρώπους να υποφέρουν, να πονάνε, έχω αρχίσει να
συμβιβάζομαι με τον χρόνο και τα όρια του ανθρώπινου. Σύντροφε, δεν θα σου
ξαναμιλήσω ποτέ πια. Ίσως να σε δω με την άκρη του ματιού μου, σε κάποια
σοβαρή και ουχί κοσμική εκδήλωση, ίσως και να χαιρετηθούμε, με ένα νεύμα του
κεφαλιού, ίσως και όχι, δεν έχει σημασία. Σύντροφε, έχεις αλλάξει, σύντροφε,
έχεις μείνει ίδιος. Άλλους έσωσες, άλλους καταπόντισες, πάντα έπραττες όμως
κατά συνείδηση – ίσως γι’ αυτό μπορείς με τόση ευκολία τώρα να τυλίγεσαι μέσα
στο μαύρο σου παλτό, και να χάνεσαι στους δρόμους της πόλης, να εξαφανίζεσαι.
Ίσως μόνο τώρα καταλαβαίνω γιατί πάντα παρακολουθούσες με τόση ένταση –
πρωτόγνωρη για σένα – τις τελευταίες πράξεις των θεατρικών έργων.