PAΪA MOΥZENIΔOΥ «Mε τον Σαίξπηρ νιώθω τον ενθουσιασμό»

«Ο Σαίξπηρ, που κοντεύει να γίνει ο… αντεραστής του άντρα μου, μας μίλησε για τον έρωτα με μεγάλη υγεία», λέει η σκηνοθέτις Ράια Μουζενίδου που ανέβασε την τραγωδία του «Ρωμαίος και Ιουλιέτα»

Τη βρήκα στο φουαγιέ του θεάτρου, του εντυπωσιακού «Δίπυλον» με τις δύο
θεατρικές αίθουσες που δημιούργησε στου Ψυρή, πλάι στην πλατεία Κουμουνδούρου,
και που συνεχίζει να το βελτιώνει – εκεί ξημεροβραδιάζεται… -, σκαρφαλωμένη
σε μια ετοιμόρροπη σκάλα να στήνει από ένα παλιό θεατρικό κοστούμι μια
εικαστική παρέμβαση – είναι ένα από τα μεγάλα μεράκια της να δημιουργεί γλυπτά
και κοσμήματα από ράκη και άχρηστα υλικά. H Ράια Μουζενίδου, σύντροφος του
δικού μας Λευτέρη Παπαδόπουλου, μπορεί να έχει δηλώσει «σκηνοθέτρια» και να
σκηνοθετεί εδώ και είκοσι τρία χρόνια αλλά πάνω απ’ όλα είναι ένας άνθρωπος
που αγαπάει το θέατρο – σε όλες του τις εκφάνσεις.

Άνοιξε το «Δίπυλόν» της τον περσινό χειμώνα και φέτος παρουσιάζει τη
σαιξπηρική τραγωδία «Ρωμαίος και Ιουλιέτα».

«Διαβάζοντας το αγγλικό κείμενο ανακάλυψα την ορμή του συγγραφέα. Δεν την είχα
υποπτευτεί, δεν την είχα διανοηθεί διαβάζοντας Σαίξπηρ στα ελληνικά ή, όταν
σπούδαζα στη Σορβόννη, στα γαλλικά. Πόσο δυναμικά μπαίνει με κάθε του φράση,
πόσο καίρια “χτυπάει” στην ουσία κάθε φορά. Ένας καβαλάρης! Που καλπάζει
διαρκώς!».

Πότε δημιουργήθηκε το ενδιαφέρον σας για τον Σαίξπηρ;

«Από την εποχή που σπούδαζα στη Σορβόννη θεατρολογία. H διπλωματική εργασία
μου ήταν ακριβώς πάνω στο “Ρωμαίος και Ιουλιέτα”. Έμεινε αυτό στο “πίσω μέρος”
του μυαλού μου.

Τώρα που βρήκα την ευκαιρία… Και δεν αγαπώ μόνο το συγκεκριμένο έργο. Θεωρώ
τον Σαίξπηρ τον πιο θεατρικό από τους συγγραφείς όλων των εποχών».

Οι αιώνες που πέρασαν δεν «συσσώρευσαν» πάνω του περιττές «σκόνες»;

«Αντίθετα! H δραματουργία του έχει σχέση με τον κινηματογράφο. Στον “Ρωμαίο”
είκοσι επτά, μαζί με τους δύο προλόγους, σκηνές διαδέχονται απνευστί η μία την
άλλη και η μία “χώνεται” μέσα στην άλλη. Τον βοηθούσε βέβαια και ο τρόπος που
στήνονταν στην εποχή του τα έργα…».

Αυτές ακριβώς τις δυνατότητες που της παρέχει ο συγγραφέας προσπάθησε να
εκμεταλλευτεί. «Επειδή η αίθουσα που έχω φτιάξει είναι ένα “μαγικό κουτί” που
“περικλείει” θεατές και ηθοποιούς και που αφ’ εαυτού είναι το σκηνικό της
παράστασης προσπάθησα – και με τους φωτισμούς – να στήσω ένα μαγικό παιχνίδι.

Σκηνικό είναι οι τοίχοι μας και ένα μόνο “αντικείμενο”: ένας τάφος με ροδίτσες
που γίνεται τραπέζι, γίνεται το κρεβάτι που ο Ρωμαίος και η Ιουλιέτα κάνουν
έρωτα, γίνεται βάθρο για άγαλμα σε μια πλατεία, γίνεται πάγκος… Και οι
ηθοποιοί – ένας “Χορός” οκτώ ατόμων από τον οποίο βγαίνουν κάθε φορά
“μπρεχτικά”, όσο κι αν η λέξη δεν είναι πια στη μόδα…, οι ρόλοι –
εμφανίζονται πάνω από τα κεφάλια των θεατών, κάτω από τα πόδια τους, από
αριστερά, από δεξιά, από πάνω, από κάτω, από χίλια μέρη… Αυτή η
“κινηματογραφική” τεχνική του έργου με απελευθέρωσε. Προσπάθησα η παράσταση να
παίζεται καλπάζοντας, όπως καλπάζοντας έχει γράψει το έργο ο Σαίξπηρ».

Άξονάς του για σας είναι η σχέση «έρωτας – θάνατος»;

«Αν ήταν μόνον το “έρωτας θάνατος” δεν θα είχαμε ξεχωρίσει τη συγκεκριμένη
τραγωδία ανάμεσα στα τόσα πολλά έργα που έχουν γραφεί και που τα διέπει η
σχέση αυτή… Το διαφορετικό είναι πως εκτός του ότι ο Σαίξπηρ είναι ποιητής
μέγας και έχει αυτή την τόσο σύγχρονη δραματουργική δομή είναι και φιλόσοφος.
Χωρίς να φιλοσοφεί εκ “προθέσεως”. Δεν μιλάει μόνο για τον έρωτα και τον
θάνατο αλλά και για άλλα».

