Tρέμουν το όζον της Aθήνας

Ανησυχία για το νέφος και κυρίως για τις υψηλές συγκεντρώσεις όζοντος στην
Αθήνα και τις πιθανές συνέπειές τους στις επιδόσεις των αθλητών που θα
συμμετάσχουν στους Ολυμπιακούς Αγώνες του 2004 εκφράζουν Βρετανοί επιστήμονες
– και εκπονούν μελέτες για να τις εξουδετερώσουν.

Οι μελέτες γίνονται υπό την εποπτεία του Ολυμπιακού Ιατρικού Ιδρύματος
(Olympic Medical Institute – ΟΜΙ) που υπάγεται στη Βρετανική Ολυμπιακή
Επιτροπή, αλλά τα αποτελέσματά τους ανακοινώνονται «με το σταγονόμετρο».

Σύμφωνα με όσα είπαν οι ερευνητές σε πρόσφατο Συνέδριο Αθλητιατρικής, το οποίο
διεξήχθη στο Πανεπιστήμιο Τζον Μουρς, στο Λίβερπουλ, οι υψηλές συγκεντρώσεις
του όζοντος στην ατμόσφαιρα υπονομεύουν τις επιδόσεις των αθλητών που
συμμετέχουν κυρίως σε αγωνίσματα αντοχής, όπως ο μαραθώνιος και οι άλλοι
δρόμοι μεγάλων αποστάσεων – ένα πρόβλημα που ενδέχεται να επιλυθεί με τη
βοήθεια ορισμένων βιταμινών.

Όπως εξηγεί στα «NEA» ο επικεφαλής ερευνητής δρ Τζερμέν Φλόριντα-Τζέιμς,
αθλητικός φυσιολόγος στο Πανεπιστήμιο Νάπιερ, στο Εδιμβούργο, «οι μελέτες μας
– αλλά και άλλες παλαιότερες – δείχνουν πως το όζον επιδρά αρνητικά στην
πνευμονική λειτουργία και τις αθλητικές επιδόσεις. Οι επιπτώσεις του είναι
πιθανότερο να παρατηρηθούν σε αθλητές αντοχής παρά σε όσους συμμετέχουν σε
μικρής διάρκειας αθλήματα, όπως το σπριντ. Και αυτό, διότι οι αθλητές αντοχής
εισπνέουν μεγαλύτερες ποσότητες αέρα επί μεγάλο χρονικό διάστημα και έτσι
λαμβάνουν μεγαλύτερες δόσεις όζοντος».

Γι’ αυτόν τον λόγο, ο δρ Φλόριντα-Τζέιμς και οι συνεργάτες του μελέτησαν μια
ομάδα κορυφαίων Βρετανών δρομέων, από τους οποίους ζήτησαν να τρέξουν 8
χιλιόμετρα υπό τρεις διαφορετικές συνθήκες.

Δυσκολίες στην αναπνοή

Την πρώτη φορά εισέπνεαν κανονικό αέρα, ενώ τη δεύτερη φορούσαν μια μάσκα που
τους εξέθετε σε συγκέντρωση όζοντος ίση με 200 μg/m³ – «ένα επίπεδο παρόμοιο
με αυτό στο οποίο αναμένεται να εκτεθούν οι αθλητές στην Αθήνα το ερχόμενο
καλοκαίρι», κατά τον δρα Φλόριντα-Τζέιμς. Αποτέλεσμα: τη δεύτερη φορά, η
πνευμονική λειτουργία των αθλητών μειώθηκε (παρατηρήθηκε βήχας με φλέγματα,
δυσκολίες στην αναπνοή και ελαττωμένη κατανάλωση οξυγόνου) και χρειάσθηκαν
περισσότερο χρόνο για να διασχίσουν τα οκτώ χιλιόμετρα.

Πριν από την τρίτη δοκιμή, οι ερευνητές υπέβαλλαν τους αθλητές σε επταήμερη
αγωγή με 500 mg βιταμίνης C και 67 mg βιταμίνης E, με αποτέλεσμα να
επιστρέψουν οι επιδόσεις τους στα φυσιολογικά όρια.

«H μελέτη μας με τις αντιοξειδωτικές βιταμίνες δεν έχει ακόμη ολοκληρωθεί»,
διευκρινίζει ο δρ Φλόριντα-Τζέιμς. «Θα πρέπει να επιβεβαιώσουμε τα έως τώρα
ευρήματά μας, ώστε στη συνέχεια να γίνουν συστάσεις στους αθλητές».

