Kαλή χρονιά για μετοχές, μεικτές καταθέσεις, δάνεια και ευρώ

Ευρώ και μετοχές αναμένεται να είναι οι «κερδισμένοι» του 2004. Παράλληλα,
υψηλότερες αποδόσεις, σε σχέση με τις απλές καταθέσεις, υπόσχονται στους
αποταμιευτές οι νέοι, σύνθετοι καταθετικοί λογαριασμοί που πρόκειται να ρίξουν
στην αγορά οι τράπεζες. Οφέλη φέρνει το νέο έτος και στους δανειολήπτες, καθώς
η ανατίμηση του ευρώ προβλέπεται ότι θα διατηρήσει σταθερά τα επιτόκια στα
δάνεια.

Στον αντίποδα, όμως, «δίσεκτο» αναμένεται να είναι το 2004 για τα ακίνητα
(καθώς προβλέπεται σταθεροποίηση ή και πτώση των τιμών τους), για τα ομόλογα
(οι αποδόσεις των οποίων εκτιμάται ότι θα μειωθούν λόγω και της ανόδου του
ευρώ), αλλά και για τις απλές καταθέσεις ταμιευτήριου (καθώς, σύμφωνα με όλες
τις προβλέψεις, θα εξακολουθήσουν να προσφέρουν αρνητικές αποδόσεις).

Έτσι διαγράφεται το επενδυτικό τοπίο στην αυγή της νέας χρονιάς, σύμφωνα με
τις προβλέψεις που κάνουν στην «ΟΙΚΟΝΟΜΙΑ» εκπρόσωποι βασικών κλάδων της
οικονομίας. Παράλληλα, περιγράφουν και το τοπίο που θα διαμορφωθεί στην
ελληνική οικονομία το 2004, έτος των Ολυμπιακών Αγώνων, το οποίο θα κρίνει σε
μεγάλο βαθμό το επενδυτικό περιβάλλον.

Κλειδί η πορεία του ευρώ

Κλειδί για τις εξελίξεις θα είναι η εξέλιξη της ισοτιμίας ευρώ – δολαρίου. H
πορεία του αμερικανικού νομίσματος, μολονότι είναι δύσκολο να προβλεφθεί,
εκτιμάται ότι θα συνεχίσει να είναι καθοδική σε σχέση με το ευρώ. Από την
πορεία του δολαρίου θα εξαρτηθούν και οι αποφάσεις της Ευρωπαϊκής Κεντρικής
Τράπεζας για τα επιτόκια. Δεδομένου, όμως, ότι το ευρώ – σύμφωνα με τους
ειδικούς – θα εξακολουθήσει να ενισχύεται, δεν θα πρέπει να αναμένεται άνοδος
των επιτοκίων, τουλάχιστον κατά το πρώτο εξάμηνο του νέου έτους.

H ισοτιμία ευρώ/δολαρίου έφτασε χθες το 1,2467, που είναι το υψηλότερο επίπεδο
από την εισαγωγή του ενιαίου ευρωπαϊκού νομίσματος στις διεθνείς αγορές
συναλλάγματος.

Σύμφωνα με τον υπεύθυνο οικονομικής ανάλυσης της Eurobank, κ. Πλάτωνα
Μονοκρούσο, για το 2004 αναμένεται συνέχιση της διεθνούς οικονομικής
ανάκαμψης, με το δολάριο να εξακολουθεί να υποχωρεί επιπλέον 5%-10% από τα
τρέχονται επίπεδα. Στο πλαίσιο αυτό αναμένεται αύξηση των αμερικανικών
επιτοκίων κατά 0,25 της μονάδας μέσα στο πρώτο εξάμηνο του 2004, ενώ η
αντίστοιχη κίνηση από την EKT μάλλον θα έρθει αργότερα.

