Ο ήρωας του Tιτανικού ήταν… καουμπόη

Μέχρι να γίνει αξιωματικός στο στόλο των επιβατηγών πλοίων της White Star,
σε ηλικία 38 χρόνων, ο Τσαρλς Λαϊτόλερ είχε ήδη μια πολυτάραχη ζωή. Είχε
επιζήσει ναυαγίου, πυρκαγιάς στη θάλασσα, κυκλώνα και ελονοσίας. Είχε κάνει
επίσης χρυσοθήρας στο Κλοντάικ και καουμπόη.

Ο Τιτανικός φεύγει για το τελευταίο ταξίδι του. Κάτω, ο Τσαρλς Λαϊτόλερ σε φωτογραφία που πουλήθηκε από τον οίκο Σόθμπις

Και σαν όλα αυτά να μην ήταν αρκετά για μια ζωή, το πλοίο στο οποίο
επιβιβάστηκε την άνοιξη του 1912 στο Σαουθάμπτον για τον παρθενικό του διάπλου
του Ατλαντικού ήταν ο Τιτανικός, το καμάρι της White Star που βυθίστηκε από
παγόβουνο στις 14 Απριλίου. Ο Λαϊτόλερ ήταν ο δεύτερος καπετάνιος και βοήθησε
να σωθεί η ζωή δεκάδων ανθρώπων, ενώ ο ίδιος παραλίγο να πνιγεί στις
τελευταίες στιγμές του πλοίου. Ήταν ο τελευταίος που ανέβηκε από τις σωσίβιες
λέμβους στο «Καρπάθια», το πλοίο που έφτασε πρώτο για να παραλάβει τους
ναυαγούς.

Μολονότι η ζωή του ήταν γεμάτη περιπέτειες, έχει μείνει στη μνήμη για τα
κατορθώματά του εκείνης της νύκτας. Την Τρίτη βγήκαν σε δημοπρασία από τον
οίκο Σόθμπις μια σειρά από αντικείμενα που συνδέονται με τον Λαϊτόλερ και
πουλήθηκαν έναντι συνολικού ποσού 66.750 στερλινών – πολύ περισσότερο από τις
αρχικές εκτιμήσεις. Τη μεγαλύτερη τιμή, 28.000 στερλίνες, διπλάσια από την
τιμή εκκίνησης, έπιασε ένα μενού του Τιτανικού, μεγέθους καρτ-ποστάλ, που
πιστεύεται ότι ο Λαϊτόλερ είχε δώσει στη σύζυγό του ως σουβενίρ πριν
αναχωρήσει από το Σαουθάμπτον. Ένα χειρόγραφο 17 σελίδων, στο οποίο ο Λαϊτόλερ
αφηγείται τις τελευταίες ώρες του Τιτανικού, πουλήθηκε για 8.400 στερλίνες.

Μετριόφρων. H Κάθριν Σότον του Σόθμπις λέει πως οι υψηλές τιμές που
πλήρωσαν οι συλλέκτες αντανακλούν τη φήμη του Λαϊτόλερ ως του ήρωα της νύκτας
που βυθίστηκε ο Τιτανικός. «H ιστορία του είναι φανταστική», λέει η Σότον.
«Είναι ένας τέλειος ήρωας και οι πάντες τον θαύμαζαν και τον σέβονταν μετά το
γεγονός. Είχε πάμπολλους θαυμαστές».

Ωστόσο ο Λαϊτόλερ ή «Λάιτς» όπως έγινε γνωστός ήταν ένας μετριόφρων άνθρωπος,
ο οποίος στη συνέχεια έμεινε πιστός στους συναδέλφους του και την White Star
και στα απομνημονεύματά του αφιέρωσε μόνο λίγες σελίδες στο δικό του ρόλο – το
χειρόγραφο που πουλήθηκε την Τρίτη φαίνεται πως ήταν ακριβώς ένα σχέδιο αυτών
των απομνημονευμάτων.

Τη νύκτα της καταστροφής ο Λαϊτόλερ είχε μόλις πέσει για ύπνο στην καμπίνα του
στις 11.40 μ.μ. όταν αισθάνθηκε ένα κραδασμό. Μέσα σε 10 λεπτά είχε σημάνει
συναγερμός. Το πλοίο έμπαζε νερά και η στάθμη τους ανέβαινε. Ο Λαϊτόλερ άρχισε
να βοηθάει γυναίκες και παιδιά να μπουν στις σωσίβιες λέμβους, κάνοντας σήματα
με τα χέρια του για να δίνει οδηγίες επειδή ο θόρυβος από τον ατμό του πλοίου
δεν του επέτρεπε να ακουστεί. Όταν έγινε σαφές πως δεν υπήρχαν αρκετές
σωσίβιες λέμβοι για να επιβιβαστούν και οι 2.200 άνθρωποι που βρίσκονταν στο
πλοίο, αναγκάστηκε να διώχνει τους άνδρες επιβάτες.

«Δώστε τις θέσεις σας σε γυναίκες και παιδιά»

H εμπειρία του από ένα ναυάγιο πολλά χρόνια πριν τον έκανε να αμφισβητήσει την
απροθυμία των αξιωματικών να κατεβάσουν τις βάρκες και ζήτησε άδεια από τον
καπετάνιο Χέρμπερτ Σμιθ να τις κατεβάσει. Χρησιμοποίησε πιστόλι για να πείσει
μερικούς άνδρες, οι οποίοι είχαν καταλάβει μια σωσίβια λέμβο, να δώσουν τις
θέσεις τους σε γυναίκες και παιδιά. Αφού είχαν κατέβει όλες οι βάρκες, ο
Λαϊτόλερ διατάχθηκε να επιβιβαστεί σε μία από τις τέσσερις πτυσσόμενες βάρκες
που απέμεναν. «Δεν υπάρχει περίπτωση», απάντησε και συνέχισε να τις ετοιμάζει
για τους επιβάτες, κόβοντας με σουγιά τα σχοινιά της δεύτερης απ’ αυτές λίγα
δευτερόλεπτα πριν ο Τιτανικός κάνει τη μεγάλη βουτιά και τον ρίξει στο νερό.
Στα απομνημονεύματά του, ο Λαϊτόλερ έγραψε: «Ήταν ακριβώς δύο η ώρα όταν το
πλοίο πήρε την τέλεια κάθετη στάση και έμεινε εκεί για διάστημα περίπου δύο
λεπτών, ένα εντυπωσιακό θέαμα με την πρύμνη του ψηλά στον αέρα, μετά σιγά,
αλλά με αυξανόμενη ταχύτητα, γλίστρησε ήσυχα κάτω από το νερό».

Ο Λαϊτόλερ κατάφερε να ανέβει στην πτυσσόμενη βάρκα που είχε μόλις ρίξει στο
νερό και στην οποία είχαν ήδη σκαρφαλώσει τριάντα άνθρωποι. Αλλά η περιπέτειά
του δεν είχε τελειώσει. Καθώς άρχιζε να χαράζει, η βάρκα άρχισε να βυθίζεται
και οι επιβάτες της σκαρφάλωσαν σε δύο άλλες σωσίβιες λέμβους που ήταν ήδη
γεμάτες κόσμο. Ο Λαϊτόλερ τέθηκε επικεφαλής και καθώς τα κύματα απειλούσαν να
τις βυθίσουν, κατάφερε να βοηθήσει όλους τους επιβάτες να ανέβουν στις
ανεμόσκαλες που είχε κατεβάσει το «Καρπάθια». Ήταν ο τελευταίος που ανέβηκε.

ΕΠΙΜΕΛΕΙΑ: Γιώργος Αγγελόπουλος