Eπιστρέφοντας στο κενό

Ο Τζο Σίμπσον, ο ορειβάτης που πριν από 18 χρόνια είχε εγκαταλειφθεί με
σπασμένο πόδι στις παγωμένες κορυφές του Περού, επέστρεψε στον «τόπο του
μαρτυρίου». Εκεί τον περίμενε μια νέα τραυματική εμπειρία.

H ιστορία του Τζο Σίμπσον και του Σάιμον Γέιτς έχει καταγραφεί πλέον στα
χρονικά των σπουδαίων ιστοριών επιβίωσης. Ο Σίμπσον είναι ο ορειβάτης που
έσπασε το πόδι του κατά την κάθοδό του από την απομακρυσμένη και απόκρημνη
κορυφή Σιούλα Γκράντε του Περού το 1985. Ο Σάιμον Γέιτς, σύντροφός του στην
ορειβασία, έδεσε τα σκοινιά τους και – παρά τις κακές συνθήκες – άρχισε να
κατεβάζει από το βουνό τον Σίμπσον που ούρλιαζε.

Με τον καιρό να εναντιώνεται στην προσπάθειά τους, ο 21 ετών Γέιτς δεν
μπορούσε να δει μπροστά του. Χωρίς να το θέλει, κατέβασε τον 25χρονο Σίμπσον
σε έναν παγωμένο γκρεμό βάθους άνω των 30 μέτρων. Ο Γέιτς κράτησε όσο
μπορούσε, όμως το δίλημμα ήταν μεγάλο: να άφηνε τον Σίμπσον να τον παρασύρει
κι αυτόν ή να κόψει το σκοινί διακινδυνεύοντας τη ζωή του φίλου του, δίνοντάς
του όμως και την ευκαιρία να επιζήσει; Ο Γέιτς έκοψε το σκοινί, όμως ως εκ
θαύματος ο Σίμπσον έζησε, σύρθηκε από τη χαράδρα και έρποντας διήνυσε τα 10
χιλιόμετρα μέχρι τη βάση τους. Χωρίς νερό και τροφή, χρειάστηκε 3 ½ μέρες.
Έφτασε στη βάση τους λίγο πριν αποχωρήσει ο Γέιτς. Αν είχε φύγει νωρίτερα, ο
Σίμπσον θα βίωνε έναν θάνατο μοναχικό, γεμάτο αγωνία.

O Σίμπσον έζησε έως εκ θαύματος

Το βιβλίο «Αγγίζοντας το Κενό» (Touching the Void), όπου ο Σίμπσον περιγράφει
τη δοκιμασία, έγινε μπεστ σέλερ. Όμως, αν ο Σίμπσον έγινε ήρωας, ο Γέιτς
διασύρθηκε από πολλούς της ορειβατικής κοινότητας ως εκείνος που «έκοψε τον
ομφάλιο λώρο της εμπιστοσύνης».

Παρ’ όλα αυτά ο Σίμπσον ήταν πάντα πιστός στη στήριξη που παρείχε στον πρώην
σύντροφό του. «Ο κόσμος λέει ανοησίες» λέει στους Σάντεϊ Τάιμς από το σπίτι
του, στο Σέφιλντ. «Ο Σάιμον διακινδύνευσε τη ζωή του για να με σώσει σε μια
από τις πιο σπάνιες επιχειρήσεις ορειβατικής διάσωσης. Αφιέρωσα το βιβλίο σ’
εκείνον γιατί ήθελα όλοι αυτοί οι ηλίθιοι να αντιληφθούν τι συνέβη».

«Άρχισα να τρελένομαι…»

Έπειτα από δεκαετίες φιλίας, ο Σίμπσον και ο Γέιτς ήρθαν σε ρήξη – όπως
ακούγεται φαίνεται ανεπανόρθωτα. Αν και ειρωνικό, η αιτία της διαφωνίας τους
είναι η ταινία που γυρίστηκε και άρχισε να μεταδίδεται πριν από λίγες ημέρες
με βάση το βιβλίο. «Είναι γελοίο να περνάς ό,τι περάσαμε εμείς στο βουνό και
στη συνέχεια να γίνεται αυτός ο απαίσιος καυγάς για ένα βλακώδες φιλμ, όμως
αυτό συνέβη» συνεχίζει ο Σίμπσον.

