«Λαγωνικό» χαμένο στο Διάστημα

Χαμένο στο Διάστημα το σκάφος, που θα μετέδιδε τα Χριστούγεννα από την
επιφάνεια του Άρη το σήμα που όλοι περιμέναμε στη Γη, τηρούσε μέχρι χθες μια
απελπιστική σιγή. Χάθηκε στον δρόμο του ή συνετρίβη πάνω στον Κόκκινο Πλανήτη;

Θερμή είσοδος. Κατά την είσοδό του στην αρειανή ατμόσφαιρα, το «Beagle-2» είχε να αντιμετωπίσει θερμοκρασίες 1.700 βαθμών Κελσίου

Τα ξημερώματα των Χριστουγέννων, στο κέντρο ελέγχου της αποστολής, οι Βρετανοί
επιστήμονες που δημιούργησαν το διαστημικό σκάφος Beagle-2 ήταν πια
εξαντλημένοι και απογοητευμένοι: το «μωρό» τους δεν είχε «κλάψει» μέσα στην
αστρική νύχτα, δεν είχε δώσει σημεία ζωής. Αν όλα είχαν πάει καλά με την
προσεδάφιση, που ήταν προγραμματισμένη για τις 4.47 το πρωί, θα έπρεπε να είχε
γίνει η πρώτη επαφή. Όμως, το πολυπόθητο σήμα, που τις εννέα νότες του είχε
συνθέσει το βρετανικό μουσικό συγκρότημα Blur, δεν έφθασε στη Γη. Είχε άραγε
προσεδαφιστεί σε κάποια βραχώδη περιοχή; Ή μήπως είχε συντριβεί στην
προσπάθειά του να προσεδαφιστεί; Ο καθηγητής Κόλιν Πίλινγκερ, ο άνθρωπος που
συνέλαβε την ιδέα να στείλει ένα ρομποτικό σκάφος για να αναζητήσει ίχνη ζωής
στον Άρη, δεν ήθελε να παραδεχθεί ότι επρόκειτο για το τέλος της αποστολής.
«Δεν εγκαταλείπουμε ακόμη τις ελπίδες μας», έλεγε στους δημοσιογράφους. Όμως,
το Beagle-2 (στα ελληνικά Λαγωνικό-2) δεν φάνηκε συνεπές στο ραντεβού του με
το αμερικανικό διαστημικό σκάφος Mars Odyssey, που περνούσε πάνω από τον Άρη
και θα αναλάμβανε να μεταδώσει το σήμα του στη Γη. Ο καθηγητής Πίλινγκερ
επέμενε ότι αυτό δεν σημαίνει πως το Beagle-2 δεν προσπαθεί να επικοινωνήσει.
Και εξηγούσε τους πιθανούς λόγους για τους οποίους δεν έγινε η επικοινωνία:

1. Να έχει προσεδαφιστεί σε διαφορετική τοποθεσία από εκείνη που είχε
προγραμματιστεί.

2. Να έχει προσεδαφιστεί σε βράχους και η κεραία του να έχει βρεθεί υπό
λανθασμένη γωνία.

3. Να έπαθε βλάβη το ρολόι του και γι’ αυτό να μη μπορεί να
συγχρονιστεί για την προγραμματισμένη επικοινωνία.

4. Να υπάρχει ασυμβατότητα των συστημάτων τού Beagle-2 με τα συστήματα
του αμερικανικού Mars Odyssey, επειδή Αμερικανοί και Ευρωπαίοι δεν
συνεργάστηκαν στενά σε όλα τα στάδια της αποστολής.

Ο «πατέρας». Πλημμυρισμένος από αγωνία ο δημιουργός του «Beagle-2» καθηγητής Κόλιν Πίλινγκερ, δεν το βάζει κάτω: θα περιμένει μέχρι την τελευταία στιγμή να μάθει νέα από το «παιδί» του