Το Χρηματιστήριο

Σε ό,τι αφορά το Χρηματιστήριο, στελέχη της αγοράς προβλέπουν άνοδο, ιδιαίτερα
για τα «βαριά χαρτιά», λόγω και των ιδιαίτερα χαμηλών τιμών που έχουν
διαμορφωθεί τα τελευταία χρόνια. Πάντως, χρηματιστές, όπως ο διαχειριστής
επενδύσεων της Ασπίς Πρόνοια κ. Ηλίας Κακιόπουλος, προβλέπουν ότι η άνοδος
στις τιμές των μετοχών θα έλθει εφόσον οι εισηγμένες εταιρείες αυξήσουν τα
κέρδη τους κατά 10%-15%, κάτι που θεωρείται πιθανό. Από την πλευρά του, ο
διευθυντής Ανάλυσης της Alpha Finance κ. Δήμος Ρέβελας εκτιμά ότι οι «σταθμοί»
και τα «στοιχεία» που θα επηρεάσουν τις επενδύσεις το 2004 έχουν σχέση με την
οικονομία, τις εκλογές, τη ζήτηση για μετοχές – η οποία μάλλον θα είναι
αυξημένη και από ξένους θεσμικούς – αλλά και από τις ελκυστικές αποτιμήσεις
που προσφέρει το ελληνικό Χρηματιστήριο.

Οι εξελίξεις σε βασικές επενδύσεις

Αναλυτικότερα, οι εξελίξεις που αναμένονται σε βασικές μορφές επένδυσης, είναι
οι εξής:

* Επιτόκια καταθέσεων – δανείων: Αναμένεται, τουλάχιστον για τους
πρώτους έξι με οκτώ μήνες, να παραμείνουν στα τρέχοντα επίπεδα. Αυτό σημαίνει
ότι το μέσο επιτόκιο ταμιευτηρίου θα παραμείνει γύρω στο 0,85%, από το οποίο,
αν αφαιρεθεί ο πληθωρισμός, προκύπτει αρνητική απόδοση. H στασιμότητα των
επιτοκίων θα φέρει οφέλη σε όσους έχουν πάρει δάνεια ή προγραμματίζουν να
χρηματοδοτήσουν τις αγορές τους με δανεισμό. Επιπλέον, ωφελημένοι το 2004 θα
είναι όσοι έχουν δανεισθεί ήδη με κυμαινόμενο επιτόκιο, που σήμερα είναι
χαμηλότερο από το σταθερό.

* Ομόλογα: H Εθνική Τράπεζα προβλέπει ότι οι αποδόσεις των ευρωπαϊκών
ομολόγων – και, κατά συνέπεια, και των ελληνικών – θα μειωθούν (για τα
μακροχρόνια). H απόδοσή τους υπολογίζεται ότι θα διαμορφωθεί στο 4,2%. Αυτό
εκτιμάται ότι θα προέλθει από την άνοδο του ευρώ, η οποία θα οδηγήσει προς τα
πάνω τις αγορές ευρωπαϊκών ομολόγων, με συνέπεια την αύξηση της τιμής τους και
τη μείωση της απόδοσής τους. Αντίθετα, αναμένεται αύξηση των αποδόσεων στα
αμερικανικά ομόλογα, στο 5%.

* Συνάλλαγμα: Οι τραπεζίτες πιστεύουν ότι το δολάριο μπορεί να
υποχωρήσει κι άλλο (περίπου 5%-10%) έναντι του ευρώ. Στην περίπτωση αυτή η
ισοτιμία ευρώ δολαρίου θα διαμορφωθεί στα επίπεδα του 1,36. H αναμενόμενη
περαιτέρω πτώση του αμερικανικού νομίσματος δημιουργεί, σύμφωνα με τους
ειδικούς, επενδυτικές ευκαιρίες σε προϊόντα εγγυημένου κεφαλαίου που συνδέουν
την απόδοσή τους με την ισοτιμία ευρώ/δολαρίου. Επίσης, η πτώση του δολαρίου
δημιουργεί ευκαιρίες για κέρδη σε όσους επενδύσουν σε παράγωγα αλλά και στον
χρυσό, καθώς οι τιμές του αυξάνονται, όταν το αμερικανικό νόμισμα πέφτει.

* Μετοχές: Οι χρηματιστές θεωρούν ότι αναμένονται αποδόσεις πάνω από
20% -30% λόγω και των Ολυμπιακών Αγώνων. Επίσης, στηρίζουν την αισιοδοξία τους
στα σημάδια ανάκαμψης της παγκόσμιας οικονομίας, στην υποχώρηση του δολαρίου
και στην αύξηση της κερδοφορίας των εισηγμένων εταιρειών, τουλάχιστον κατά
15%.