Το γεγονός από το οποίο ξεκίνησε η διαφωνία τους προέκυψε όταν ο Κέβιν
Μακντόναλντ, σκηνοθέτης της ταινίας, τους μετέφερε στο Περού, στο ίδιο σημείο
όπου ξεκίνησε η περιπέτειά τους για να κινηματογραφήσει συνεντεύξεις τους. Για
τον Σίμπσον η εμπειρία ήταν τραυματική. «Είχα σφραγίσει αυτές τις αναμνήσεις
σε ένα κουτί και το Περού το ανατίναξε, το άνοιξε ξανά μπροστά στα μάτια μου.
Πριν πάω εκεί είχα πει τόσες φορές την ιστορία, που υπέθετα ότι είχα
θεραπευτεί μόνος μου. Ήμουν καλά μέχρι τη στιγμή που φτάσαμε στη βάση. Ρώτησα
τον Σάιμον πού με βρήκε. Περπάτησε μερικά μέτρα και μου έδειξε έναν βράχο και
τότε το κεφάλι μου άρχισε να τρελαίνεται. Πυροδοτήθηκαν όλες οι αναμνήσεις και
ήταν πολύ, πολύ ωμές. Ένιωσα σαν να συνέβη χθες. Είναι σαν να περπατά κάποιος
πάνω στον τάφο σου. Είχα ξεχάσει πόσο τρομερό είναι να μειώνεσαι σε… τίποτα.
Είχα μάθει ότι οι άνθρωποι δεν πεθαίνουν εύκολα. Από τη στιγμή που έσπασα το
πόδι μου όλα όσα είχα διαβάσει για το τι είναι ο άνθρωπος εξαφανίστηκαν,
έβριζα και βρεχόμουν σαν παιδί. Ήταν πολύ ταπεινωτικό».

Ο Σίμπσον υποβλήθηκε σε έξι εγχειρήσεις στο πόδι του, όμως αγνόησε τις
προειδοποιήσεις των γιατρών και συνεχίζει την ορειβασία σε όλο τον κόσμο:
«Πρέπει να πω ότι αυτό που με συγκίνησε όταν επέστρεψα στο Σιούλα Γκράντε ήταν
το πόσο υπέροχα είναι αυτά τα βουνά, αυτή η αιθέρια ομορφιά, χαμένη στην
απίστευτη απειλή».

Σκληρή εμπειρία

O Σάιμον Γέιτς εξακολουθεί να υποφέρει από τύψεις

Μετά την επιστροφή του στο σημείο του ατυχήματος, ο Σίμπσον άρχισε να υποφέρει
από κρίσεις πανικού. «Έπαθα διαταραχή μετατραυματικού στρες 18 χρόνια μετά το
γεγονός. Όταν επέστρεψα στη Βρετανία, έκλεισα ραντεβού με έναν ψυχοθεραπευτή,
όμως έπρεπε να περάσουν 6 μήνες για να τον δω. Θεραπεύτηκα μόνος μου μέσα σε 6
βδομάδες».

Αν η εμπειρία όμως ήταν σκληρή για τον Σίμπσον, ήταν ακόμη πιο δύσκολη για τον
Γέιτς. Πάντα ευέξαπτος με τον Μακντόναλντ, όταν τα γυρίσματα τελείωναν, έπρεπε
να τον συγκρατήσουν για να μην του επιτεθεί. «Πίστευε πως οι παραγωγοί είχαν
στόχο να τον κάνουν να φανεί κακός» λέει ο Σίμπσον. «Ήταν πολύ επικριτικός
απέναντί τους, ένιωθε ότι δεν μοιράζονταν τις αξίες του, γιατί ο μοναδικός
πάγος που είχαν δει μέχρι τότε ήταν στο τζιν με τόνικ. Κατά κάποιον τρόπο
ήξερα τι εννοούσε».

info

© The Times, 2003