διακοπές Kαστοριά

Από όποια πλευρά του ορίζοντα και να προσεγγίσεις την Καστοριά, οι πρώτες
εικόνες της θα σε ενθουσιάσουν. H αλόγιστη ανοικοδόμηση των προηγούμενων
χρόνων ευτυχώς δεν κατάφερε να πνίξει τη φυσική της ομορφιά αλλά και τα
ιστορικά μνημεία της. Αποπνέει γαλήνη και αρχοντιά καθώς η πλούσια βλάστηση
του παραλίμνιου δρόμου και τα κτίρια με τις επικλινείς κεραμοσκεπές
καθρεφτίζονται στα ήρεμα νερά της λίμνης «πολλαπλασιάζοντας» την ομορφιά τους.

H λίμνη της Καστοριάς έχει μέσο βάθος 10 μ. και η περιφέρειά της φτάνει στα 20
χλμ. Ζουν σε αυτή πολλά ψάρια, όπως σαζάνια, γουλιανοί, τσιρόνια, κάφουροι,
χέλια. Στον παραλίμνιο δρόμο της πόλης συχνά θα συναντήσετε κυρίως ντόπιους να
ψαρεύουν.

Οι παραδοσιακές βάρκες (πλάβες) των Καστοριανών προσφέρονται φυσικά για ψάρεμα
με την ιδιόρρυθμη κατασκευή τους, που τις βοηθά να επιπλέουν στα ρηχά αλλά και
στον πάγο. Επίσης στους βράχους, στον παραλίμνιο δρόμο, υπάρχουν σπήλαια με
μεγάλο ενδιαφέρον μα δυστυχώς αν και εγκρίθηκαν τα κονδύλια δεν έχουν
ξεκινήσει οι εργασίες για την αξιοποίησή τους.

H τέχνη της γούνας

H λίμνη Ορεστιάδα, εκτός από στολίδι της πόλης παίζει και σημαντικό ρόλο στη
ζωή των κατοίκων της. Στην Καστοριά κατά τον 17ο αι. αναπτύχθηκε σημαντική
βιοτεχνική δραστηριότητα κατεργασίας της γούνας. Σχετικά με την προέλευση της
τέχνης της γούνας δεν υπάρχουν συγκεκριμένα στοιχεία για να καθοριστεί με
ακρίβεια πότε έγινε το ξεκίνημα. Οι επικρατέστερες απόψεις είναι: Πρώτον ότι
οι Καστοριανοί γνώριζαν την τέχνη από τα πολύ παλιά χρόνια, διότι ασχολούνταν
με την κατεργασία του δέρματος των καστόρων της λίμνης, και δεύτερον ότι η
βιοτεχνική δραστηριότητα έχει την αρχή της στους βυζαντινούς χρόνους λόγω της
μεγάλης χρησιμοποίησης των γουναρικών από τους άρχοντες του Βυζαντίου.

Ιστορία

Στη θέση της πόλης βρισκόταν το αρχαίο Κέλετρο, πόλη των Ορεστών Μακεδόνων,
που καταλήφθηκε από τους Ρωμαίους το 200 π.X., μετονομάστηκε δε στα χρόνια του
Διοκλητιανού σε Διοκλητιανούπολη. Όπως μαρτυρεί ο Προκόπιος, ο Ιουστινιανός
οχύρωσε την πόλη που στα χρόνια του είχε σχεδόν ερημώσει από τις βαρβαρικές
επιδρομές και σύμφωνα με μια άποψη της έδωσε το όνομα Ιουστινιανούπολη.
Γρήγορα όμως και αυτό το όνομα ξεχάστηκε, αφού ήδη από τα μεσοβυζαντινά χρόνια
αναφέρεται με το σημερινό της όνομα, το οποίο πήρε από τους κάστορες της
λίμνης ή κατ’ άλλους από το μυθικό Μακεδόνα ήρωα Κάστορα, γιο του Δία. Κατά
την τουρκοκρατία η Καστοριά αναδείχτηκε σε ακριτικό κέντρο του Ελληνισμού, και
η περιοχή πρόσφερε πολύτιμες υπηρεσίες στην πανεθνική προσπάθεια για την
απελευθέρωση. Μα και κατά τον πόλεμο εναντίον των Βουλγάρων αναδείχτηκαν
μορφές του αγώνα, όπως ο Δραγούμης, ο Γερμανός Καραβαγγέλης, ο Παύλος Μελάς. Ο
πόλεμος αυτός τυπικά σταμάτησε με το νέο Σύνταγμα των Νεότουρκων το 1908, αλλά
ουσιαστικά συνεχίστηκε μέχρι την απελευθέρωση της Καστοριάς από τον ελληνικό
στρατό στις 11 Νοεμβρίου 1912