* Ακίνητα: Ύστερα από μία επταετία ανόδου, κατά την οποία η αύξηση των
τιμών σε πολλές περιοχές ξεπέρασε το 100%, οι ειδικοί της αγοράς προβλέπουν
σταθεροποίηση ή περαιτέρω πτώση των τιμών των ακινήτων. Επισημαίνεται ότι για
πρώτη φορά φέτος οι τιμές, σε πολλές ακριβές και μεσαίου κόστους περιοχές,
σημείωσαν υποχώρηση έως και 10%. Με τις εκτιμήσεις αυτές συμφωνούν τα
τελευταία στοιχεία της Τραπέζης της Ελλάδος, αλλά και οι ειδικοί της αγοράς.
Εξαίρεση στις εκτιμήσεις αυτές αποτελεί η Εθνική Τράπεζα, η οποία προβλέπει
συνέχιση των αυξητικών τάσεων των τιμών.

ΓΙΩΡΓΟΣ ΠΡΟΒΟΠΟΥΛΟΣ Οικονομικός σύμβουλος Alpha Bank

Σταθερά τα επιτόκια το πρώτο εξάμηνο

«Το 2004 περιμένουμε αύξηση όλων των τραπεζικών μεγεθών και, συνεπώς, της
κερδοφορίας. Καταλυτικό ρόλο θα παίξει η διεξαγωγή των Ολυμπιακών Αγώνων.
Επίσης, περιμένουμε αύξηση του ρυθμού ανάπτυξης της ελληνικής οικονομίας πάνω
από 4%. Αυτό σημαίνει αύξηση στη ζήτηση για τραπεζικά προϊόντα και υπηρεσίες,
όπως δάνεια προς ιδιώτες, δάνεια προς επιχειρήσεις, πιστωτικές κάρτες, αλλά
και αύξηση στη ζήτηση για ασφάλειες. Επιπλέον, δεν αναμένουμε μεταβολή στα
επιτόκια του ευρώ από την Ευρωπαϊκή Κεντρική Τράπεζα τους πρώτους έξι μήνες.
Και αν υπάρξει αλλαγή στο επόμενο διάστημα, δεν αναμένεται, κατ’ επέκταση,
σημαντική μεταβολή στα τραπεζικά επιτόκια των δανείων και των καταθέσεων από
τις τράπεζες προς τους πελάτες τους».

ΠΑΝΑΓΙΩΤΗΣ ΒΟΪΛΗΣ Πρόεδρος ΣΜΕΧΑ

Καλύτερες ημέρες για το Χρηματιστήριο

«Περιμένω, το εγχείρημα των Ολυμπιακών Αγώνων να στεφθεί με επιτυχία. Αυτό θα
συνδυαστεί με οικονομική επιτυχία, η οποία θα συμβάλει στην κάλυψη μεγάλου
μέρους των επενδύσεων που τοποθετήθηκαν για την προετοιμασία των Ολυμπιακών
Αγώνων στην Αθήνα. Επενδύσεις που, αν είχαν τοποθετηθεί αλλού, ίσως να είχαν
δημιουργήσει θέσεις εργασίας με πιο μακροπρόθεσμο χαρακτήρα. Αποτέλεσμα όλων
αυτών είναι η ενίσχυση της ανάπτυξης της ελληνικής οικονομίας, εκτίμηση που
ενισχύεται από την ανάκαμψη της αμερικανικής και της παγκόσμιας οικονομίας. H
πορεία του Χρηματιστηρίου θα είναι προς τη θετική κατεύθυνση και ιδιαίτερα για
τις μετοχές μεγάλης κεφαλαιοποίησης, καθώς η διεθνής συγκυρία φαίνεται ότι
ευνοεί τις αγορές μετοχών, ώστε να καλυφθούν οι μεγάλες ζημιές που έχουν
υποστεί οι επενδυτές τα τελευταία χρόνια. Τέλος, περιμένω την επικράτηση της
λογικής στην πολιτική, η οποία θα αντιμετωπίζει διαφορετικά τη διαχείριση της
τύχης των λαών, ανεξάρτητα από τις επιθυμίες των ισχυρών. H ανάκαμψη της
παγκόσμιας οικονομίας πρέπει να δώσει την ευκαιρία στους λαούς να απολαύσουν
τα αγαθά που διαφημίζει η παγκοσμιοποίηση, διότι φοβάμαι ότι μέχρι στιγμής δεν
έχει γίνει αντιληπτή η αξία της».

