Ποτό από το… σπίτι σου

Τα παράνομα ή σπιτικά οινοπνευματώδη ποτά έχουν πολύ κακή φήμη. Έχουν
κατηγορηθεί ότι προκαλούν τύφλωση, ακόμη και θάνατο. Οι τελευταίες έρευνες,
όμως, δείχνουν ότι σε γενικές γραμμές είναι ασφαλή. Ίσως, μάλιστα, να είναι
και πιο εύγευστα από τα «επίσημα» ποτά.

Σπιτικό τσίπουρο. Ρωσίδα ελέγχει την ποιότητα του σαμαγκόν της, ενός δυνατού και φτηνού αλκοολούχου ποτού που διατίθεται και στα πιο απομακρυσμένα χωριά της Ρωσίας

Τα οινοπνευματώδη ποτά που παρασκευάζονται στα σπίτια δεν είναι πάντα
παράνομα. H Γαλλία, για παράδειγμα, έχει μια μακρά παράδοση νόμιμης απόσταξης,
στην οποία επιδίδονται οι λεγόμενοι bouilleurs de cru. Τα παρασκευάσματα αυτά,
όμως, καταναλώνονται συνήθως από τα φτωχά στρώματα.

Μια καινούργια έρευνα, που χρηματοδοτήθηκε από το Διεθνές Κέντρο για την
Πολιτική στα Οινοπνευματώδη Ποτά (ICAP) και τα συμπεράσματά της δημοσιεύονται
στους «Φαϊνάνσιαλ Τάιμς», ασχολείται με όλα τα ποτά, νόμιμα και παράνομα, που
παρασκευάζονται έξω από το επίσημο εμπορικό δίκτυο. Σύμφωνα με τον πρόεδρο της
ICAP Μάρκους Γκραντ, τα ποτά αυτά αντιστοιχούν ως και στο 50% της συνολικής
ποσότητας οινοπνευματωδών ποτών που παράγονται στον κόσμο.

Ύστερα από ένα συνέδριο που οργάνωσε η ICAP το 1999, ερευνητές από την
Τανζανία, τη Ζάμπια, τη Βραζιλία, την Ινδία, το Μεξικό και τη Ρωσία ξεκίνησαν
μια συγκριτική μελέτη για να διαπιστώσουν τον τρόπο που καταναλώνονται τα
«ανεπίσημα» ποτά στις τέσσερις ηπείρους. Έγιναν πολλές χημικές αναλύσεις. Και
όπως λέει ο Γκραντ, που υπήρξε ανώτερο στέλεχος του Παγκόσμιου Οργανισμού
Υγείας, το γενικό συμπέρασμα είναι πως τα ποτά αυτά δεν είναι τόσο τοξικά όσο
αναμενόταν.

Δηλητηρίαση, βέβαια, μπορεί να υπάρξει. Μερικές φορές, στα ποτά εκτός εμπορίου
βρέθηκαν μεθανόλη, υγρό μπαταριών ή ανθρώπινα περιττώματα. Σύμφωνα με τον
Γκραντ, όμως, ήταν η εξαίρεση, όχι ο κανόνας. Σε γενικές γραμμές, τα ανεπίσημα
ποτά ήταν υψηλής ποιότητας. Μια δοκιμή μάλιστα που έγινε στη Ρωσία έδειξε ότι
το σαμαγκόν, ένα φτηνό ποτό σαν το δικό μας τσίπουρο που παρασκευάζεται στα
σπίτια και πίνεται αντί για βότκα, είναι καλύτερο από πολλά γνωστά ουίσκι!

Πρόταση συνεργασίας

H ειρωνεία είναι ότι η ICAP χρηματοδοτείται από εταιρείες όπως η Diageo, που
θα είχαν συμφέρον να κακοχαρακτηριστούν τα οικιακά ποτά. Αντί γι’ αυτό, ο
Μάρκους Γκραντ προτείνει να συνεργαστούν στενότερα οι επίσημοι παραγωγοί με
τους αυτοσχέδιους. Μια σύγκλιση ανάμεσα στους δύο κόσμους είναι άλλωστε ήδη
ορατή. Μια βρετανική εταιρεία έριξε πέρυσι στην κυκλοφορία ένα ποτό με το
όνομα Crack Ice, που περιέχει νόμιμη ποϊτίνη. Οι Αρχές το απαγόρευσαν
θεωρώντας ότι παραπέμπει στην κοκαΐνη κρακ, αλλά η εταιρεία σκοπεύει να το
μετονομάσει και να το κυκλοφορήσει ξανά.

H SABMiller, η δεύτερη σε μέγεθος ζυθοποιία στον κόσμο, παρασκευάζει στην
Αφρική μια «σπιτική» μπίρα από σόργο, που στην Ουγκάντα έχει το όνομα Eagle
(Αετός). Ένα χρόνο μετά την κυκλοφορία της, η μπίρα αυτή έχει καταφέρει να
κερδίσει το 30% της αγοράς.

Το συμπέρασμα του Γκραντ είναι ότι τα περισσότερα κοινωνικά προβλήματα που
σχετίζονται με τα ανεπίσημα ποτά οφείλονται στον τρόπο που καταναλώνονται, και
όχι στο περιεχόμενό τους.