Βυζαντινή κληρονομιά

Παναγία η Κουμπελίδικη

H Καστοριά είναι ένα ζωντανό μουσείο, μια πόλη που διασώζει βυζαντινές και
μεταβυζαντινές μνήμες. Οι περισσότερες από τις 70 εκκλησίες αυτής της
εποχής, που χρονολογούνται από τον 9ο-19ο αιώνα, το δηλώνουν αυτό. Ο
αρχιτεκτονικός τύπος όλων των εκκλησιών, εκτός από την Παναγία την
Κουμπελίδικη, είναι η βασιλική τρίκλιτη για τις αρχαιότερες και μονόκλιτη
για τις μεταγενέστερες. Όλες είναι μικρές σε διαστάσεις με αξιόλογες
τοιχογραφίες στο εσωτερικό των τοίχων, μα και στο εξωτερικό τους μερικές.

Αρχιτεκτονική

Κάνοντας βόλτα στην πόλη, σίγουρα θα τραβήξουν την προσοχή σας κάποια
εντυπωσιακά αρχοντικά του 18ου-19ου αιώνα τα οποία έχουν επηρεασθεί από τους
αρχιτεκτονικούς ρυθμούς της Μακεδονίας και της Βόρειας Ευρώπης και που μερικά
διατηρούνται έως σήμερα. Συνήθως είναι τριώροφα με το ισόγειο να είναι
πετρόκτιστο, ενισχυμένο με οριζόντιες ξυλοδεσιές ενώ οι πάνω όροφοι είναι
φτιαγμένοι με ξύλινο σκελετό, τα κενά του οποίου γέμιζαν με πλίνθους ή πλέγμα
από κλαδιά και λάσπη που σοβατίζονταν. Οι χώροι είναι άνετοι και πλούσια
διακοσμημένοι με ξυλόγλυπτα και τοιχογραφίες. Από τα σπουδαιότερα είναι του
Νατζή, του Μπασσάρα, του Τσιατσαπά, του Μπατρίνου, του Αθ. Χριστόπουλου, του
Νεράτζη-Αϊβάζη.

Ραγκουτσάρια

Το Καρναβάλι της Καστοριάς

Πέρα από την ομορφιά της Καστοριάς υπάρχει ένας παραπάνω λόγος να βρεθείτε
εκεί από τις 6 έως και τις 8 Ιανουαρίου. Αιτία το καστοριανό καρναβάλι, τα
λεγόμενα Ραγκουτσάρια. Είναι πολύ πιθανό το όνομα να προέρχεται από το
λατινικό Rogatores= Ζητιάνοι, που πολύ εύστοχα ορίζει την ιδιότητα αυτού που
συμμετέχει στην ομάδα των μεταμφιεσμένων. Οι καστοριανοί μασκαράδες γυρίζουν
στα σπίτια και ζητάνε δώρα. Με αυτό τον τρόπο εξαγοράζουν την προσφορά τους
στην απομάκρυνση των κακών πνευμάτων που ταλαιπωρούν το σπιτικό. Για να
πετύχουν κάτι τέτοιο βασική προϋπόθεση είναι να φοράνε προσωπίδα-μάσκα, η
οποία θα τρομάξει το κακό και θα φύγει!

