Φακός ευαισθησίας

Ιωνικό κιονόκρανο από τον Ιερό Βράχο σε πρώτο πλάνο και στο βάθος το βορειοανατολικό πτερό του Παρθενώνα, λήψη που έκανε η Nelly’s ακολουθώντας τα βήματα του Φρεντ Μπουασονά

Κίονες που μοιάζουν να αγγίζουν τον ουρανό. Αγάλματα που «παίζουν» με το φως
και τη σκιά. Στιγμές των «αρχαίων μαρμάρων» που κατάφεραν να επιβιώσουν στους
αιώνες και που «διηγούνται» τις δικές τους ιστορίες μέσα από τον φακό της
διασημότερης Ελληνίδας φωτογράφου του Μεσοπολέμου, της Nelly’s. Εκατόν εξήντα,
αδημοσίευτα στην πλειοψηφία τους, ασπρόμαυρα καρέ από το αρχείο της Nelly’s,
που ανήκει στο Μουσείο Μπενάκη, υπόσχονται μια ξεχωριστή ξενάγηση στην
Ακρόπολη, το Σούνιο, την Ολυμπία, τους Δελφούς, τον Ναό του Ολυμπίου Διός, την
Επίδαυρο, την Αρχαία Κόρινθο, τη Μεσσήνη, την Αίγινα, τη Γόρτυνα μέσα από τις
σελίδες του λευκώματος «Αρχαιότητες, Ελλάδα 1925-1939, Nelly’s» (Εκδόσεις
Μέλισσα), που υπογράφουν οι Δημήτρης Φιλιππίδης, Στέλιος Λυδάκης, Άλκης
Ξανθάκης και Ειρήνη Μπουντούρη, ενώ ο υποτιτλισμός των φωτογραφιών ανήκει στη
Φανή Μαλλούχου-Tufano.

Διάσημη κυρίως για τις φωτογραφίες με τις γυμνές χορεύτριες τη Μόνα Πάιβα και
τη Νικόλσκα μπροστά στον Παρθενώνα, η Έλλη Σουγιουλτζόγλου-Σεραϊδάρη (όπως
ήταν το πραγματικό όνομα της καλλιτέχνιδος φωτογράφου, που κατάφερε μέσα από
την προσωπικότητα αλλά και το έργο της να ταυτιστεί με ολόκληρο τον 20ό αιώνα)
μέσα από τις άγνωστες αυτές φωτογραφίες της αποκαλύπτει ένα άλλο προφίλ.
Παθιασμένο με τα μνημεία της ελληνικής αρχαιότητας, στα οποία έδινε
πρωταγωνιστικό ρόλο. «Μόλις χάλαγε ο καιρός και είχε τίποτε ωραία σύννεφα στον
ουρανό, έτρεχα να φωτογραφίσω τα αρχαία μάρμαρα», έλεγε η ίδια, που δεν
δίσταζε ακόμη και με γαϊδουράκι να ταξιδεύει για να φθάσει ώς τα «μοντέλα»
της.

Τοποθετημένα σαν σε μια υποθετική σκηνή τα έργα κοροπλαστικής από την Τανάγρα μπροστά στον φωτογραφικό φακό της Nelly’s

Δεν είναι μόνο οι ενδιαφέρουσες λήψεις της φωτογράφου, που γεννήθηκε
στο Αϊδίνι της Μικράς Ασίας και σπούδασε στη Δρέσδη κοντά σε μεγάλους
Γερμανούς δασκάλους της φωτογραφίας, Χούγκο Έρφουρθ και Φραντς Φίντλερ, που
έκαναν τα συγκεκριμένα έργα της Nelly’s να ξεχωρίσουν. H σταδιακή αποκάλυψη
των μνημείων, οι «παράδοξες», λοξές γωνίες λήψης. Και βέβαια η απουσία της
ανθρώπινης μορφής από το φωτογραφικό κάδρο της φωτογράφου των αγαλμάτινων
σωμάτων και των εστεμμένων.

Είναι και το κλίμα της εποχής, οπότε οι Έλληνες συνειδητοποιούν την
ιδιαιτερότητά τους απέναντι στην ευρωπαϊκή Δύση, που ξεδιπλώνεται μέσα από το
κείμενα. Οι τεχνικές δυνατότητες, αλλά και οι φωτογραφικές μηχανές τελευταίας
τεχνολογίας, που χρησιμοποιούσε η Nelly’s, όπως και οι επιρροές από τους
δασκάλους, αλλά και την ιδεολογία του Μεσοπολέμου.

INFO

Το βιβλίο «Αρχαιότητες, Ελλάδα 1925-1939, Nelly’s» (Εκδόσεις Μέλισσα)
παρουσιάζεται στις 17 Δεκεμβρίου στο Μουσείο Μπενάκη. Τιμή: 48 ευρώ.