Οι παραστάσεις έχουν αρχίσει εδώ και αρκετές ημέρες αλλά μιλάει με ένα πάθος
λες και είναι στις πρώτες ημέρες των δοκιμών…

«Ναι, με τον Σαίξπηρ νιώθω ακόμα πολύ έφηβη… Αλλά είναι και η ορμή που έχω.
Και η διάθεση να γίνονται τα πράγματα όπως τα φαντάζομαι. Άσχετο αν, τελικά,
πολλές φορές, για διάφορους λόγους, δεν γίνονται…».

Ανοίξατε το «Δίπυλον» με το «Με αφορμή τον Σαίξπηρ: Λέγε με Ιουλιέτα» στο
οποίο «παίξατε» με το κείμενο του Σαίξπηρ, το παρωδήσατε. Σας βοήθησε αυτή η
«ανάποδη» γνωριμία μαζί του;

«Όχι. Επιπλέον, ανακάλυψα ότι πρώτα έπρεπε να ανεβάσω το “Ρωμαίος και
Ιουλιέτα” και μετά το περσινό. Όσο κι αν γνωρίζεις ένα έργο, αν δεν το
επεξεργαστείς όπως το επεξεργαστήκαμε τρεισήμισι μήνες στις πρόβες, αν δεν το
“ξετινάξεις”, ουσιαστικά δεν το γνωρίζεις. Έχω σκοπό να το ξαναεπεξεργαστώ το
περσινό έργο. Μπορεί και να το αλλάξω ολόκληρο… Και επειδή στόχο έχω να
ανεβάσω και άλλα έργα του Σαίξπηρ μαζί με έργα δικά μου που να τα “σχολιάζουν”
ξέρω ότι από ‘δω και πέρα αυτόν τον “δρόμο” θα ακολουθώ: πρώτα το έργο, μετά
το “σχόλιο”».

«Το μεράκι μου είναι ένας χώρος για όλες τις τέχνες»

Έψαχνε πέντε χρόνια να βρει χώρο για το θέατρό της και δούλευε άλλα πέντε για
να το ετοιμάσει.

Με τη δύσκολη οικονομικά «περιρρέουσα» ατμόσφαιρα που επηρεάζει δυσμενώς
και το θέατρο δεν θεωρείτε την κίνηση αυτή που κάνατε – ένα καινούργιο θέατρο
– παρακινδυνευμένη;

«Αυτό μου λέει πάντα και ο Λευτέρης. Αλλά πιστεύω – αυτός είναι ο χαρακτήρας
μου, κι ας φανώ “άψητη” και επιπόλαιη – πως όταν οργανωθεί ο χώρος όπως πρέπει
και όπως είναι προγραμματισμένο, πράγμα που δεν έχω προλάβει ακόμα να κάνω,
τότε θα μπορέσει να γίνει το θέατρο αυτό ό,τι πιστεύω πως μπορεί να γίνει. Και
θα μπορώ από τις χρήσεις των διαφόρων αιθουσών του, όπως το μπαρ – εστιατόριο
που θα έχω στο ημιυπόγειο ή το βίντεο αρτ καφέ που θα έχω στην ταράτσα ή η
δεύτερη θεατρική αίθουσα που έχει, χάρη στον ειδικό για θέματα ήχου, καθηγητή
στο Πανεπιστήμιο Θεσσαλονίκης Γιώργο Παπανικολάου που τη σχεδίασε, εξαιρετική
ακουστική, κατάλληλη για μουσικές εκδηλώσεις και που θα την νοικιάζω όταν δεν
παίζω εκεί, να εξοικονομώ χρήματα και να ανεβάζω τις παραστάσεις μου χωρίς να
έχω το άγχος αν θα πάρω επιχορήγηση ή αν θα βρω χορηγούς. Το μεράκι μου
εξάλλου δεν ήταν απλώς “ένα θέατρο”. Αλλά ένας χώρος για όλες τις τέχνες».

H ταυτότητα της παράστασης

«Ρωμαίος και Ιουλιέτα» του Ουίλιαμ Σαίξπηρ

Μετάφραση: Όμερ Χέλπιστ με τη συνεργασία της Ράιας Μουζενίδου και του
Λευτέρη Παπαδόπουλου.

Σκηνοθεσία – δραματουργική επεξεργασία: Ράια Μουζενίδου.

Σκηνικά – κοστούμια: Τζουλιάνο Μονότι.

Μουσική: Γιώργος Τσαγκάρης.

Φωτισμοί: Μίκαελ Έλιοτ.

Επιμέλεια χορογραφίας: Λίζα Μπάσοβα.

Ξιφασκία: Θάνος Δερμάτης.

Βοηθός σκηνογράφου: Αντώνης Βάθης.

Παίζουν: Αλέξανδρος Σταύρου (Ρωμαίος), Τέτα Κόλλια (Ιουλιέτα), Νίκος
Γιάννακας, Στέλιος Δρίβας, Δημήτρης Καλαντζής, Μαρία Παπαδοπούλου, Μαίρη
Σαουσοπούλου, Θανάσης Χαλκιάς.

INFO

Στο «Δίπυλον» (Καλογήρου Σαμουήλ 2 – Διπύλου, Ψυρή, τηλ. 210-3229.771).
Δευτέρα, Τρίτη, Παρασκευή, Σάββατο 20.30, Τετάρτη, Κυριακή 18.30. Τιμές: 20,
(φοιτητικό) 15 ευρώ.