Όταν γίνονται τα Ραγκουτσάρια, ολόκληρη η Καστοριά αλλάζει χρώμα. H πλειοψηφία
των Καστοριανών ξεχύνεται στους δρόμους σε μπουλούκια με ξέφρενη διάθεση, με
μουσικές, όργανα και χιλίων λογιών μεταμφιέσεις. Οι εκδηλώσεις κορυφώνονται
την τρίτη ημέρα, την ονομαζόμενη Πατερίτσα. Νωρίς το απόγευμα τα μπουλούκια
παρελαύνουν σατιρίζοντας πρόσωπα και πράγματα και τα καλύτερα βραβεύονται από
τον δήμο που έχει και την ευθύνη διοργάνωσης του τριημέρου. Μπουλούκια και
κόσμος καταλήγουν στο Ντολτσό – παλιά μεσαιωνική πλατεία που έπαιξε σημαντικό
ρόλο επί τουρκοκρατίας στην ενότητα του λαού και τη διατήρηση των εθίμων –
όπου μέσα σε ένα κρεσέντο ξεφαντώματος τα μπουλούκια συναγωνίζονται μεταξύ
τους ποιο θα καλύψει το άλλο με τη μουσική του! Δεν θα πρέπει να σας
παραξενέψει βέβαια το γεγονός ότι τα τελευταία χρόνια οι μεταμφιέσεις παίρνουν
έντονο αποκριάτικο χρώμα, που ξεφεύγει κατά πολύ από το παραδοσιακό.

ΑΞΙΖΕΙ NA ΔΕΙΤΕ

Λαογραφικό Μουσείο

* Το αρχοντικό του Αϊβάζη που βρίσκεται στο παλιό κέντρο της πόλης, στο
«Ντόλτσο». Εκεί στεγάζεται το Λαογραφικό Μουσείο, με αντικείμενα της
καθημερινής ζωής των παλιών Καστοριανών.

* Τις ενωμένες συνοικίες Ντολτσό και Αποζάρι που έχουν διατηρηθεί
ανέγγιχτες από την οικιστική επέμβαση της αντιπαροχής και του σκυροδέματος.

* Τις βυζαντινές εκκλησίες. Οι πιο αντιπροσωπευτικές είναι οι Άγιοι
Ανάργυροι, ο Άγιος Ταξιάρχης της Μητροπόλεως, ο Άγιος Στέφανος, ο Άγιος
Νικόλαος του Κασνίτζη, η Παναγία Κουμπελίδικη. H τελευταία είναι η μοναδική
που έχει τρούλλο (κουμπέν), από τον οποίο πήρε και το όνομά της. Για να τις
επισκεφθείτε απευθυνθείτε στο Βυζαντινό Μουσείο, τηλ: 24670-26649.

* Το λόφο του Προφήτη Ηλία. H κακή σήμανση των δρόμων δεν θα σας
βοηθήσει και πολύ, μα οι πρόθυμοι κάτοικοι της πόλης θα σας καθοδηγήσουν για
να βρεθείτε με την απολαυστική θέα της πόλης στα πόδια σας.

* Τον παραλίμνιο δρόμο με την πλούσια βλάστηση, τους κύκνους, τις
πάπιες, τις καστοριανές βάρκες και την μονή της Παναγίας της Μαυριώτισσας με
τοιχογραφίες του 12ου αι.

