Kαι άλλο τσιμέντο αλλάζει τον χάρτη της Aττικής

Πυκνοδομημένες γειτονιές θα θυμίζουν μέχρι το 2010 οι περιοχές των
Μεσογείων, τα νοτιοανατολικά προάστια, οι παρυφές της Πάρνηθας αλλά και οι
παραθαλάσσιες περιοχές της Δυτικής Αθήνας.

Σύμφωνα με τα στοιχεία έρευνας για τις δημογραφικές και πολεοδομικές τάσεις
στο Λεκανοπέδιο, η αύξηση του ετήσιου μέσου όρου του ρυθμού με τον οποίο το
Λεκανοπέδιο θα γεμίσει κτίρια αγγίζει το 30%! Στην άλλη πλευρά ανήκουν δήμοι
που «αδειάζουν» από πληθυσμό και παρουσιάζουν στασιμότητα στην ανοικοδόμηση.
Σε αυτή την κατηγορία εντάσσονται οι λεγόμενοι «προσφυγικοί δήμοι» (Κερατσίνι,
Καισαριανή, Βύρωνας κ.λπ.), σύμφωνα με την έρευνα καθηγητών του Πολυτεχνείου
και του Πανεπιστημίου Θεσσαλίας («Γεωδημογραφικές Τάσεις και Εξελίξεις στην
ευρύτερη μητροπολιτική περιοχή Αθηνών»). Την έρευνα υπογράφουν ο καθηγητής του
Εθνικού Μετσόβιου Πολυτεχνείου Κωστής Κουτσόπουλος και ο Γιώργος Φώτης, επικ.
καθηγητής στο Τμήμα Μηχανικών, Χωροταξίας, Πολεοδομίας και Περιφερειακής
Ανάπτυξης στο Πανεπιστήμιο Θεσσαλίας, με συνεργάτες τους ερευνητές Γ.
Γραικούση και Παναγιώτη Μανέτο. H ανάλυση των δημογραφικών τάσεων στην Αττική
σε συνδυασμό με τις αλλαγές στην ανοικοδόμηση οδηγεί στο συμπέρασμα ότι μέχρι
το 2010 θα προστεθεί ένας σημαντικός οικοδομικός όγκος στο Λεκανοπέδιο. Επί
της ουσίας την επόμενη πενταετία θα δημιουργηθεί «μια νέα Αθήνα» και μια
έκρηξη τσιμεντοποίησης σε ορισμένες περιοχές, η οποία θα αλλάξει σχεδόν ριζικά
τον σημερινό χάρτη της Αττικής!

Αναγέννηση. Παράλληλα με τη μετακίνηση πληθυσμού σε περιοχές μέχρι
πρότινος εκτός του πολεοδομικού κέντρου της Αθήνας και των προαστίων
καταγράφεται ήδη η τάση αναγέννησης του κέντρου της πόλης. «Ο Δήμος Αθηναίων
εξακολουθεί να προσελκύει εργατικά στρώματα αλλά συγχρόνως υπάρχει επιστροφή
των νεαρών διευθυντικών στελεχών (yiappies) στο κέντρο», σημειώνεται στην ίδια
έρευνα. «H μεσοαστική τάξη κατευθύνεται στα προάστια, κυρίως στα βόρεια και
“καλά ανατολικά”, εκτοπίζοντας τους μεσοαστούς οι οποίοι αμύνονται χωρίς
αποτέλεσμα».