ΑΡΙΣΤΟΤΕΛΗΣ ΚΑΡΥΤΙΝΟΣ Διευθύνων σύμβουλος της EFG Eurobank Properties

Δύσκολα θα διατηρηθούν οι σημερινές τιμές στα ακίνητα

«Τα επίπεδα των σημερινών τιμών δύσκολα θα διατηρηθούν στο μέλλον. Δεν είναι
τυχαίο ότι έχει αρχίσει να παρατηρείται συγκράτηση της οικοδομικής
δραστηριότητας, λόγω της μειωμένης ζήτησης για αγορά κατοικίας. Οι
κατασκευαστές έχουν ήδη πάρει το μήνυμα και περιορίζουν την κατασκευαστική
τους δραστηριότητα, προκειμένου να μην παρουσιαστούν φαινόμενα υπερπροσφοράς
και αναγκαστούν απότομα να ρίξουν τις τιμές. Έτσι, το 2004 θα χαρακτηριστεί
από στασιμότητα ή και μείωση των τιμών των κατοικιών σε ορισμένες περιοχές. Τα
φαινόμενα μείωσης των τιμών αναμένεται ότι θα είναι πιο έντονα τόσο στις
ακριβές όσο και σε μεσαίου κόστους περιοχές, όπου οι μεγάλες αυξήσεις των
τελευταίων ετών έχουν ωθήσει τις τιμές σε επίπεδα που πλέον η αγορά δεν μπορεί
να συντηρήσει. Σε πολλές μεσαίου κόστους περιοχές, λόγω των μεγάλων έργων που
έγιναν τα τελευταία χρόνια, έκλεισε σταδιακά η ψαλίδα που υπήρχε ανάμεσα στις
τιμές των ακριβών και των θεωρητικά μεσαίου κόστους περιοχών. Έτσι, περιοχές
που μέχρι πριν από λίγα χρόνια θεωρούνταν φθηνές, σήμερα έχουν προσεγγίσει
επίπεδα τιμών περιοχών μεσαίου κόστους ή ακόμη και ακριβών».

Τα νέα αποταμιευτικά – καταθετικά προϊόντα που ετοιμάζουν οι τράπεζες

Αλλάζουν όλα στις καταθέσεις. Ως αντίδοτο στα αρνητικά επιτόκια, οι τράπεζες,
υποσχόμενες μεγαλύτερες αποδόσεις από τις απλές καταθέσεις ταμιευτηρίου,
ετοιμάζουν τώρα τη νέα γενιά καταθέσεων, οι οποίες δεν θα προσφέρουν μόνο
μεγαλύτερες αποδόσεις αλλά και θα έχουν μεγαλύτερο ρίσκο. Βασικό
χαρακτηριστικό των νέων καταθετικών προϊόντων είναι ότι τα χρήματα τού
λογαριασμού θα τοκίζονται κανονικά, με το ελάχιστο επιτόκιο ταμιευτηρίου ή
όψεως που προβλέπει η τράπεζα, και ανάλογα με την πορεία των υπόλοιπων
επενδύσεων με τις οποίες θα είναι συνδεόμενη η κατάθεση, ο πελάτης θα παίρνει
επιπλέον απόδοση.

Τα νέα προϊόντα

Τα νέα αποταμιευτικά – καταθετικά προϊόντα που ετοιμάζουν οι τράπεζες είναι τα
εξής:

* Καταθέσεις «όλα σε ένα»: Πρόκειται για τραπεζικούς λογαριασμούς που
θα έχουν ενιαίο επιτόκιο για καταθέσεις, δάνεια και πιστωτικές κάρτες. Επίσης,
στους λογαριασμούς αυτούς θα συγκεντρώνονται οι επενδύσεις σε χρηματιστήριο,
παράγωγα, αμοιβαία κεφάλαια, μισθοδοσία, θα πληρώνονται πάγιες εντολές, θα
εκδίδονται μπλοκ επιταγών κ.λπ. Ο καταθέτης θα έχει τη δυνατότητα για
αναλήψεις και καταθέσεις ανά πάσα στιγμή, χωρίς να έχει τον περιορισμό των
προθεσμιακών καταθέσεων ή των λογαριασμών «υπό προειδοποίηση» ή της διαθέσιμης
ρευστότητας από μετοχές και αμοιβαία κεφάλαια – συνήθως τρεις ημέρες μετά την
πώλησή τους. Ήδη, έχει γίνει η αρχή με τον λογαριασμό egnatia one από την
Εγνατία Τράπεζα, ο οποίος, όμως, μέχρι στιγμής είναι κυρίως δανειστικός και
κατά δεύτερο λόγο δέχεται αποταμιεύσεις και μισθοδοσία. Τα επιτόκια των
λογαριασμών αυτών αναμένονται γύρω στο 5%, αλλά δεν θα είναι εγγυημένα.

