Διαστάσεις H ελιά του μικρού Γιασάρ

Και βέβαια θέλει ο Γιασάρ Κεμάλ να ενταχθεί η Τουρκία στην Ευρωπαϊκή Ένωση.
Κι όταν με το καλό γίνει αυτό, θα το γιορτάσει στην Τεργέστη με τον φίλο του
τον Κλάουντιο Μάγκρις. Αν προλάβει βέβαια, αφού έχει πατήσει τα ογδόντα.

«Έχω δικαίωμα να αναζητήσω την ευτυχία». «Αν τη βρεις, θα σου αγοράσω ένα κομμάτι» (του Αλτάν, από το Εσπρέσσο)

Ο μεγάλος Τούρκος συγγραφέας δεν θέλει να μιλήσει για τις τρομοκρατικές
επιθέσεις στην Τουρκία: τελεί σε σύγχυση, όπως όλος ο κόσμος. Έχει όμως μια
ευρύτερη και αρκετά πρωτότυπη άποψη για την τρομοκρατία. Ο άνθρωπος έχει κάνει
τα πάντα για να καταστρέψει τη Γη, λέει σε συνέντευξή του στην Κοριέρε.
Έχει αφανίσει τα δάση, έχει μολύνει την ατμόσφαιρα, έχει δολοφονήσει τις
εποχές. H βία που παρακολουθούμε σήμερα είναι παιδί της παράλογης βίας που
έχει παραμορφώσει τον πλανήτη μας. Όλοι σήμερα βαδίζουμε προς τον θάνατο. Μόνο
ο άνθρωπος μπορεί να σταματήσει αυτή την πορεία, μόνο εκείνος μπορεί να
αποτρέψει την επικείμενη τραγωδία.

Γι’ αυτή την οικο-κτονία και γενο-κτονία μιλά ο Γιασάρ Κεμάλ στο βιβλίο που
γράφει αυτή την εποχή, το 41ο, που θα έχει τίτλο κάτι σαν «H Γη που πεθαίνει».
Κι αν σπεύσει να αποδώσει κανείς την υπέρμετρη ευαισθησία του συγγραφέα στο
προχωρημένο της ηλικίας του, αρκεί να διαβάσει το άρθρο των δύο μεγαλύτερων
κλιματολόγων της Αμερικής που δημοσιεύεται στο τελευταίο τεύχος του περιοδικού
Science. Κι αυτοί για «πορεία προς το άγνωστο» μιλούν. Ο άνθρωπος, γράφουν ο
Τόμας Καρλ και ο Κέβιν Τρένμπερθ, αλλοιώνει συνειδητά την ατμόσφαιρα και το
κλίμα της Γης. Τα παιδιά και τα εγγόνια μας θα κληρονομήσουν τις συνέπειες.

Όχι, η τρομοκρατία δεν φοβίζει τον συγγραφέα τού «Ο Μεχμέτ και το γεράκι».
Κατά την άποψή του, το μεγαλύτερο πρόβλημα της εποχής μας είναι ότι έχει χαθεί
η καθαρότητα της λογοτεχνίας. Ο μηχανισμός μιας όλο και πιο ανούσιας
καπιταλιστικής αγοράς προωθεί βιβλία δυσνόητα, που ο κόσμος δεν μπορεί να τα
παρακολουθήσει. Κι όσο πιο δυσνόητα είναι, τόσο περισσότερο διαφημίζονται και
καταναλώνονται. Εκείνος μένει πιστός στα μαθήματα του Γκόγκολ, του Βέργκα, του
Πιραντέλλο. Και είναι βέβαιος ότι ένα βιβλίο ευθύ και αιχμηρό μπορεί να κάνει
μεγάλη ζημιά στην εξουσία. Γιατί όταν διαβάζει ένα κείμενο που μιλά για
κοιλάδες, για ποτάμια και για ελιές, θυμάται την Ανατολία στην οποία
γεννήθηκε. Κι αυτό που έρχεται στο μυαλό του είναι η ελιά που του κρατούσε
συντροφιά όταν ήταν παιδί, και όχι τα τρακτέρ που οργώνουν την έρημο
προσπαθώντας να αποσπάσουν από μια μαραμένη Γη αυτό που δεν μπορεί πια να
προσφέρει.

Στα νιάτα του, ο Κεμάλ ήταν δημοσιογράφος στην Τζουμχουριέτ κι
ασχολιόταν από τότε με τα δάση της Τουρκίας, που σήμερα είναι νεκρά.
Εκατομμύρια άνθρωποι πεινούν και είναι έτοιμοι να εξεγερθούν. Γιατί το άδειο
στομάχι και οι αδικίες είναι ένας πανίσχυρος πυροκροτητής.