Οι μετανάστες. «Ο αριθμός των μεταναστών που υπολογίζονται σε 800.000
περίπου σαφώς επηρεάζει τις εξελίξεις και την αύξηση του αριθμού των κτιρίων»,
επισημαίνει ο κ. Κουτσόπουλος. «Έχουμε, για παράδειγμα, τις περιπτώσεις που
εγκαταλείπονται γειτονιές, όπως η Κυψέλη και τα Πατήσια, τις οποίες
καταλαμβάνουν κυρίως μετανάστες, και την έκρηξη στην ανοικοδόμηση
μονοκατοικιών και άλλων σπιτιών. Σε ό,τι αφορά τις γειτονιές που αδειάζουν,
όπως οι λεγόμενοι προσφυγικοί δήμοι, έχουμε άλλα χαρακτηριστικά. Πρόκειται για
περιοχές με οικιστική πυκνότητα η οποία δεν επιτρέπει σήμερα αλλαγές.
Αντιθέτως το κέντρο της Αθήνας, επίσης πυκνοδομημένο, αποκτά την περίφημη
«εξειδίκευση», δηλαδή την αύξηση υπερτοπικών χρήσεων η οποία το καθιστά
ελκυστικό και για κατοικία. Σε κάθε γειτονιά μπορεί να βρει κανείς ένα αγαθό.
Μόνο στο κέντρο όμως βρίσκει τη μεγαλύτερη ποικιλία ή διάφορα σπάνια και
πολυτελή είδη. Αυτό είναι η εξειδίκευση».

Περισσότεροι νέοι στα δυτικά και λιγότεροι σε βόρεια – ανατολικά

Μεταξύ των βασικών συμπερασμάτων της έρευνας για τις γεωδημογραφικές τάσεις
στο Λεκανοπέδιο μέχρι το 2010 περιλαμβάνεται και η διαφοροποίηση του πληθυσμού
με βάση την… ηλικία. Όπως σημειώνουν οι ερευνητές, η διασπορά της ηλικίας
είναι σημαντικός παράγοντας για την ανάπτυξη μιας πόλης. «Θα πρέπει να
λαμβάνεται υπόψη στον σχεδιασμό της μητροπολιτικής Αθήνας και η ηλικιακή
κατανομή, ώστε μην εμφανίζεται στο μέλλον, για παράδειγμα, ένα Νοσοκομείο
Παίδων στην Πεντέλη, η ευρύτερη περιοχή της οποίας χαρακτηρίζεται από γήρανση
και όχι αφθονία παιδιών».

Μελλοντικά υπολογίζεται να έχουμε το νεαρότερο κομμάτι του πληθυσμού στα
δυτικά προάστια και μεγαλύτερες ηλικίες στα ανατολικά και βόρεια. Πρόβλημα
γήρανσης του πληθυσμού εμφανίζεται στο κέντρο, και σε περίπου 18 δήμους και
κοινότητες της Βόρειας και Ανατολικής Αττικής. Νεαρότερες ηλικίες έχουν Δήμοι
όπως Καματερό, Νέα Λιόσια, Πετρούπολη, Περιστέρι, Αιγάλεω, Ρέντης, Κορυδαλλός,
Αγία, Βαρβάρα). «Το ίδιο φαινόμενο, δηλαδή νεαρών ηλικιών, παρουσιάζεται (και
μάλιστα ανεξήγητα όπως σημειώνεται στην έρευνα) και σε ορισμένους Δήμους όπως
ο Άγιος Δημήτριος, η Ηλιούπολη, η Αργυρούπολη, το Ελληνικό και η Βουλιαγμένη».

H δημιουργία μεγάλων οδικών έργων όπως η Αττική Οδός, η ύπαρξη του αεροδρομίου
στα Μεσόγεια και του Ολυμπιακού Χωριού στις παρυφές της Πάρνηθας παίζει
σημαντικό ρόλο στην έκρηξη ανοικοδόμησης στις εν λόγω περιοχές. «Το θέμα είναι
πως η ανάπτυξη ενός δήμου επηρεάζει αποφασιστικά και τον διπλανό του», τονίζει
ο κ. Γιώργος Φώτης επίκουρος καθηγητής στο Πανεπιστήμιο Θεσσαλίας. «H
συνοριακή επαφή των δήμων δημιουργεί σχέσεις αλληλεπίδρασης με ελάχιστες
εξαιρέσεις».