* Προϊόντα κατά παραγγελίαν του πελάτη: Οι τράπεζες και οι θυγατρικές
τους (αμοιβαία κεφάλαια και ασφαλιστικές εταιρείες) ετοιμάζουν τυποποιημένα
χαρτοφυλάκια, τα οποία αντιστοιχούν σε εννέα βασικές κατηγορίες επενδυτών
ανάλογα με το προφίλ τους. Τα κριτήρια για τη διαμόρφωση των χαρτοφυλακίων
είναι ο επενδυτικός ορίζοντας, ο κίνδυνος και η αναμενόμενη απόδοση. Οι
τράπεζες θα κάνουν συγκεκριμένες ερωτήσεις στους πελάτες τους (κάτι σαν
συνέντευξη). Από τις απαντήσεις θα προκύπτει μια βαθμολογία, η οποία θα
αντιστοιχεί σε συγκεκριμένο χαρτοφυλάκιο. Για παράδειγμα, στο χαρτοφυλάκιο με
το όνομα «Π3». Αυτό μπορεί να περιλαμβάνει μετοχές, αμοιβαία, καταθέσεις,
παράγωγα, ασφαλιστικά προγράμματα, συνάλλαγμα κ.λπ. Μία τέτοια μορφή προϊόντων
ετοιμάζει να δημιουργήσει η EFG Eurobank Ergasias, η οποία θα μοιάζει
περισσότερο με τη σημερινή μορφή των προϊόντων εγγυημένου κεφαλαίου και των
σύνθετων προϊόντων που κυκλοφορούν στην αγορά. Επίσης, η Εθνική Τράπεζα σε
συνεργασία με τα αμοιβαία κεφάλαιά της προσφέρει μία μορφή που μοιάζει με αυτή
του μέλλοντος και ονομάζεται SICAV. Πρόκειται για χαρτοφυλάκια α λα καρτ που
προσφέρουν άμεση ρευστότητα. Τα προϊόντα αυτά, με τις συνθήκες του 2003, θα
μπορούσαν να προσφέρουν αποδόσεις μέχρι 20%.

* Μεικτά – σύνθετα προϊόντα: Τα χρήματα επενδύονται σε συνδυασμό
προθεσμιακών καταθέσεων και αμοιβαίων κεφαλαίων με διάφορα ποσοστά (π.χ. 50%
προθεσμιακές και 50% αμοιβαία ή 70% προθεσμιακές και 30% αμοιβαία κεφάλαια
κ.ο.κ.). Σήμερα ήδη προσφέρονται τέτοια προϊόντα από τη Λαϊκή Τράπεζα και την
Τράπεζα Πειραιώς.

Τα νέα σύνθετα προϊόντα

Πρόκειται για τη νέα γενιά προϊόντων εγγυημένου κεφαλαίου. Τα νέα προϊόντα της
σειράς αυτής θα δίνουν τη δυνατότητα επιλογής στον πελάτη για εγγύηση του 100%
ή μικρότερου ποσοστού (π.χ. 80%) του αρχικού κεφαλαίου. Όσο μικρότερη θα είναι
η εγγύηση τόσο μεγαλύτερη θα είναι η αναμενόμενη απόδοση, αλλά και η ελάχιστη
εγγυημένη ετήσια απόδοση. Τα νέα αυτά προϊόντα θα επενδύουν και σε πιο
επικίνδυνες τοποθετήσεις (π.χ. χρυσό), ενώ ταυτόχρονα θα χρησιμοποιούν
περισσότερα προϊόντα αντιστάθμισης (παράγωγα, options σε εμπορεύματα, μέταλλα,
ισοτιμίες κ.λπ.). Ήδη, στην ελληνική αγορά έχουν επενδυθεί 1 δισ. ευρώ σε
προϊόντα εγγυημένου κεφαλαίου, ενώ συνολικά τα τελευταία χρόνια έχουν πουληθεί
πάνω από 3 δισ. ευρώ. Το 2004 αναμένεται διπλασιασμός των πωλήσεων τέτοιων
προϊόντων. Τα προϊόντα αυτά μπορούν να προσφέρουν αποδόσεις πάνω από 5%.