Όπως δήλωσε στην εφημερίδα «The Times» του Λονδίνου ο δρ Τσάρλι Πέντλαρ,
φυσιολόγος στο ΟΜΙ, «τα αποτελέσματα των μελετών μας θα κοινοποιηθούν σε όλους
τους αθλητές που πρόκειται να ταξιδεύσουν στην Αθήνα, ούτως ώστε να
αποφασίσουν αν θέλουν να πάρουν αυτές τις βιταμίνες».

«Ρύπανση και ζέστη οι εχθροί των αθλητών»

Δρ Βίκι Στόουν.«Οι αθλητές θα πρέπει να προσαρμοστούν στη ζέστη και στον συνδυασμό της με τη ρύπανση»

Δεν είναι η πρώτη φορά που οι ατμοσφαιρικές συνθήκες προβληματίζουν την
Βρετανική Ολυμπιακή Επιτροπή, αλλά θα είναι η πρώτη φορά – αν τελικά γίνουν
συστάσεις προς τους αθλητές – για το πώς μπορούν να αντιμετωπίσουν το όζον.

«Τα τελευταία χρόνια η ατμοσφαιρική ρύπανση αποτελεί μία από τις
περιβαλλοντικές συνιστώσες που λαμβάνονται υπόψη πριν από κάθε Ολυμπιακούς»
εξηγεί ο δρ Τζερμέν Φλόριντα – Τζέιμς. «Αυτή τη στιγμή η εργασία μας
επικεντρώνεται στο όζον, αλλά στο μέλλον είναι πιθανό να ασχοληθούμε και με
άλλους ρύπους».

Σε Ατλάντα – Σίδνεϊ

Όπως εξηγεί η ερευνήτρια δρ Βίκι Στόουν, οι Βρετανοί αθλητές χρειάστηκε και σε
παλαιότερους Ολυμπιακούς να αντιμετωπίσουν περιβαλλοντικά προβλήματα. «Στο
Σίδνεϊ, τα κύρια προβλήματα ήταν η ζέστη και η προσαρμογή στη διαφορά ώρας»
λέει. «Στην Ατλάντα έπρεπε να αντιμετωπίσουν τη ζέστη και την υγρασία, ενώ
στους Ολυμπιακούς του 2008 στο Πεκίνο πρόβλημα ενδέχεται να αποτελέσει η
ρύπανση – δεν το ξέρουμε ακόμη με βεβαιότητα, διότι λαμβάνονται διάφορα μέτρα,
που μπορεί να αλλάξουν τα σημερινά δεδομένα».

Και οι δύο ερευνητές τονίζουν ότι η περίπτωση των Ολυμπιακών του 2004 δεν
είναι η χειρότερη όσων έχουν αντιμετωπίσει έως τώρα, αλλά θέτει διαφορετικά
προβλήματα από τα συνηθισμένα.

«Οι αθλητές θα πρέπει να προσαρμοστούν στη ζέστη και στον συνδυασμό της με τη
ρύπανση, αν κρίνουμε από τα στοιχεία που έχουμε έως τώρα στα χέρια μας» λέει ο
δρ Φλόριντα – Τζέιμς. «Ξέρουμε, λ.χ., ότι η μέση θερμοκρασία τον Αύγουστο στην
Αθήνα είναι 32 βαθμοί Κελσίου, αλλά και ότι μερικές φορές φτάνει πολύ
υψηλότερα – και τα επίπεδα του όζοντος τείνουν να είναι υψηλότερα όταν
αυξάνονται οι θερμοκρασίες».

«Να βοηθήσουμε»

«Σε μια εποχή που η προσέγγιση στον αθλητισμό είναι πιο επαγγελματική και η
αθλητική επιστήμη εξελίσσεται διαρκώς, κάθε χώρα προσπαθεί να αυξήσει στο
μέγιστο τη δυνατότητά της να κερδίσει μετάλλια και αυτό σημαίνει ότι πρέπει να
μελετήσει όλες τις συνιστώσες που μπορεί να έχουν επιπτώσεις στις επιδόσεις
των αθλητών της» λέει η δρ Στόουν. «Στη Βρετανία έχουμε στρατηγικές για να
αντιμετωπίσουμε τις περισσότερες περιβαλλοντικές συνθήκες, όπως η ζέστη, η
υγρασία, το κρύο, το υψόμετρο, οι διαφορές ώρας κ.λπ., αλλά αν κάποιοι
Ολυμπιακοί θέσουν νέο πρόβλημα, τότε προσπαθούμε να το αντιμετωπίσουμε και
αυτό».