Άγνωστες πτυχές… μόδας

![]() |
|
Το φόρεμα «Delphos» του Marianno Fortuny (αριστερά) και ο «Ιπτάμενος δίσκος» |
Στην αρχή ήταν ένα κομμάτι ύφασμα, που προστάτευε το ανθρώπινο σώμα. Στη
συνέχεια, το ύφασμα απέκτησε πτυχές, υφάνθηκε από νήματα ακατέργαστα, μετά πιο
φίνα, αναμείχθηκε με λινό, μετάξι και χρυσό κι άρχισε να παίζει με το σώμα και
τις κινήσεις του. Αλλά και με την εξουσία. Κάπως έτσι ξεκίνησε η ιστορία του
ενδύματος. Έπειτα, το ρούχο έγινε μόδα και εξελίχθηκε σε σύστημα, έκφραση
πολιτισμού, βιομηχανία.
Ο αρχαιοελληνικός χιτώνας, το ένδυμα των αγαλμάτων με τις αέρινες
πτυχώσεις, ταξίδεψε στον χρόνο, στον χώρο, συνάντησε την εθνογραφία, την υψηλή
ραπτική, τη σύγχρονη τέχνη, τη φωτογραφία κι έδωσε την ιδέα για μια έκθεση
μόδας με διεθνή χαρακτήρα, που θα ανοίξει τον Ιούνιο του 2004 στην Αθήνα, στο
νέο Πολιτιστικό Κέντρο του Μουσείου Μπενάκη.
H έκθεση «Πτυχώσεις. Από το αρχαίο ελληνικό ένδυμα στη μόδα του 21ου αιώνα»
διοργανώνεται από το Πελοποννησιακό Λαογραφικό Ίδρυμα και την Πολιτιστική
Ολυμπιάδα ως μια ελεύθερη σύνθεση μόδας, τέχνης, εθνογραφίας και παράλληλων
εκδηλώσεων, με σκοπό να αναδείξει την παγκοσμιότητα της μόδας και των
ενδυματολογικών συστημάτων.
«Δεν μιλάμε για την παγκοσμιοποίηση, αλλά για την οικουμενικότητα της μόδας,
τη σχέση της με τον πολιτισμό, την ανταλλαγή δηλαδή στοιχείων και όχι την
εξάρτησή της σε ένα οικονομικό σύστημα». Εξηγεί το σκεπτικό της έκθεσης στα
«NEA» η ιδρύτρια του Πελοποννησιακού Ιδρύματος, ενδυματολόγος Ιωάννα
Παπαντωνίου, μιλώντας για τη μόδα ως μορφή σύγχρονης δημιουργίας και για το
ένδυμα ως τεκμήριο υλικού πολιτισμού.
«Είναι μια έκθεση μόδας που κινείται γύρω από δύο βασικούς άξονες: τη χρήση
ενός άρραφου κομματιού υφάσματος – που πτυχώνεται γύρω από το σώμα και με τον
τρόπο αυτόν μετατρέπεται σε ένδυμα – και με τη δομή ενός κομμένου και ραμμένου
ενδύματος – που ενσωματώνει τις πτυχές με διάφορους τρόπους. Γιατί δεν υπάρχει
σχεδιαστής που να μην έχει προβληματιστεί για το πώς πτυχώνεται το ύφασμα»,
συμπληρώνει ο επιμελητής των «Πτυχώσεων», Βασίλης Ζηδιανάκης. Και αναφέρεται
στον σκοπό να προχωρήσει το εικαστικό αυτό γεγονός πέρα από μια έκθεση
νεοκλασικού ενδύματος με ακαδημαϊκό χαρακτήρα.
Για τον λόγο αυτόν οι «Πτυχώσεις» κάνουν γέφυρες προς διαφορετικές
κατευθύνσεις. Και αγγίζουν το ινδικό σάρι, τις διάφορες παραλλαγές ενδύματος
στην Αιθιοπία και την Τυνησία, συγκρίνουν τις πτυχώσεις των παραδοσιακών
ενδυμασιών της αφρικανικής φυλής των Μασάι και την έμπνευση που έδωσαν στον
Τζον Γκαλιάνο για να δημιουργήσει μια τουαλέτα υψηλής ραπτικής για τον οίκο
Christian Dior.
«H έκθεση προσπαθεί να δείξει πώς η σύγχρονη δημιουργία συναντά
παλαιότερες μορφές ένδυσης και μέσα από αντιπαραθέσεις του αρχαίου με το
σύγχρονο, του τοπικού με το διεθνές, του έτοιμου ενδύματος με την υψηλή
ραπτική, ώστε ο επισκέπτης να βγάλει τα δικά του συμπεράσματα αντικρύζοντας,
για παράδειγμα, ένα ξύλινο φόρεμα του Γιαμαμότο δίπλα σε μια φουστανέλα»,
σημειώνει ο Βασίλης Ζηδιανάκης για τους πρωταγωνιστές των «Πτυχώσεων», ανάμεσα
στους οποίους συμμετέχουν με εκθέματά τους το στούντιο του Ιάπωνα Ισέι Μιγιάκε
– και σε αβάν πρεμιέρ τμήμα της νέας συλλογής του – ο Τουρκοκύπριος Χουσέν
Σάλαγιαν, ο Ιταλός Ρομπέρτο Καπούτσι, οι Ολλανδοί Ρόζεμα και Τένισεν, οι
Βρετανοί Βίβιεν Γουέστγουντ και Αλεξάντερ ΜακΚουίν, οι Έλληνες με τη διεθνή
καριέρα Σοφία Κοκοσαλάκη και Ioannis Guia. Δίπλα στις δημιουργίες τους,
πρόκειται να συγκατοικήσουν εκθέματα από τις συλλογές μουσείων της Ιαπωνίας,
της Γαλλίας, των ΗΠΑ, της Βρετανίας, του Λουξεμβούργου.
Μετακινήσεις αγαλμάτων!
Με αφορμή τις «Πτυχώσεις» ορισμένα από τα αγάλματα του Εθνικού
Αρχαιολογικού Μουσείου βγαίνουν από τον χώρο τους για να συναντήσουν τον
ιστορικό πυρήνα των πτυχώσεων μέσα στην υψηλή ραπτική και στις τουαλέτες του
Ζαν Ντεσέ, της Μαντλέν Βιονέ και του Μαριάνο Φορτούνι. Όμως οι πτυχές είναι
ένα ζήτημα επιβίωσης του αρχαιοελληνικού πολιτισμού και ταξιδιού του μέσα στον
χρόνο, όπως τον προβάλλουν τα μεταξωτά της Χίου, οι σκυριανές φορεσιές, οι
πρωτοποριακές δημιουργίες των σχεδιαστών από την Ιαπωνία – Ρέι Καβακούμπο,
Γιόζι Γιαμαμότο, Ισέι Μιγιάκε.