* Τον νεολιθικό οικισμό στο χωριό Δισπηλιό. Θεωρείται ο παλαιότερος της
Ευρώπης καθώς χρονολογείται από το 6000-3000 π.X., όπου υπολογίζεται ότι
διαβίωναν 3.000 περίπου άτομα τα οποία ζούσαν 25-30 χρόνια και είχαν ύψος
1,30-1,40 μ. Ο οικισμός ήταν φτιαγμένος μέσα στη λίμνη εξαιτίας των άγριων
ζώων της περιοχής και επικοινωνούσε με τη στεριά με κρεμαστή γέφυρα την οποία
μάζευαν το βράδυ. H ανακάλυψη του οικισμού έγινε τυχαία το 1932, από τον
αρχαιολόγο Μουτσόπουλο μα οι ανασκαφές έγιναν το 1992 και σήμερα στην περιοχή
έχει δημιουργηθεί αναπαράσταση του οικισμού. Ανάμεσα στα εντυπωσιακά ευρήματα
είναι μια ξύλινη επιγραφή του 260 π.X., το παλαιότερο μουσικό όργανο της
Ευρώπης, μια κοκάλινη φλογέρα από πουλί, τόξα, σφεντόνες, δίχτυ από έντερα
ζώων, απόχες, αγκίστρια όπου στις άκρες είχαν ένα πέτρωμα οψιδιανό
(ηφαιστειογενές υαλώδες πέτρωμα), αποδεικνύοντας έτσι ότι είχαν εμπορικές
σχέσεις με τους κατοίκους της Μήλου. Ενδιαφέρουσα είναι και η κατασκευή της
καλύβας με κεντρικούς πασσάλους από καστανιά καθώς δεν σαπίζει στο νερό, ενώ
είναι τοποθετημένοι ανάποδα, διότι η καστανιά βγάζει πάλι ρίζα.

* Το απολιθωμένο δάσος, ηλικίας 20 εκατ. χρόνων στο χωριό Νόστιμο, 24
χλμ. από την Καστοριά.

ΠΩΣ ΘΑ ΠΑΤΕ

Επειδή τα αξιοθέατα της περιοχής είναι διάσπαρτα καλό είναι να έχετε δικό
σας μεταφορικό μέσο. Όμως μπορείτε και αεροπορικώς από την Αθήνα, νοικιάζοντας
εν συνεχεία αυτοκίνητο. H πρωτεύουσα του νομού απέχει 510 χλμ. από την Αθήνα,
200 χλμ. περίπου από Θεσσαλονίκη και Ιωάννινα, και 220 χλμ. από Λάρισα.

ΔΙΑΜΟΝΗ

Υπάρχει σοβαρή ξενοδοχειακή υποδομή στην περιοχή, αλλά καλό θα ήταν κατά την
διάρκεια εορταστικών εκδηλώσεων, όπως τα «Ραγκουτσάρια», να προνοήσετε για την
εξασφάλιση δωματίου. Ενδεικτικά αναφέρουμε τα παρακάτω.

Αιολίς: 24670-21070 * Ορέστειον: 24670-22257 * Τσάμης: 24670-85334 *
Αγγελής: 24670-86691 * Αρχοντικό Αλεξίου: 24670-23415-6 * Αρχοντικό
Βενετούλας: 24670-22446 * Αναστασίου Κέλετρον: 24670-22525

ΦΑΓΗΤΟ

Και στην Καστοριά τα λιμνίσια ψάρια είναι πολύ νόστιμα (για όσους τα
αγαπούν) και αξίζει να δοκιμάσετε. Μία από τις καλύτερες ταβέρνες στην πόλη με
εξαιρετικά κρεατικά είναι των Αφων Τσομπάνου δίπλα στη λίμνη στο δρόμο για το
γυμναστήριο. Μπορεί να θυμίζει εστιατόριο περασμένης 20ετίας, αλλά τα
σουτζουκάκια (και γενικά το φαγητό εκεί) είναι απίστευτα. Εάν θέλετε να φάτε
και να διασκεδάσετε δίπλα στη λίμνη υπάρχει το Nautical Hall του Ναυτικού
Ομίλου στην βόρεια παραλία. Νοστιμότατους ντόπιους μεζέδες έχει το «Κροντήρι»
στη νότια παραλία, ενώ για κορυφαία λαδερά και μαγειρευτά θα πάτε στην κλασική
«Ομόνοια» στην ομώνυμη πλατεία του κέντρου της πόλης. Για το βράδυ προτείνουμε
ανεπιφύλακτα τις ταβέρνες στους Αμπελόκηπους (μερικά χιλιόμετρα έξω από την
πόλη μετά το Δισπηλιό) και κυρίως το «Τζάκι» και το «Χαγιάτι».

info

Κωδικός: 24670 * Γραφείο Τουρισμού: 24484 * Νοσοκομείο: 28341 * Αστυνομία:
21517