Μια παρηγοριά ήταν η είδηση ότι το Mars Express, το μητρικό σκάφος που
μετέφερε το Beagle-2, τέθηκε με επιτυχία σε τροχιά γύρω από τον Άρη. Στις 4
Ιανουαρίου αναμένεται ότι η πορεία του θα είναι τέτοια που θα διευκολύνει την
επαφή με το «μωρό» του. Δυστυχώς, το Beagle-2 έχασε χθες άλλη μια ευκαιρία να
έρθει σε επαφή με τη Γη. Οι επιστήμονες ήλπιζαν ότι το γιγαντιαίο
ραδιοτηλεσκόπιο Λόβελ του αστεροσκοπείου Τζόντρελ Μπανκ, στο Τσεσάιρ της
Βρετανίας, θα συνελάμβανε τις πρώτες πρωινές ώρες το σήμα που θα πιστοποιούσε
ότι το ερευνητικό σκάφος είχε προσεδαφιστεί ομαλά. Όμως ούτε αυτή η επαφή
επιτεύχθηκε. Μέχρι τις 4 Ιανουαρίου, οι επιστήμονες θα εξακολουθήσουν τις
προσπάθειές τους με το ραδιοτηλεσκόπιο, το οποίο έχει τη δυνατότητα να
«ακούσει» το διάρκειας 10 δευτερολέπτων σήμα που υπό φυσιολογικές συνθήκες
εκπέμπει το Beagle-2 στη διάρκεια της ημέρας από τον Άρη. Το σήμα που εκπέμπει
η κεραία του έχει ισχύ 5 βατ, όσο και ένα κινητό τηλέφωνο. Όμως, ακόμη και αν
το ραδιοτηλεσκόπιο «ακούσει» το Beagle-2, δεν έχει τη δυνατότητα να του δώσει
τις απαραίτητες εντολές για να αρχίσει την ερευνητική αποστολή του για την
αναζήτηση ζωής.

«Δεν πρόκειται να το βάλουμε κάτω», λέει ο καθηγητής Πίλινγκερ. «Θα
εξακολουθήσουμε να πειραματιζόμαστε και να περιμένουμε ώσπου να έρθει η σειρά
τού Mars Express να μας ψάξει και αυτό δεν πρόκειται να συμβεί πριν από τις 4
Ιανουαρίου». Τις προσεχείς ημέρες, το κέντρο ελέγχου πρέπει να αλλάξει την
τροχιά τού Mars Express από ελλειπτική γύρω από τον αρειανό ισημερινό σε πιο
χαμηλή πολική, ώστε να μπορέσει να έρθει ευκολότερα σε επαφή με το Beagle-2.

Αν όλα είχαν πάει καλά…

1. Το «Beagle-2» θα είχε μπει στην αρειανή ατμόσφαιρα το πρωί των
Χριστουγέννων, και η θερμική ασπίδα του θα το προστάτευε από θερμοκρασίες
1.700 βαθμών Κελσίου.

2. Στη συνέχεια θα άνοιγαν τα δύο αλεξίπτωτά του, τα οποία θα
επιβράδυναν την πτώση του, ενώ ένα ραντάρ θα υπολόγιζε το ύψος του,
προκειμένου να ρυθμίσει το φούσκωμα τριών αερόσακων που θα άνοιγαν για να
περιορίσουν τον κραδασμό από την προσεδάφιση.

3. Κατόπιν, το σκάφος θα αναπηδούσε μερικές φορές πάνω στην αρειανή
επιφάνεια, μέχρι τη σταθεροποίησή του σε αυτήν.

4. Τότε θα άνοιγε η καλύπτρα του – όπως ανοίγει ένα ρολόι χεριού – για
να αποκαλύψει τα ηλιακά κάτοπτρά του και την κεραία επικοινωνίας.

Αν σε οποιαδήποτε από αυτές τις τέσσερις φάσεις κάτι δεν πήγε καλά, οι
επιστήμονες γνωρίζουν ότι η αποστολή είναι οριστικά καταδικασμένη. Όμως, αυτό
δεν μειώνει σε τίποτα την ευρωπαϊκή προσπάθεια, αφού, από το 1960, τα δύο
τρίτα των 34 αμερικανικών, σοβιετικών και ρωσικών αποστολών που έχουν γίνει
στον Άρη έχουν αποτύχει. Μόνο τρεις προσεδαφίσεις έχουν γίνει στον Κόκκινο
Πλανήτη: δύο αμερικανικές με το «Viking» τo 1976 και το «Pathfinder» το 1997
και μία σοβιετική το 1971.

LINK:

* www.esa.int