Aστρικές προβλέψεις 3.600 ετών!

Με την πρώτη γνωστή απεικόνιση του νυκτερινού ουρανού κοσμείται ο ηλικίας 3.600 ετών χάλκινος δίσκος που βρέθηκε στην Κεντρική Γερμανία και χρησίμευε πιθανόν ως αγροτικό και θρησκευτικό ημερολόγιο (φωτογραφία: Κένεθ Γκάρετ)

Το άλυτο μέχρι στιγμής αίνιγμα του χάλκινου προϊστορικού δίσκου, που
αποκαλύφθηκε στην Κεντρική Γερμανία, επιχειρεί να λύσει ένας αστρονόμος, 3.600
χρόνια μετά την κατασκευή τού περίεργου αντικειμένου. Και υποστηρίζει πως
πρόκειται για αγροτικό και θρησκευτικό ημερολόγιο σε μέγεθος μεγάλου πιάτου,
που επέτρεπε στον χρήστη του να κάνει πρόβλεψη αστρικών φαινομένων, όπως
γράφει ο Χάραλντ Μέλερ στο τελευταίο τεύχος της ελληνικής έκδοσης του
«National Geographic».

Τι μπορεί να σήμαιναν για τον προϊστορικό άνθρωπο τα χρυσά στολίδια που
κοσμούν τον δίσκο;

Τα άκρα των δύο χρυσών ταινιών, που εφάπτονταν στην περιφέρεια του δίσκου,
υποδήλωναν τα σημεία του ορίζοντα απ’ όπου ανέτειλε και έδυε ο Ήλιος το
χειμερινό και το θερινό ηλιοστάσιο – δηλαδή τη μικρότερη και τη μεγαλύτερη
ημέρα του χρόνου, σύμφωνα με την ερμηνεία του αστρονόμου του Πανεπιστημίου της
Ρουρ, Βόλφαρντ Σλόσερ. Οι αστρονόμοι θα μπορούσαν έτσι να παρακολουθήσουν την
πορεία του Ήλιου κατά μήκος των δύο ταινιών και να φτιάξουν ένα πρωτόγονο
ημερολόγιο, το οποίο θα προσέφερε στους αγρότες πληροφορίες για το πότε θα
έπρεπε να αρχίζουν τη σπορά ή τον θερισμό.

H ομάδα των επτά αστέρων στον δίσκο απεικονίζει σίγουρα τις Πλειάδες. Και
είναι αξιοσημείωτο πως η εξαφάνισή τους από τον ουρανό στις αρχές Μαρτίου
σηματοδοτεί στην Κεντρική Γερμανία την έναρξη της εποχής της σποράς. Όσο για
τα υπόλοιπα στοιχεία του δίσκου, ο κ. Σλόσερ δεν μοιάζει βέβαιος. Αν λάβει
όμως κανείς υπόψη του πως οι Πλειάδες εμφανίζονται πλάι στην ημισέληνο μία
φορά κάθε δέκα χρόνια και ότι ύστερα από επτά ημέρες ακολουθεί πάντα έκλειψη
Σελήνης, ερμηνεύει το ημικυκλικό σχήμα ως ημισέληνο και το στρογγυλό ως το
φεγγάρι σε περίοδο έκλειψης. Αν οι αστρονόμοι της εποχής χρησιμοποιούσαν τον
δίσκο για να προβλέπουν τις εκλείψεις, σημαίνει ότι οι συγκεκριμένες
«βαρβαρικές» κοινωνίες είχαν αρχίσει να μελετούν τον ουρανό πριν από πολλές
γενιές.

Εντυπωσιακό είναι δε το γεγονός πως ο δίσκος βρισκόταν μέχρι να τον
ανακαλύψουν οι αρχαιοκάπηλοι σε έναν πέτρινο τύμβο, θαμμένο στην κορυφή ενός
λόφου κοντά στη γερμανική πόλη Νέμπρα, όπως αποκαλύφθηκε ύστερα από αστυνομική
έρευνα. Γεγονός που οδηγεί τους ερευνητές να πιστεύουν πως επρόκειτο για ένα
πρώιμο αστεροσκοπείο.

Ο Θεός Ήλιος;

Ο δίσκος είχε όμως και θρησκευτική σημασία. Ανάμεσα στις δύο ταινίες
υπάρχει ένα ακόμη καμπυλωτό χρυσό κόσμημα που φέρει πολύ λεπτά εγχάρακτα
κουπιά. Μπορεί να απεικονίζει το πλοίο του Ήλιου, το ουράνιο όχημα που
μετέφερε τον θεό Ήλιο από το σκοτάδι στην αυγή. Μοτίβο που είναι συνηθισμένο
στην Αίγυπτο, η παρουσία του όμως στον συγκεκριμένο δίσκο αποτελεί την πρώτη
ένδειξη ότι ίσως και οι Ευρωπαίοι της Εποχής του Χαλκού να είχαν υιοθετήσει
ένα παρόμοιο θρησκευτικό θέμα.

INFO

Η ελληνική έκδοση του «National Geographic» κυκλοφορεί την Τρίτη. Τιμή: 5,90 ευρώ