Διάλογος για την αγορά οργάνων

Τη συζήτηση για τη νομιμοποίηση της αγοραπωλησίας οργάνων προς μεταμόσχευση
άνοιξε ο Βρετανικός Ιατρικός Σύλλογος σε μία προσπάθεια να αντιμετωπιστεί η
παράνομη εμπορία αλλά και η απελπιστική έλλειψη οργάνων.

H νομιμοποίηση του εμπορίου οργάνων από ζώντες δωρητές, στη βάση ενός
συστήματος που θα έδινε στο βρετανικό εθνικό σύστημα υγείας το μονοπώλιο,
συζητήθηκε χθες για πρώτη φορά σε διάσκεψη για τη βιοηθική, που έγινε
κεκλεισμένων των θυρών υπό την αιγίδα του Βρετανικού Ιατρικού Συλλόγου. Ήταν
μια καλή ευκαιρία για τον Τζον Χάρις, καθηγητή Βιοηθικής στο Πανεπιστήμιο του
Μάντσεστερ, και τον Άλιστερ Κάμπελ, καθηγητή Ιατρικής στο Πανεπιστήμιο του
Μπρίστολ, να διασταυρώσουν τα ξίφη τους. Ο καθηγητής Χάρις, ο οποίος έχει την
υποστήριξη μερικών από τους μεγαλύτερους χειρουργούς που διακρίνονται στις
μεταμοσχεύσεις στη Βρετανία, υποστηρίζει ότι είναι δυνατόν να δημιουργηθεί μια
«ηθική αγορά» οργάνων από ζώντες δωρητές.

Σύμφωνα με την ισχύουσα νομοθεσία, τα μοναδικά όργανα που μπορούν να
χρησιμοποιηθούν σε μεταμοσχεύσεις είναι όσα δωρίζονται από τους συγγενείς ή
όσα αφαιρούνται από νεκρούς. Όμως, σύμφωνα με τον Χάρις, οι δωρητές που είναι
διατεθειμένοι να υποβληθούν στους κινδύνους μιας χειρουργικής επέμβασης πρέπει
να έχουν τη δυνατότητα να πουλάνε τα όργανά τους στο εθνικό σύστημα υγείας.
«Έτσι οι πλούσιοι δεν θα μπορούν να χρησιμοποιούν την ισχύ τους για να
εκμεταλλεύονται την αγορά οργάνων εις βάρος των φτωχών», υποστηρίζει ο
καθηγητής Χάρις. «Το εθνικό σύστημα υγείας θα μπορούσε να αγοράζει τα όργανα
των ζώντων όπως αγοράζει τον ιατρικό εξοπλισμό και να τα διαθέτει με βάση
κατάλογο προτεραιότητας, με μηδενικό κόστος για τον ασθενή στον οποίο θα
γίνεται η μεταμόσχευση». Ο καθηγητής πιστεύει ότι έτσι θα καταπολεμηθεί η
μαύρη αγορά οργάνων και οι πλούσιες χώρες δεν θα μπορούν πια να αγοράζουν
όργανα εκμεταλλευόμενες τις φτωχές.

Οι αντιδράσεις

Στον αντίποδα του Χάρις, ο καθηγητής Άλιστερ Κάμπελ εκφράζει την αντίθετη
άποψη. «Το σώμα μας δεν είναι στοιχείο ιδιοκτησίας, όπως είναι το σπίτι μας»,
λέει. «Είμαστε το σώμα μας και γι’ αυτό δεν είναι σωστό ένας νόμος να το
αντιμετωπίζει σαν εμπορεύσιμο είδος». Όσο για την άποψη του Χάρις ότι έτσι θα
σταματήσει η εκμετάλλευση των φτωχών, λέει στην εφημερίδα «Γκάρντιαν»: «Ακόμη
και σε μια ανεπτυγμένη χώρα, πάντα οι φτωχοί θα είναι εκείνοι που έναντι
χρημάτων θα υποβάλλονται στους κινδύνους μιας χειρουργικής επέμβασης».

Οι περισσότεροι Βρετανοί γιατροί συμφωνούν με την άποψη του Κάμπελ, αν
εξαιρέσουμε τους χειρουργούς που συντάσσονται με τον Χάρις. Ο δόκτορ Μάικλ
Ουίλκς, πρόεδρος της Επιτροπής Δεοντολογίας του Βρετανικού Ιατρικού Συλλόγου,
δηλώνει: «Ο σύλλογός μας είναι κατά της αγοράς οργάνων. Υπάρχουν γιατροί που
είναι υπέρ της αγοράς από ζώντες δωρητές και δεν έχουμε κανένα πρόβλημα να
συζητήσουμε αυτό το θέμα. Όμως, η θέση μας δεν αλλάζει». Πάντως, το ζήτημα δεν
απασχολεί μόνο τη Βρετανία, αλλά ολόκληρη την Ευρώπη, όπου διαπιστώνεται
απελπιστική έλλειψη οργάνων.